Festiwal Miasto Słowa w Gdyni. Poznaliśmy program tegorocznej edycji

24 lipca 2025

Od 25 do 31 sierpnia w Gdyni odbędzie się festiwal Miasto Słowa. Impreza towarzyszy jubileuszowej, 20. edycji Nagrody Literackiej Gdynia, a program ma być próbą podsumowania dwóch dekad polskiej literatury.

Jak przekazał Szymon Kloska, rzecznik prasowy Nagrody Literackiej Gdynia, tegoroczny festiwal otworzą premiery książek, które wyznaczają kierunki współczesnej polskiej literatury. Radek Rak, znany z eksperymentalnej prozy balansującej na granicy surrealizmu i filozofii, w Gdyni zaprezentuje finałową część trylogii „Agla”. „Agla. Abraxas” to dzieło prowadzące czytelników „na samą krawędź świata, poza granice poznania”. W Gdyni swoją najnowszą prozę zaprezentują również Weronika Murek („Urodziny”) i dramatopisarka Ishbel Szatrawska („Wyrok”), a swój prozatorski debiut („Przygody Pitera i pępowinowego psa”) przedstawi dramaturg Tomasz Gromadka.

Dwie dekady polskiej literatury w pigułce

Osią festiwalu jest jubileuszowy charakter tegorocznej edycji Nagrody Literackiej Gdynia, co ma znaleźć odzwierciedlenie w panelach dyskusyjnych. Ważnym punktem programu będzie debata zatytułowana „Co nam zostało?”. Krytycy Piotr Śliwiński, Inga Iwasiów, Barbara Rojek i Paweł Kaczmarski podejmą się próby podsumowania dwudziestolecia polskiej literatury przez pryzmat gdyńskich laurów.

Równie symbolicznym wydarzeniem będzie spotkanie z Michałem Witkowskim, pierwszym laureatem nagrody w kategorii „proza”, z okazji 20. rocznicy wydania kultowego już „Lubiewa”, a także czytanie wierszy przez laureatów nagrody w kategorii poezja z poprzednich lat: Marcina Czerkasowa, Natalię Malek, Piotra Janickiego, Justynę Kulikowską, Tomasza Bąka i Dominika Bielickiego.

Festiwal ma być także okazją do refleksji nad samym fenomenem nagród literackich podczas paneli z udziałem członków kapituły (o tym, jak w praktyce wygląda ich praca) oraz przedstawicieli samorządów (m.in. na temat wspierania inicjatyw literackich i promowania literatury).

Nominowani i laureaci Nagrody Literackiej Gdynia

Tradycyjnie festiwal zaprosi również na spotkania z autorami i autorkami nominowanymi do tegorocznej edycji Nagrody Literackiej Gdynia we wszystkich czterech kategoriach: „esej”, „poezja”, „proza” oraz „przekład na język polski”. To okazja, by poznać twórców najważniejszych książek minionego roku, zanim w piątkowy wieczór, 29 sierpnia, podczas uroczystej gali w Teatrze Muzycznym, ogłoszeni zostaną laureaci. A dzień po ogłoszeniu werdyktu, 30 sierpnia, będzie można wziąć udział w spotkaniu z twórcami czterech zwycięskich książek.

(fot. Anna Rezulak)

Literatura wobec wyzwań współczesności

Tegoroczna edycja Miasta Słowa ma silnie akcentować dialog literatury z otaczającym światem. W nurt ekologiczny wpiszą się warsztaty eko-literackie z Salcią Hałas, wykład Anny Zadrożnej o roślinach jako obywatelach miast oraz panel „Pisanie symbiotyczne, czyli ekosystemy polszczyzny” z udziałem czołowych przedstawicieli polskiego nature writingu: Małgorzaty Lebdy, Michała Książka i Urszuli Zajączkowskiej. Cała trójka to zresztą laureaci Nagrody Literackiej Gdynia z poprzednich edycji.

Równie istotne będą dyskusje o charakterze społeczno-politycznym, takie jak debata „Siła wolnego słowa” z udziałem Kai Puto, Joanny Krakowskiej i Przemysława Wielgosza. Będzie to próba diagnozy stanu wolności słowa w Polsce i na świecie w kontekście 100-lecia polskiego PEN Clubu. Zaś w cyklu „Wszystko jest filozofią” zapowiedziano spotkanie z Waldemarem Kuligowskim pt. „Stereotypy: Nieznośna lekkość wykluczeń”, które poświęcone będzie mechanizmom stereotypizacji.

Hołd dla Marcina Wichy

Wyjątkowy charakter ma tegoroczne upamiętnienie zmarłego na początku roku Marcina Wichy. Oprócz dyskusji zatytułowanej „Rzeczy, których nie doczytaliśmy”, festiwal zaprezentuje spektakl „Tristis Diabolus” Pawła Szamburskiego, będący muzyczno-słowną interpretacją tekstów zmarłego pisarza. A najmłodsi będą mogli wziąć udział w warsztatach opartych o książkę pisarza pt. „Niezwykła historia Sebastiana Van Pirka”.

Co jeszcze w programie?

W programie znalazły się też wydarzenia performatywne, takie jak spektakl Teatru Gdynia Główna czy koncert „Szymborska plus”. Ciekawym punktem będzie także panel „Psucie eseju”, poświęcony ewolucji i rozszczelnianiu granic tego gatunku, czy projekt Krzysztofa Bartnickiego, laureata Nagrody Literackiej Gdynia z 2022 roku, który podjął się niemożliwego: tłumaczenia twórczości Jana Kochanowskiego na współczesną polszczyznę.

Z myślą o najmłodszych czytelnikach przygotowano cykl warsztatów literackich i spotkanie komiksowe. W programie także eko-literacki spacer z Michałem Książkiem (autorem głośnego „Atlasu dziur i szczelin”, za który otrzymał Nagrodę Literacką Warszawy) czy poranne ćwiczenia z elementami Wing Chun Kung Fu i Qi Gong prowadzone przez Różę Misztelę.

Siedzibą tegorocznych wydarzeń festiwalowych będzie Muzeum Miasta Gdyni, Konsulat Kultury oraz Plac Wolnej Ukrainy, gdzie m.in. będzie można obejrzeć wystawę zwycięskich i wyróżnionych prac w konkursie graficznym na nową okładkę książki Władysława Reymonta. Wszystkie spotkania i debaty w ramach festiwalu dostępne będą online za pośrednictwem profilu Facebook Nagrody Literackiej Gdynia i kanału YouTube Gdyni Kulturalnej.

Pełny program festiwalu Miasto Słowa znajdziemy na stronie Nagrody Literackiej Gdynia.