Witkacy, żywot człowieka mówiącego, ważne książki i odkrywanie świata poprzez zmysły w ramach XI edycji festiwalu Stolica Języka Polskiego.

28 lipca 2025

Na festiwal Stolica Języka Polskiego po raz kolejny przyjadą cenieni twórcy literatury, sztuki i teatru. Jedenasta edycja wydarzenia rozpocznie się 3 sierpnia Dniem Zamojskim, od 4 do 9 sierpnia festiwalowe miasteczko znajdziemy na łące nad rzeką Wieprz w Szczebrzeszynie.

Tegorocznej edycji festiwalu patronuje Stanisław Ignacy Witkiewicz. Z tej okazji organizatorzy zapraszają na pasmo poświęcone patronowi, którego kuratorem jest prof. Tomasz Bocheński, literaturoznawca, eseista i krytyk literacki. „Witkacy był artystą własnego istnienia, a w jego życiu inwencja odgrywała zasadniczą rolę” – mówi prof. Bocheński i dodaje, że podczas festiwalu poznamy Witkacego jako artystę życia, który każdą chwilę wykorzystywał do tworzenia. Jednym z gości pasma patrona będzie Przemysław Pawlak, autor biografii Witkacego.

W ramach festiwalowego programu planowane są również spotkania w paśmie językowym, którego myśl przewodnia w tym roku brzmi „Przygody i żywot człowieka mówiącego – co język mówi o nas?”. Językoznawcy, profesorowie, filozofowie czy publicyści pochylą się nad problemem uczłowieczania i odczłowieczania, wpływem technologii na nasze życie, obecnością emocji, ciała i wartości w języku, codziennym użyciem języka i jego dzisiejszego znaczenia dla tożsamości. „Ostatnie miesiące i lata to czas dwóch przeciwstawnych zjawisk – z jednej strony uczłowieczanie rzeczy, roślin i zwierząt, z drugiej strony odczłowieczanie – zastępowanie osób sztuczną inteligencją i innymi technologiami. Pojawiają się zatem pytania o miejsce człowieka we współczesnym języku i komunikacji” – wyjaśnia Paweł Nowak, kurator pasma językowego.

Czytelnicy przyjeżdżający od dziesięciu lat do Szczebrzeszyna będą mieli też okazję uczestniczyć w szeregu spotkań autorskich z pisarzami organizowanych w ramach dwóch pasm: „Po sąsiedzku”, którego kuratorką jest Grażyna Lutosławska, i „Ważnych książek” z kuratorem Jakubem Morozem.

„W tym roku 'Po sąsiedzku’ ma swoje hasło: zmysły. Arystoteles wyróżnił ich pięć: wzrok, smak, słuch, węch i dotyk. Informują nas o rzeczywistości. Czy prawdziwie? To zupełnie inna sprawa. Dzięki tym zmysłom możemy tej rzeczywistości doświadczać. Ale co, jeżeli ta rzeczywistość nie jest rzeczywistością jedyną? Jakie zmysły powinniśmy odkryć, żeby doświadczać jej w pełni? Na tym etapie rozwoju nauki odkryto 21 zmysłów. Wciąż jednak – bez względu na to, ile zmysłów znamy, rozróżniamy i wykorzystujemy – przede wszystkim postrzegamy świat za pomocą wzroku. Wzrok zdominował nasze doświadczanie świata. A co się stanie, jeżeli przywrócimy znaczenie także innym zmysłom? Odpowiedzi na to będziemy szukać w literaturze” – zapowiada Grażyna Lutosławska.

Z kolei w paśmie „Ważne Książki” skupimy się na tytułach, które pomagają nam lepiej zrozumieć problemy świata – nie tylko tych współczesnych, dobrze nam znanych pozycjach, ale także tych, o których opowiada się od tysięcy lat. „Trzymałem się klucza, którego dostarcza pytanie o literaturę jako mapę, dzięki której możemy sprawniej poruszać się po świecie, po kulturze, po ludzkich sprawach. W tak rozumianej ważności nie chodzi tylko o książki aktualne, naświetlające bieżące, dyskutowane w gazetach i studiach telewizyjnych dylematy. Ważne są również sprawy – proszę wybaczyć niejaką egzaltację – wieczne, klasyczne, takie, którymi literatura europejska karmi się od swego antycznego początku” – komentuje Jakub Moroz.

Tradycją festiwalu jest też wręczenie Nagrody Człowieka Słowa, która przyznawana jest wybitnym osobowościom. W tym roku trafi ona do reżysera Krzysztofa Zanussiego. Podczas festiwalu odbędzie się uroczyste wręczenie nagrody i spotkanie z laureatem. Jak co roku organizatorzy zapraszają też najmłodszych na Małą Stolicę Języka Polskiego, której kuratorką jest Anita Wawryk, oraz trochę starszych do Przestrzeni Inspiracji, którą opiekuje się prof. Józef Olejniczak.

Pełen program festiwalu można znaleźć na stronie www.stolicajezykapolskiego.pl. Organizatorem imprezy jest Fundacja Sztuki Kreatywna Przestrzeń.

[am]

Tematy: , , , , ,

Kategoria: wydarzenia