banner ad

Obchodzimy Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich. Rekord czytelniczy, lektury w pociągach i tramwajach, cytaty na chodnikach i wiele innych atrakcji

23 kwietnia 2026

W czwartek, 23 kwietnia, obchodzimy Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich. Celem święta jest promowanie książek jako pomostu między pokoleniami i kulturami, a także wspieranie autorów, tłumaczy, wydawców oraz bibliotekarzy i księgarzy. Tego dnia w wielu miastach przygotowano dla czytelników liczne atrakcje.

Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich został ustanowiony przez UNESCO w 1995 roku, a w Polsce święto obchodzone jest od 2008 roku. „Książki należą do najpotężniejszych narzędzi ludzkości służących do rozwoju wyobraźni i kreatywności, uczenia się i przekazywania wiedzy. Chronią również wolność i poszerzają nasze wzajemne zrozumienie” – przekazał w okolicznościowym liście Chaled el-Enany, dyrektor generalny UNESCO.

Warto dodać, że pełna nazwa święta obejmuje nie tylko książki, ale też prawa autorskie. Oznaczają one prawo twórcy do wyłącznego dysponowania swoją twórczością. „Twórca może swoje dzieło podarować, może je za darmo rozpowszechniać, ale może je także udostępniać w sposób komercyjny i czerpać zyski ze sprzedaży. Prawo chroni wszelką własność intelektualną i materialną każdego z nas. To bardzo ważne dla twórców, rozwoju kultury, nauki i techniki. Bez rozwoju systemu ochrony prawa własności intelektualnej nie byłoby rewolucji przemysłowej i technologicznej” – poinformowała Polska Izba Książki.

Jak podkreślił w liście Chaled el-Enany, od momentu powstania w 1945 roku UNESCO traktuje książki jako ważną kwestię publiczną na poziomie światowym. Wśród najnowszych wyzwań związanych z tym sektorem kultury wskazał na wspieranie afrykańskiego przemysłu książkowego, który ma ogromny potencjał gospodarczy, ale wymaga wprowadzenia kluczowych reform. Jednocześnie zwrócił uwagę na to, jak transformacja cyfrowa i sztuczna inteligencja w błyskawicznym tempie przekształcają branżę kulturalną i kreatywną. W tej sytuacji „​​ochrona twórców, zapewnienie godziwego wynagrodzenia i zachowanie różnorodności treści kulturowych stają się jeszcze bardziej konieczne”.

Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich to też okazja, by skorzystać z licznych atrakcji przygotowanych dla czytelników.

Piotr Depta-Kleśta i plakat promujący Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich (fot. Polska Izba Książki)

Plakat i zakładki Polskiej Izby Książki

Do świętowania przyłącza się co roku Polska Izba Książki, która zleciła zaprojektowanie plakatu i zakładek promujących Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich. Autorem pracy jest Piotr Depta-Kleśta, który tak mówi o swoim pomyśle: „Projekt powstał jako kolaż, zbiór elementów różnorodnych i dynamicznych w swojej kompozycji. Akcentuje różnorodność i podkreśla, że warto czytać w każdych warunkach. Plakat reklamuje święto – od początku chciałem, żeby miał pozytywną energię”.

Każda biblioteka, księgarnia, wydawnictwo czy instytucja, które chcą włączyć się w dzisiejsze obchody, może legalnie pobrać i własnym sumptem wydrukować plakat ze strony Polskiej Izby Książki. Plakat został wydrukowany w 10 kolekcjonerskich egzemplarzach, opatrzonych podpisem autora i indywidualnym numerem. Plakat z numerem 1 trafił na aukcję, z której środki przeznaczone będą na działalność Fundacji Powszechnego Czytania. Pozostałe 9 egzemplarzy przekazano instytucjom i osobom w szczególny sposób wyróżniających się działaniami w obszarze promocji czytelnictwa.

Polska Izba Książki zwraca też uwagę na działalność księgarń kameralnych. W 12 z nich, które są w Sekcji Księgarskiej PIK-u, znajdziecie 23 kwietnia zakładki do książek, przygotowane na dzisiejsze święto. Jak poinformowano, w tym roku po raz pierwszy zorganizowany zostanie konkurs o Nagrodę Literacką Księgarzy Kameralnych.

(fot. Beata Walkowiak/Miejska Biblioteka Publiczna im. Tadeusza Różewicza we Wrocławiu)

We Wrocławiu bicie rekordu czytelniczego i cytaty z twórczości Różewicza na chodnikach

Z okazji Światowego Dnia Książki i Praw Autorskich Wrocław podejmie próbę pobicia rekordu w liczbie osób czytających jednocześnie w tym samym miejscu. Akcja Czytelniczy Rekord Wrocławia odbędzie się na Placu Gołębim na wrocławskim Rynku. Uczestnicy spotkają się o godz. 13:00, by przez kwadrans wspólnie czytać przyniesione przez siebie książki. Każda osoba biorąca udział w wydarzeniu otrzyma indywidualny numer, okolicznościowy ekslibris oraz zniżki do wrocławskich księgarni.

Tego samego dnia na wrocławskich chodnikach pojawią się cytaty z twórczości Tadeusza Różewicza – poety szczególnie związanego z Wrocławiem i patrona Miejskiej Biblioteki Publicznej. Różewicz mieszkał i tworzył we Wrocławiu przez ponad cztery dekady – od 1968 roku aż do śmierci. Wrocław był przestrzenią, w której powstawały jego tomy poetyckie, dramaty i eseje, a także miejscem wielu spotkań literackich i źródłem inspiracji. Pięć cytatów z wierszy poety pojawi się w ponad 30 lokalizacjach na terenie miasta – między innymi w okolicach wrocławskiego Rynku, na ulicach Oławskiej i Świdnickiej, na Placu Grunwaldzkim, Psim Polu, Jagodnie, Popowicach czy Krzykach.

W obchody Światowego Dnia Książki będzie można się również włączyć, uczestnicząc w wydarzeniach organizowanych tego dnia w bibliotekach i księgarniach. Warto polecić m.in. spotkanie autorskie z Filipem Zawadą, które odbędzie się o godz. 18:00 w Filii nr 44 Miejskiej Biblioteki Publicznej.

Ponad 15 tysięcy książek w Kolejach Wielkopolskich

23 kwietnia do pasażerów podróżujących Kolejami Wielkopolskimi trafi ponad 15 tysięcy książek, które będą rozdawane w wybranych pociągach regionalnego przewoźnika. Podróżni otrzymają publikacje reprezentujące różne gatunki – od powieści po literaturę faktu. Akcja organizowana jest pod hasłem „Odłóż telefon. Chwyć za książkę” i ma zachęcić do sięgania po książki w codziennych sytuacjach, takich jak dojazdy do pracy, szkoły czy domu.

Inicjatywa realizowana jest we współpracy z Wydawnictwem Poznańskim, które obchodzi w tym roku 70-lecie istnienia. „Chcemy pokazać, że książka może być najlepszą towarzyszką podróży – inspirującą, relaksującą i dostępną na wyciągnięcie ręki. To właśnie ona pozwala oderwać się od codziennego pośpiechu, zanurzyć w innej historii i wykorzystać nawet krótką podróż jako wartościowy czas tylko dla siebie. W świecie pełnym bodźców i ekranów książka daje wytchnienie, pobudza wyobraźnię i przypomina, jak wiele przyjemności może płynąć z prostego aktu czytania. Tak więc zachęcamy: Odłóż telefon, chwyć za książkę” – powiedziała Katarzyna Kończal, zastępczyni redaktora naczelnego w Wydawnictwie Poznańskim.

(fot. ZTM Warszawa)

Warszawa świętuje w piątek i sobotę w zabytkowym tramwaju

Z okazji Światowego Dnia Książki i Praw Autorskich w piątek i sobotę, 24 i 25 kwietnia, w Warszawie na tory wyjedzie zabytkowy wagon z drewnianymi stolikami i krzesłami, na których można wygodnie usiąść i oddać się lekturze. Żeby wsiąść do tramwaju nie trzeba mieć własnej książki – w środku będą tytuły zebrane podczas zbiórki zorganizowanej przez Zarząd Transportu Miejskiego, Szybką Kolej Miejską i Metro Warszawskie. Oczywiście można będzie również przynieść swoją książkę i wymienić na inną, a także zdobyć okolicznościowe zakładki.

Jak informuje stołeczny ratusz, podróżni będą mogli też posłuchać fragmentów klasyki literatury, nagranych przez pracowników Warszawskiego Transportu Publicznego. Będą to książki: „Pies Baskerville’ów” Arthura Conana Doyle’a, „Król Maciuś Pierwszy” Janusza Korczaka, „Lalka” Bolesława Prusa, „Ogniem i mieczem” Henryka Sienkiewicza, „Przygody dobrego wojaka Szwejka” Jaroslava Haška i „Ziemia obiecana” Władysława Reymonta.

Tramwaj linii K (czerwony wagon marki Konstal) będzie ruszał z pętli przy Metrze Marymont i tam też będzie kończył godzinny kurs. W piątek 24 kwietnia zaplanowano trzy kursy (o godz. 14:02, 15:32 i 17:02), a w sobotę kolejne trzy (o godz. 10:02, 11:32 i 13:02).

[am]
fot. Freepik

Tematy: , , , , , , ,

Kategoria: wydarzenia