banner ad

Znamy laureatów Nagrody Literackiej Gdynia 2013

22 czerwca 2013

Nagroda Literacka Gdynia 2013 - wyniki
Gala Finałowa Nagrody Literackiej Gdynia przyniosła rozstrzygnięcia, jak zawsze, dla jednych spodziewane, dla innych zaskakujące. Do grona dotychczasowych 23 gdyńskich laureatów dołączyli: Zyta Oryszyn (proza), Adam Lipszyc (esej) oraz Jacek Łukasiewicz (Nagroda Osobna). Natomiast po raz drugi znalazł się w nim poeta Andrzej Sosnowski.

Paletę wyboru w tej edycji można śmiało określić mianem przebogatej. Na liście rozpatrywanych tytułów widniało rekordowe 339 pozycji, blisko 70 więcej w porównaniu z ubiegłym rokiem. „Mając do dyspozycji trzy kategorie i dodatkowo Nagrodę Osobną, możemy tę różnorodność do pewnego stopnia kiełznać, ale i tak przestrzeń wątpliwości pozostaje ogromna. Tym większa, że co roku inna dziedzina zdaje się bardziej aktywna i twórcza” ? podkreśla prof. Piotr Śliwiński, przewodniczący Kapituły Nagrody.

Wszystko wskazuje na to, że to jest rok Zyty Oryszyn, która otrzymała już drugi laur literacki (po szczecińskiej Nagrodzie Gryfia) za „Ocalenie Atlantydy” i ma szanse na następne. Z kolei „do trzech razy sztuka” może powiedzieć Adam Lipszyc, którego kolejne książki były w Gdyni konsekwentnie nominowane w kategorii eseistyka. I właśnie ta trzecia, „Sprawiedliwość na końcu języka. Czytanie Waltera Benjamina”, przyniosła mu ostateczny sukces. Równie częstym gościem w Gdyni (jak wspomniany eseista) jest Andrzej Sosnowski. Nominowany w 2008 roku, wyróżniony specjalną Nagrodą Osobną dwa lata temu, tym razem zwycięża w kategorii poezja za sprawą tomiku „Sylwetki i cienie”.

W tej edycji również przyznano Nagrodę Osobną. „Kiedy spotykają się wielki poeta z wybitnym czytelnikiem, to skutki tego zawsze są zagadką” ? zastanawiał się głośno prof. Śliwiński. Wielkim poetą jest w tym przypadku Tadeusz Różewicz, a czytelnikiem Jacek Łukasiewicz, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego, który opublikował krytycznoliteracką książkę zatytułowaną po prostu „TR”.

Uroczysta gala była zwieńczeniem Dni Nagrody Literackiej Gdynia, w ramach których odbył się Festiwal „Literaturomanie”. „To jednak nie koniec wydarzeń tegorocznej edycji. Na jesień zaplanowane są specjalne wieczory autorskie dedykowane poszczególnym, ogłoszonym właśnie, laureatom. A ponadto pojawi się kolejny numer naszego Dodatku Literackiego” ? zapowiada dr Violetta Trella, dyrektor Miejskiej Biblioteki Publicznej w Gdyni.

Nagroda została powołana do życia w 2006 roku przez Prezydenta Gdyni Wojciecha Szczurka w celu uhonorowania wyjątkowych osiągnięć żyjących, polskich twórców i jest przyznawana rokrocznie autorom najlepszych książek wydanych w poprzednim roku. Zwycięzcy w trzech kategoriach otrzymują pamiątkowe statuetki (Kostki Literackie) oraz nagrody w wysokości 50 tysięcy zł. Natomiast laureat „Nagrody Osobnej” ? 10 tysięcy zł.

LAUREACI NAGRODY LITERACKIEJ GDYNIA 2013:

Sylwetki i cieniePOEZJA – ANDRZEJ SOSNOWSKI „Sylwetki i cienie” (Biuro Literackie)

Komentarz prof. Piotra Śliwińskiego:

„Nagroda dla Andrzeja Sosnowskiego jest wyrazem uznania dla jego najnowszego tomu, który posiada wszystkie fascynujące właściwości tomów wcześniejszych, a jednocześnie otwiera nowe perspektywy. Obok języka, który ? co oczywiste ? wysuwa się na plan pierwszy, będąc dla czytelnika wyzwaniem i źródłem upajającej satysfakcji, a także szeregu odniesień egzystencjalnych, pojawiają się motywy innego rodzaju, filozoficzne, duchowe, nieomal religijne. Poezja ? nie przestając być wirtuozowsko nieprzewidywalną kombinacją stylów ? wyprawia się na terytoria tajemnicze, mroczne, lecz niepozbawione nadziei.”

Ocalenie AtlantydyPROZA – ZYTA ORYSZYN „Ocalenie Atlantydy” (Świat Książki)

Komentarz prof. Piotra Śliwińskiego:

„Powieść Zyty Oryszyn urzeka zarazem fabułą o powojennych losach przesiedleńców z utraconego Wschodu na tzw. Ziemie Odzyskane, historią pełną zwrotów, przesileń, meandrów, przesyconą lekiem i urazami, jak i samym sposobem opowiadania. Zamiast monumentalnej sagi ? szereg przybliżeń, w miejsce zwartej konstrukcji ? wiele punktów widzenia i błyski stylu. Powieść nawiązuje do tradycji, a zarazem bardzo współcześnie wyrzeka się wielkiej narracji na rzecz tego, co możliwe ? historii widzianej poprzez ludzką osobność.”

Sprawiedliwość na końcu językaESEJ – ADAM LIPSZYC „Sprawiedliwość na końcu języka. Czytanie Waltera Benjamina” (Wydawnictwo Universitas)

Komentarz prof. Piotra Śliwińskiego:

„Walter Benjamin jest w humanistyce współczesnej legendą, inspiracją, wyzwaniem. To wyzwanie podjął Adam Lipszyc w książce tyleż uczonej, co się zowie akademickiej, a jednocześnie pod wieloma względami literackiej. ?Sprawiedliwość na końcu języka? nie tylko objaśnia myśl filozofa, eseisty, pisarza, ale ? objaśniając ? stara się zachować jej głęboką nieoczywistość. Lipszyc chce więc i wytłumaczyć i zachować pewien rodzaj ciemności, czy tajemniczości, ukrytej w dziele autora ?Pasaży?. To stawia go przed nieomal kwadraturą koła, czyni artystą – umożliwić i ocalić Benjaminowskie niemożliwości. W rezultacie wykład jako całość imponuje klarownym układem, w trakcie zaś czytania mamy wrażenie, że badacz jak pisarz wykonuje wspaniałą pracę na własnym językiem.”

TRNAGRODA OSOBNA JACEK ŁUKASIEWICZ „TR” (Wydawnictwo Universitas)

Komentarz prof. Piotra Śliwińskiego:

„Kiedy spotykają się wielki poeta z wybitnym czytelnikiem, to skutki tego zawsze są zagadką. Wielki poeta Tadeusz Różewicz od dziesiątków lat fascynował jednego z najlepszych znawców i krytyków poezji w Polsce, Jacka Łukasiewicza. Po napisaniu licznych szkiców i recenzji, Profesor opublikował książkę, rodzaj prywatnej różewiczowskiej summy. I choć Różewicza nie da się podsumować, zamknąć w jakimś koncepcie, nawet bardzo pojemnym, to można go wspaniale, pomysłowo czytać.”

KAPITUŁA NAGRODY LITERACKA GDYNIA 2013:

dr hab. Agata Bielik-Robson, prof. UW ? ur. 1966, zamieszkała w Warszawie. Pracuje w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN oraz w Ośrodku Studiów Amerykańskich UW. Jest Członkinią Stowarzyszenia Naukowego Collegium Invisible. Autorka książek m.in.: ?Na drugim brzegu nihilizmu. Filozofia współczesna w poszukiwaniu nowego podmiotu? (1997), ?Inna nowoczesność. Pytania o współczesną formułę duchowości? (2000), ?Duch powierzchni. Rewizja romantyczna i filozofia? (2004), ?Romantyzm, niedokończony projekt. Eseje? (2008), ?Na pustyni. Kryptoteologie późnej nowoczesności? (2008) oraz ?The Saving Lie: Harold Bloom and Deconstruction” (Northwestern University Press 2011). Zajmuje się współczesną filozofią podmiotu, teorią literatury oraz filozofią religii, ze szczególnym uwzględnieniem judaizmu.

dr hab. Marek Bieńczyk ? prozaik, tłumacz, eseista. Absolwent romanistyki na Uniwersytecie Warszawskim, historyk literatury w Instytucie Badań Literackich PAN. Jest współpracownikiem francuskiego kwartalnika L’atelier du roman. Ponadto jest Członkiem International Federation of Wine and Spirits and Writers. Wraz z Wojciechem Bońkowskim stworzył pierwszy polski przewodnik enologiczny ” Wina Europy”. Specjalizuje się w literaturze polskiego romantyzmu i współczesnej humanistyki francuskiej. Zajmuje się tłumaczeniem książek Milana Kundery (m.in. ?Nieśmiertelność?; ?Powolność?; ?Tożsamość?; ?Niewiedza?; eseje), a także Emile Ciorana i Rolanda Barthesa. Ponadto jest autorem powieści ? Terminal? i ?Tworki? (nominacja do Nagrody Literackiej Nike, Nagroda Literacka im. Władysława Reymonta za książkę roku 2000, Paszport Polityki w 1999 r.) jak również dwóch książek eseistycznych ?Melancholia. O tych, co nigdy nie odnajdą straty? (wyróżnienie Fundacji Kultury, nominacja do Nagrody Literackiej Nike), ?Oczy Dürera. O melancholii romantycznej? oraz zbioru szkiców ?Książka twarzy?, który w 2012 roku otrzymał Nagrodę Nike.

dr hab. Jerzy Jarniewicz, prof. UŁ ? poeta, tłumacz i krytyk. Wykłada współczesną literaturę angielską na uniwersytetach w Łodzi i Warszawie; jest członkiem zespołu redakcyjnego Literatury na Świecie. Jako krytyk stale współpracuje z Gazetą Wyborczą, Tygodnikiem Powszechnym i Tyglem Kultury, a także z pismami brytyjskimi. Opublikował wiele tomów poetyckich m.in.: ?Korytarze? (1984), ?Rozmowa będzie możliwa? (1993), ?Po śladach? (2000), ?Dowód z tożsamości? (2003), ?Oranżada? (2005), ?Skądinąd. 1977-2007? (2007), ?Makijaż? (2009), a także szkice literackie o dwudziestowiecznej poezji brytyjskiej i irlandzkiej: ?Lista obecności? (2000), ?W brzuchu wieloryba? (2001), ?Larkin. Odsłuchiwanie wierszy? (2006; zbiór szkiców o twórczości Philipa Larkina), czy ?Szkice o współczesnej prozie amerykańskiej i kanadyjskiej? (2007), ?Od pieśni do skowytu. Szkice o poetach amerykańskich? (2008), ?Heaney. Wiersze pod dotyk? (2011). Został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi oraz Brązowym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis, zaś w roku 2008 Jego książka krytycznoliteracka ? Znaki firmowe. Szkice o współczesnej prozie amerykańskiej i kanadyjskiej? była nominowana do Nagrody Literackiej Nike.

Zbigniew Kruszyński ? prozaik i tłumacz; opublikował m.in. ?Schwedenkräuter?, ?Szkice historyczne?, ?Na lądach i morzach? (nagrodzona w konkursie literackim Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek i Biblioteki Raczyńskich w dziedzinie prozy), ?Powrót Aleksandra? (nominacja do Nagrody Literackiej Nike, Nagroda im. Andrzeja Kijowskiego), ?Ostatni raport?. Laureat m.in. nagród: Brulionu, Fundacji Kultury oraz Radomskiej Nagrody Kulturalnej. Mieszka w Kotlinie Kłodzkiej, na uniwersytecie w Sztokholmie prowadzi warsztaty translatorskie.

Małgorzata Łukasiewicz ? tłumaczka literatury pięknej, krytyk literacki, eseistka, wybitny znawca kultury kręgu języka niemieckiego, stały współpracownik Literatury na Świecie i Znaku. Przekładała dzieła m.in. Adorno, Horkheimera, Nietzschego, Simmla, Süskinda i R. Walsera. Laureatka nagrody „Literatury na świecie”, nagrody PEN Clubu, nagrody „Zeszytów Literackich” im. Pawła Hertza, nagrody im. Hermanna Hessego, Nagrody Polsko – Niemieckiej. Jest autorką następujących książek: „Robert Walser” „Rubryka pod różą” (nominacja do Nagrody Literackiej Nike), „Jak zostać artystą. Na przykładzie Thomasa Manna”.

prof. dr hab. Aleksander Nawarecki ? ur. 1955 w Katowicach, kierownik Zakładu Teorii Literatury w Uniwersytecie Śląskim, historyk literatury. Autor książek o fenomenie księdza Baki (?Czarny karnawał?), wyobraźni poetyckiej skamandrytów (?Rzeczy i marzenia?) polskim romantyzmie (?Pokrzywa?, ?Mały Mickiewicz?), a także podręczników szkolnych i edukacyjnych multimediów (wspólnie z Dorotą Siwicką). Jest inicjatorem badań mikrologicznych (redaktor serii Miniatura i mikrologia literacka). Pisze eseje o śląskim genius loci. Laureat Nagrody Górnośląski Tacyt za książkę ? Lajerman?.

prof. dr hab. Piotr Śliwiński ? przewodniczący Kapituły, historyk i krytyk literacki, znawca i badacz poezji współczesnej; profesor w Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Autor wielu artykułów i książek krytycznoliterackich (m.in. ?Przygody z wolnością. Uwagi o poezji współczesnej?), współautor ?Literatury polskiej XX wieku? (razem z Anną Legeżyńską i Bogumiłą Kaniewską), ?Literatury polskiej 1976-1998? (razem z Przemysławem Czaplińskim) i ?Poezji polskiej po 1968 roku? (razem z Anną Legeżyńską). Laureat wielu nagród m.in. Nagrody im. Józefa Łukaszewicza oraz Nagrody im. Kazimierza Wyki za wybitne osiągnięcia w dziedzinie krytyki literackiej, eseistyki i historii literatury.

dr Violetta Trella ? sekretarz Kapituły Nagrody Literackiej Gdynia, Dyrektor Miejskiej Biblioteki Publicznej w Gdyni, absolwentka Uniwersytetu Gdańskiego i Wyższej Szkoły Dziennikarskiej w Warszawie. Ukończyła Filologiczne Studia Doktoranckie na Uniwersytecie Gdańskim.

Tematy: , , , , , , , , , , , , ,

Kategoria: newsy