„Przeciwko nim” na Festiwalu Miłosza w Krakowie
W sobotę, 27 czerwca, w Krakowie rozpoczął się Festiwal Miłosza. Hasło tegorocznej edycji wydarzenia brzmi „Przeciwko nim” i zostało zainspirowane tytułem utworu pochodzącego z „Poematu o czasie zastygłym”, debiutanckiego tomu poetyckiego Czesława Miłosza. Festiwal potrwa do niedzieli, 5 lipca.
Program 15. edycji festiwalu wypełniony jest spotkaniami z poetami reprezentującymi różne języki i przekonania o roli poezji. Równocześnie twórcy programu festiwalu położyli nacisk na potencjał poezji do wchodzenia w dialog z rzeczywistością, jej moc reagowania na zjawiska współczesności i ich polityczne aspekty – tym samym, odwołując się do sylwetki patrona wydarzenia.
„Pod tym niebem, w XX wieku / życie trudne i prawda niełatwa” – tymi wersami kończy się wiersz „Przeciwko nim”, którego tytuł stanowi motyw przewodni tegorocznego Festiwalu Miłosza. „Po niemal stu latach te słowa nie straciły na aktualności” – powiedział Szymon Kloska, kurator wydarzenia. „W tym roku powracamy do początków nestora polskiej poezji. 'Przeciwko nim’ to utwór zawarty w debiutanckim tomie 'Poemat o czasie zastygłym’, który został wydany, gdy Miłosz miał zaledwie 22 lata. Poczucie historycznej doniosłości i możliwość artykułowania społeczno-politycznych napięć, stawianie przenikliwych diagnoz rzeczywistości – tym umiejętnościom Miłosz dał wyraz w zadziwiający sposób w tak młodym wieku” – zauważył.
„Decydując się na takie motto, kontynuujemy tradycję ukazywania społecznych wymiarów poezji. Tegoroczne wydarzenie, podobnie jak dwie poprzednie edycje, stara się odpowiedzieć na pytanie, w jaki sposób poezja może stać się językiem opisującym świat, a w szczególności trudną rzeczywistość społeczną, którą organizuje narastająca w ostatnich latach polaryzacja” – dodaje Maria Świątkowska, dyrektorka wykonawcza festiwalu.
Gościnią honorową tegorocznej edycji festiwalu jest Claudia Rankine, urodzona na Jamajce amerykańska poetka, eseistka i dramatopisarka, autorka głośnej „Obywatelki. Amerykańskiej liryki” (wyd. Karakter). „Jej poezja zmusza czytelników do przyjrzenia się sobie i społeczeństwu, w którym żyją” – tak pisano o niej na łamach magazynu „Publishers Weekly”. Natomiast poeta Mark Doty nazwał ją „nieustraszoną poetką”, której innowacyjne formalnie utwory „badają różne rodzaje granic: sporny obszar między poezją i prozą, słowem a obrazem, poczuciem podmiotowości i zewnętrznym definiowaniem przez kolor skóry, ekonomię i globalną kulturę korporacyjną”.
W tym roku Kraków odwiedzi również Raúl Zurita i Marta Eloy Cichocka, uhonorowani Nagrodą im. Wisławy Szymborskiej za wybitną książkę poetycką przetłumaczoną na język polski. Z kolei duńska poetka somalijskiego pochodzenia Amina Elmi i tłumaczka Bogusława Sochańska, laureatki nagrody Europejski Poeta Wolności, spotkają się, by porozmawiać o poezji ukazującej w bezkompromisowy sposób skomplikowaną tożsamość i doświadczenie migracji. Litewska poetka i tłumaczka literatury polskiej Birutė Jonuškaitė wraz ze swoją tłumaczką Agnieszką Rembiałkowską opowiedzą Jerzemu Jarniewiczowi o nowo wydanym tomie „Lista obecności”. Cecilia Woloch, Krystyna Lenkowska i Nasim Łuczaj będą dyskutować o współtłumaczeniu oraz o procesie twórczym jako autoprzekładzie.
Festiwalowa publiczność będzie miała okazję przyjrzeć się też różnym obliczom najnowszej poezji czeskiej. W programie festiwalu znalazły się aż trzy wydarzenia z udziałem czeskich poetów – Kateřiny Rudčenkovej, Miloša Doležala i Kamila Bouški. Poezję ukraińską reprezentować będą Marianna Kijanowska, laureatka Międzynarodowej Nagrody Literackiej im. Zbigniewa Herberta, powracająca na festiwal z tomem „Błyskawica napotyka wodę i wiatr” (tłum. Aneta Kamińska i Adam Pomorski, wyd. a5), oraz Ołesia Mamczycz, która opowie o „Dzienniku powrotu”. Natomiast białorusko-amerykańska poetka Walżyna Mort zaprezentuje wiersze z tomu „Muzyka dla martwych i zmartwychwstałych” (tłum. Bohdan Zadura, wyd. KEW).
Cztery lata temu Festiwal Miłosza dołączył do międzynarodowej sieci festiwali poetyckich Versopolis. Ta ogólnoeuropejska inicjatywa, zrzeszająca blisko 40 festiwali poetyckich, wspiera wymianę poetycką poprzez koordynowanie powstawania przekładów nowych wierszy oraz prezentację twórczości autorów należących do sieci. Do tej pory w ramach partnerstwa z Versopolis na Festiwalu Miłosza swoje utwory, nietłumaczone do tej pory na język polski, przedstawili tacy artyści, jak Ija Kiwa z Ukrainy, Antoine Cassar z Malty, Yolanda Castaño z Hiszpanii, Yolanda Aurora Bohm Ramirez ze Szwecji oraz Joelle Taylor z Wielkiej Brytanii. Tym razem festiwalowa publiczność pozna utwory serbskiej poetki Radmili Petrović oraz obejrzy performans hiszpańskiej poetki Alicii Es. Martínez Juan.
Jak co roku trzon programu Festiwalu Miłosza stanowi przegląd najnowszej poezji polskiej – twórców reprezentujących różne pokolenia, języki i dykcje. Swoje najnowsze wiersze przedstawią m.in. Marcin Baran, Joanna Bociąg, Wojciech Bonowicz, Stanisław Kalina Jaglarz, Jarosław Mikołajewski, Przemysław Suchanecki i Julia Szychowiak. Ważnym elementem programu będzie premiera książki Jerzego Illga „Zjazd do zajezdni” stanowiącej retrospekcję 50 lat twórczości pierwszego dyrektora artystycznego Festiwalu Miłosza.
Szczegółowy program tegorocznej edycji znajdziecie na stronie Festiwalu Miłosza.
[md]
TweetKategoria: wydarzenia
