Odważne i nowatorskie interpretacje dzieł Williama Szekspira na festiwalu w Gdańsku
Spektakle z Kanady, Wielkiej Brytanii, Rumunii, Czech, Hiszpanii oraz Polski będzie można zobaczyć podczas Festiwalu Szekspirowskiego. Jubileuszowa, 30. edycja odbędzie się w dniach 23 lipca-2 sierpnia w Gdańsku.
Festiwal Szekspirowski odbywa się od 30 lat w wakacje w Trójmieście. Tegoroczne motto – „Pochwała szaleństwa” – ma być hołdem dla prof. Jerzego Limona, twórcy festiwalu, który marzył o odbudowie elżbietańskiego teatru w Gdańsku, w miejscu, gdzie działał on przed czterema stuleciami. Z tego marzenia w 1993 roku zrodziły się Dni Szekspirowskie, mające rozsławić ideę budowy Teatru Szekspirowskiego, a cztery lata później przekształciły się w międzynarodowy Festiwal Szekspirowski. Sam teatr otwarto zaś w 2014 roku.
„’Pochwała szaleństwa’ odwołuje się do niezwykłej determinacji prof. Jerzego Limona” – mówi Agata Grenda, dyrektorka Gdańskiego Teatru Szekspirowskiego. „To właśnie 'furor divinus’ – twórcze szaleństwo profesora Limona stało się motorem powstania naszej instytucji i festiwalu szekspirowskiego. W jubileuszowym roku chcemy do niego wrócić, uhonorować je i zainspirować nim kolejne pokolenia. Będzie to festiwal pełen atrakcyjnych, ludycznych i głośnych wydarzeń towarzyszących oraz teatru z najwyższej półki. U Szekspira sacrum przeplata się z profanum i dokładnie tak widzimy 30. edycję naszego festiwalu!” – dodała.
Jak zapowiadają organizatorzy, w programie tegorocznego festiwalu znalazły się pełne artystycznej odwagi produkcje mistrzów światowej reżyserii, a także nowatorskie interpretacje młodego pokolenia twórców.
Festiwal zainauguruje 23 lipca widowisko, dzięki któremu widzowie przeniosą się w świat szalonej, sennej podróży nawiązującej do tegorocznego motta „Pochwała szaleństwa”. Gala otwarcia zabierze publiczność w podróż przez trzy dekady Festiwalu Szekspirowskiego. Na scenie wystąpi m.in. Andrzej Seweryn.
Z kolei 30 lipca zaprezentowany zostanie prawdziwy ewenement w dziejach polskich inscenizacji Szekspira, przedstawienie grane nieprzerwanie od 25 lat, czyli „Hamlet. Książę Danii” w reżyserii Jacka Głomba i Krzysztofa Kopki (Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Legnicy). Ta rockowa, a zarazem liryczna wersja ze scenografią Małgorzaty Bulandy dopełniona jest muzyką na żywo w wykonaniu zespołu Kormorany. W specjalnie przygotowanym na jubileusz spektaklu na scenie pojawią się gwiazdy premierowej obsady z 2001 roku: Przemysław Bluszcz oraz Janusz Chabior.
Spektakle zagraniczne
Do Gdańska powróci czeski Teatr Radost, który w 2022 roku z powodzeniem wystawił na festiwalu produkcję „Hamlet on the road”. 25 lipca zaprezentuje spektakl „Sen nocy letniej” w reżyserii Pawła Chomczyka. Ta ikoniczna komedia Szekspira o miłości przenosi widzów w sam środek ślubnych przygotowań Tezeusza i Hipolity, gdzie w pobliskim magicznym lesie rzeczywistość całkowicie wymyka się spod kontroli, ustępując miejsca elfom, iluzji i niesfornemu Pukowi. Przedstawienie łączy humor, lekkość i subtelną ironię z refleksją nad naturą ludzkich relacji.
28 i 29 lipca widzowie będą mieli okazję zobaczyć „Hamleta, księcia Danii” w reżyserii Roberta Lepage’a i choreografii Guillaume’a Côtégo. Robert Lepage, twórca legendarnej Ex Machiny, który od dekad wyznacza kierunki współczesnego teatru, wspólnie z cenionym tancerzem Guillaume’em Côté stworzył minimalistycznego, eleganckiego „Hamleta” niemal całkowicie pozbawionego słów, w którym to ludzkie ciało tańczy kryzys, żałobę, zdradę i samotność. Twórcy rezygnują z tradycyjnych dialogów na rzecz tańca, ale kluczowe fragmenty tekstu Szekspira pojawiają się w formie projekcji.
29 i 30 lipca brytyjski zespół Buzz Studios zaprezentuje produkcję „Petty Men” w reżyserii Julii Levai. To radykalna reinterpretacja „Juliusza Cezara”, która przenosi polityczny dramat Rzymu za kulisy współczesnego teatru, zamykając widzów w klaustrofobicznej przestrzeni aktorskiej garderoby. Fabuła skupia się na pełnej napięcia rywalizacji dwóch skrajnie różnych dublerów, którzy spędzają wieczór w oczekiwaniu na swoją szansę, podczas gdy z interkomu dobiegają ich fragmenty jubileuszowego pokazu odbywającego się na dużej scenie.
Również 29 i 30 lipca na festiwalowej scenie zagości „Król Lear” w reżyserii Silviu Purcărete, przygotowany przez rumuński Teatr Narodowy im. Marina Sorescu w Krajowej. Spektakl ma być przejmującym studium ludzkiej kruchości, zdrady i bezwzględnej walki o władzę, podanym w dopracowanej do perfekcji formie wizualnej z oryginalną muzyką Vasile Șirliego. Reżyser bezlitośnie obnaża mechanizmy szaleństwa, jednocześnie przełamując tradycyjną barierę czwartej ściany – przedstawienie zawiera bowiem elementy bezpośredniej interakcji z publicznością, które włączają widzów fizycznie w sam środek mrocznego, kosmicznego dramatu rozpadu monarchii i rodziny.
Na finał festiwalu, 1 i 2 sierpnia, Barcelona Flamenco Ballet z Hiszpanii zaprezentuje spektakl „Romeo i Julia” w choreografii Davida Gutiérreza. Będzie to nowa interpretacja dramatu Szekspira, łącząca flamenco, taniec współczesny oraz jazz w intensywną opowieść o miłości, tożsamości i społecznych napięciach. W tym przypadku twórcy również zdecydowali się na zatarcie granicy między sceną a publicznością poprzez elementy interakcji z widzem, a dualność miłości i nienawiści podkreślili wizualnie za pomocą specjalnie dobranych faktur, kolorów oraz form kostiumów i scenografii.
Konkurs o Nagrodę Złotego Yoricka
Nieprzerwanie od 1994 roku organizowany jest konkurs na najlepszą w danym sezonie polską inscenizację dzieł dramatycznych Williama Szekspira oraz utworów inspirowanych jego dziełami. Selekcjonerem konkursu jest krytyk teatralny Łukasz Drewniak. Zwycięski teatr otrzyma statuetkę Złotego Yoricka oraz nagrodę finansową w wysokości 40 tysięcy złotych.
W tym roku do finału zakwalifikowały się trzy interpretacje „Hamleta”. 24 lipca będzie można zobaczyć „Tragedyjo Hamleta, ksiyncia Dynymarku” w reżyserii Roberta Talarczyka (Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach), czyli pierwsze w dziejach teatru wystawienie arcydzieła Szekspira w całości po śląsku. 27 lipca pokazany zostanie „Hamlet” w reżyserii Jacka Jabrzyka (Teatr Zagłębia w Sosnowcu), czyli przeniesiona w sam środek współczesnego chaosu informacyjnego opowieść Szekspira, w której na scenie kluczową rolę odgrywać będą zaawansowane nowe media – generowane na żywo przez AI obrazy oraz kamery live, obnażające technologiczną samotność człowieka. Z kolei 1 sierpnia wystawiony zostanie „Hamlet” w reżyserii Kamila Białaszka (Teatr Powszechny im. Zygmunta Hübnera w Warszawie), który przenosi akcję klasycznego dramatu w duszne realia technofeudalizmu, gdzie absolutną władzę sprawują brutalne państwa-korporacje, a w spółce produkującej modele AI wybucha krwawy bunt.
Konkurs o Nagrodę Nowego Yoricka
Gdański Teatr Szekspirowski ogłosił też konkurs o Nagrodę Nowego Yoricka, który skierowano do reżyserów debiutujących w polskim teatrze. Celem jest inspirowanie do czytania i wystawiania dzieł Williama Szekspira, poszukiwania w jego twórczości odpowiedzi na współczesne wyzwania oraz eksperymentowanie z nowymi formami teatralnymi. W tegorocznej edycji do konkursu wpłynęły 22 zgłoszenia od studentów reżyserii ze wszystkich szkół w Polsce. Wyboru finalistów dokonali dyrektorzy teatrów zaproszonych przez organizatorów festiwalu do współpracy. Wyłonieni laureaci realizują swoje pomysły z zespołami aktorskimi partnerskich teatrów. Każda z realizacji została sfinansowana kwotą 25 tysięcy złotych. Po prezentacji na festiwalu partnerskie teatry mogą przenieść produkcje do swoich regularnych repertuarów.
Podczas 30. edycji będzie można zobaczyć trzy przedstawienia. 25 lipca wystawiony zostanie „Hej Hamlet” w reżyserii Anieli Płudowskiej (we współpracy z Teatrem Współczesnym w Szczecinie). Spektakl rozgrywa się w post-AI świecie Elsynoru, w którym rzeczywistość straciła swoją stałość i jest płynnie modyfikowana przez promptera, stawiając pytania o naturę relacji człowieka ze sztuczną inteligencją. Sytuacją wyjściową jest bezpośrednia konfrontacja Hamleta granego przez żywych aktorów z wygenerowanym głosem AI. Na 27 lipca zapowiedziano inscenizację „Juliusza Cezara” w reżyserii Kuby Zubrzyckiego (Teatr Nowy im. Izabelli Cywińskiej w Poznaniu). Przedstawienie przenosi akcję z rzymskiego forum do współczesnego studia telewizyjnego, gdzie polityka staje się czystym, medialnym performance’em opartym na sile obrazu i kontroli narracji. 30 lipca zobaczymy spektakl „Romeo i Julia” w reżyserii Macieja Jaszczyńskiego (Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie) rozgrywający się w realiach późnego kapitalizmu. Akcja została osadzona w surowej przestrzeni fabryki maszyn, pośród regałów pełnych zapomnianych śrubek, gdzie miłość manifestuje się jako ostatnia forma oporu.
Konkurs SzekspirOFF
Konkurs SzekspirOFF odbywa się od ponad 10 lat. Jego celem jest finansowe wsparcie najbardziej wartościowych projektów artystycznych opartych na twórczości Williama Szekspira lub nią inspirowanych. W szranki stają niezależne zespoły teatralne oraz twórcy indywidualni. Kwota produkcyjnego wsparcia dla wyłonionych laureatów wynosi 25 tysięcy złotych. Nagrodzone projekty mają swoje premiery w trakcie festiwalu, gdzie ocenia je międzynarodowe jury, przyznając nagrody finansowe ze specjalnej puli o łącznej wartości 15 tysięcy złotych. Selekcjonerką konkursu jest Katarzyna Knychalska, założycielka i prezeska Fundacji Teatr-Nie Taki we Wrocławiu, wydawczyni, redaktorka naczelną portalu Teatralny.pl i czasopisma „nietak!t”.
W finale konkursu znalazły się spektakle: „bedziesz ze mna chodzic ?” w reżyserii Ewy Platt (24 lipca), który motywy ze „Snu nocy letniej” oraz „Zachodów straconych miłości” przenosi w brutalny i duszny kontekst świata współczesnej młodzieży; „Cały świat jest sceną” w reżyserii Roberta Traczyka (25, 26, 27 i 28 lipca), czyli innowacyjne, nielinearne połączenie gry typu escape room z immersyjnym doświadczeniem teatralnym, w którym fabuła opiera się na tajemniczym zniknięciu obsady tuż przed wielką premierą; „Lady staje się Makbetem” w reżyserii Olesi Nieżywej i zespołu „Inwazja” (26 lipca), czyli telewizyjne late night show, w którym na scenie dochodzi do fikcyjnego spotkania trzech niezwykłych bohaterek: Lady Makbet, Lady Szekspir oraz ikony feminizmu i pisarki, Lady (Virginii) Woolf; „Ryszard III Wrażliwy” w reżyserii Pawła Palcata (28 lipca), czyli monodram będący podróżą w głąb psychiki ukształtowanej przez tzw. narcyzm wrażliwy; „Juliusz Cezar: sen Kalpurnii” w reżyserii Tymoteusza Sarośka (31 lipca), w którym klasyczne postaci szekspirowskiego dramatu spotykają się wokół posągu Juliusza Cezara, by zrekonstruować historię spisku prowadzącego do upadku rzymskiej republiki.
Spektakle oceni międzynarodowe jury
Zwycięzców tegorocznych festiwalowych konkursów – Złoty Yorick, Nowy Yorick oraz SzekspirOFF – wyłoni międzynarodowe jury w składzie: Dorota Buchwald – teatrolożka, ekspertka w dziedzinie dokumentacji teatru, badaczka recepcji dzieł Szekspira; Ronan Paterson – irlandzki reżyser i aktor, szef wydziału sztuk scenicznych na Uniwersytecie Teesside; Jay Wegman – amerykański kurator i menedżer kultury, od 2016 roku dyrektor NYU Skirball przy Uniwersytecie Nowojorskim.
Pełen program 30. międzynarodowego Festiwalu Szekspirowskiego można znaleźć na stronie wydarzenia.
[edm]
TweetKategoria: wydarzenia
