PIW organizuje festiwal Labirynt Borges. W programie m.in. wizyta Alberto Manguela

12 września 2025

Państwowy Instytut Wydawniczy organizuje lotny Festiwal Labirynt Borges. W całym kraju odbędą się spotkania, warsztaty, rozmowy, panele naukowe i kluby książki poświęcone bardziej i mniej znanym tytułom z bogatego dorobku literackiego Jorge Luisa Borgesa. Najważniejszym punktem programu będzie wizyta Alberto Manguela w Polsce.

Sto lat temu, w 1925 roku, Jorge Luis Borges wydał w Argentynie swoją pierwszą prozatorską książkę: „Inquisiciones” (z hiszp. „Poszukiwania”). „Jest to pretekst nikły, ale każdy pretekst do ponownego czytania i dyskutowania twórczości argentyńskiego Mistrza jest dobry. Wywierając olbrzymi wpływ na kształt literatury światowej Borges pozostawał jednocześnie wierny swemu wewnętrznemu przekonaniu o 'inności’ znaczeń, wobec których człowiek czuje się bezradny” – informuje Państwowy Instytut Wydawniczy. Festiwal Labirynt Borges ma na celu zaproszenie młodych czytelników do lektury, podsumowanie i rewizję dotychczasowych kontekstów, w których mówiło się o działach Borgesa, ale też szukanie dla nich nowych ścieżek.

„Nazwa festiwalu nawiązuje do jednego z ulubionych motywów w twórczości Borgesa, ale dla mnie sama postać latynoskiego mistrza opowieści: jego życiorys, jego przyjaźnie, literacka pajęczyna oplatająca cały świat jest czymś na kształt labiryntu, z którego nie chce się wychodzić” – mówi Anna Karczewska z Państwowego Instytutu Wydawniczego.

Festiwal Labirynt Borges został zainaugurowany 25 sierpnia w księgarni PIW-u spotkaniem Urodzinowego Klubu Książkowego, które poprowadziła Eliza Kącka. Ale to dopiero wstęp do zapowiedzianych wydarzeń. Od września do połowy grudnia w księgarniach i bibliotekach w całej Polsce będą odbywały się panele, warsztaty i spotkania klubów czytelniczych poświęcone twórczości Borgesa. Wydarzenia w ramach festiwalu planowane są m.in. w Warszawie, Wrocławiu, Gdańsku, Poznaniu, Krakowie, Rudzie Śląskiej i w Radomiu.

10 października – z okazji Nocy Księgarń – w siedzibie Państwowego Instytutu Wydawniczego przy ul. Foksal 17 w Warszawie odbędzie wydarzenie pod nazwą: Diaporama Borges. To projekt łączący muzykę, sztuki wizualne i literaturę. W księgarni odbędzie się koncert zespołu Kirszenbaum, złożonego z dwóch „literackich” muzyków: tłumacza Kacpra Szpyrki i pisarza Jakuba Wiśniewskiego. Zagrają oni muzyczne improwizacje do czytania performatywnego fragmentów próz Borgesa. Warstwa dźwiękowa zostanie wzbogacona wizualizacjami. Z kolei na Uniwersytecie Łódzkim, na kierunku Twórcze pisanie, planowane są warsztaty „Pisanie Borgesem” i konkurs na opowiadania w jego duchu. Powstanie też seria mini-wykładów poświęconych Borgesowi.

Głównym punktem programu będzie wizyta w Polsce Alberto Manguela – erudyty, pisarza, tłumacza i redaktora. Manguel znany jest przede wszystkim z książek poświęconych historii czytania i bibliotekom: monumentalnego „Słownika miejsc wyobrażonych” napisanego wspólnie z Giannim Guadalupim, „Historii czytania” czy eseju „Pożegnanie z biblioteką”. Pisarz był przyjacielem i lektorem ociemniałego Borgesa oraz jego następcą w roli dyrektora Biblioteki Narodowej Argentyny. 8 grudnia w Nowym Teatrze w Warszawie odbędzie się spotkanie z nim, które poprowadzi dyrektor Instytutu Książki Grzegorz Jankowicz.

Na 10 października PIW zapowiada też kolejną książkę z borgesowskiej podserii – składającą się z 13 opowiadań „Księgę piasku” z 1975 roku. Borges, swobodnie wykorzystując wątki kulturowe, historyczne, literackie i filozoficzne, podejmuje w książce dobrze znane swoim czytelnikom tematy sobowtóra, miłości, przeznaczenia, domniemanej herezji, odwiecznych, składających się z jednego wyrazu dzieł czy niepoznawalnej i fascynującej księgi, nieprzebranej jak piasek. Drugą część zbioru stanowi tomik „Pamięć Szekspira” z 1983 roku. Obie pozycje przełożył i przypisami opatrzył Andrzej Sobol-Jurczykowski.

Szczegóły na temat festiwalu Labirynt Borges będą pojawiać się sukcesywnie na stronie Państwowego Instytutu Wydawniczego.