Festiwal Góry Literatury 2026. Przedpremierowe fragmenty nowej powieści Tokarczuk i ponad 170 wydarzeń z udziałem 240 gości
Głośna lektura fragmentów nowej, nieopublikowanej jeszcze powieści Olgi Tokarczuk w wykonaniu autorki rozpocznie tegoroczne Góry Literatury. 12. edycja festiwalu odbędzie się w dniach 10-18 lipca w 30 lokalizacjach ziemi kłodzkiej, aglomeracji wałbrzyskiej i Kotliny Dzierżoniowskiej. Organizatorzy przygotowali ponad 170 wydarzeń, w których weźmie udział 240 gości.
Podczas festiwalu zostanie pokazana okładka i podany tytuł najnowszej książki Olgi Tokarczuk, która zarazem będzie ostatnią dużą powieścią w jej dorobku. Noblistka przywołuje w niej historię jednego z największych przesiedleń w dziejach Europy i opowiada o losach społeczności sprowadzonych po II wojnie światowej między innymi na tereny Dolnego Śląska. Lektura fragmentów działa zainicjuje rozmowy wokół tematu przewodniego 12. edycji festiwalu, którym są „Terytoria”.
Goście i uczestnicy przyjrzą się temu pojęciu na różne sposoby, często dalekie od jednoznaczności i oczywistości. Inspiracją dla tematu festiwalu była nie tylko zapowiadana książka Tokarczuk, ale także esej-wykład wygłoszony przez noblistkę w maju tego roku we Florencji. Pisarka dokonała istotnego rozróżnienia pomiędzy Terytorium a znacznie bardziej niejednoznaczną przestrzenią, w której tak naprawdę żyjemy, a którą nazwała – korzystając ze słownika winiarzy i producentów oliwy czy kawy – Terroirem.
„Granica ma za zadanie wyznaczyć wielkość terytorium. Opasać konstrukcję, która udaje naturalną, i przedstawiać ją tak, jakby istniała od zawsze, choć w rzeczywistości jest efektem negocjacji, konfliktów, aktów prawnych i przemocy. Idea terytorium zakłada, że ziemia jest tylko tłem dla ludzkiego działania, sceną, na której rozgrywają się człowiecze fobie: polityka, gospodarka, historia. Gdyż terytorium staje się bytem dopiero wówczas, kiedy ludzie aktem dzielenia i wyznaczania granic nadają mu sens i znaczenie. (…) Tak stworzył się akt nadrzędnej tożsamości i zapanowała zgoda, że wszyscy należymy do jakiegoś terytorium” – mówiła Tokarczuk.
Próba zrozumienia szczególnego charakteru Ziem Zachodnich i Północnych oraz ich powojennych losów będzie przewijać się przez cały festiwal. O tak zwanych Ziemiach Odzyskanych będzie mówić antropolożka Karolina Ćwiek-Rogalska, politolog Tomasz Grabowski oraz niemiecki historyk Andreas Kossert. O migracje jako sposób życia zapytani zostaną badacze Didier Fassin i Anne-Claire Defossez.
(fot. Jerzy Wypych/Fundacja Olgi Tokarczuk)
W piątek, 10 lipca, czyli pierwszego dnia Festiwalu Góry Literatury, z czytelnikami spotka się Georgi Gospodinow, laureat Międzynarodowego Bookera i Nagrody Angelus, a także najczęściej tłumaczony bułgarski pisarz. Rozmowa związana będzie z premierą jego nowego tomu absurdalnych i melancholijnych opowiadań „I wszystko stało się księżycem”. Z kolei reporterka Katarzyna Boni opowie o swojej nowej książce „Którędy do wyjścia?”, a adwokatka Karolina Kuszlewicz o idei #LicząSięSkrawki. Dzień zamknie kolejna z głośnych lektur, tworząca wraz z czytaniem noblistki swoistą klamrę: Robert Więckiewicz zaprezentuje zapomniane opowiadanie Wiesława Dymnego Przeprawa z tomu „Droga na Dziki Zachód” z 1974 roku. Koncert zagrają Ralph Kamiński & My Best Band In The World.
W weekend na scenie literackiej gościć będzie argentyński pisarz i badacz, autor „Historii czytania” i „Pożegnania z biblioteką” Alberto Manguel. O zwrocie ludowym w literaturze opowie Joanna Kuciel-Frydryszak, Adam Leszczyński, Kacper Pobłocki i Antonina Tosiek. Przypadająca w tym roku 100. rocznica urodzin Marii Janion stanie się okazją do rozmowy z jej uczniami: Kazimierą Szczuką i Markiem Bieńczykiem. W panelu z udziałem autora „Ronda Wiatraczna” oraz Doroty Kotas i Pawła Sołtysa przyjrzymy się różnym literackim przedstawieniom Warszawy.
Powojenne losy polskich Żydów zgłębią Anna Bikont i Paweł Piotr Reszka, a Wojciech Tochman opowie o wojnie z perspektywy zwierząt. W programie znalazła się także debata o sztucznej inteligencji oraz panel o teoriach spiskowych. Interesująco zapowiadają się również rozmowy o Sokratesie (Krzysztof Łapiński, Magdalena Środa), Kościele katolickim (Artur Nowak, Stanisław Obirek) i przezwyciężaniu kryzysu samobójczego (Monika Tadra, Halszka Witkowska).
Na uczestników czekają też kolejne dwie głośne lektury. Opowiadanie Olgi Tokarczuk „Schronienie” przeczytają Maja Ostaszewska i autorka, a fragmenty powieści Olgi Tokarczuk „Anna In w grobowcach świata” zaprezentują Maja Ostaszewska, Maria Peszek, Andrzej Seweryn i Maciej Stuhr. Koncerty zagrają Kasia Sienkiewicz oraz Spięty.
(fot. Jerzy Wypych/Fundacja Olgi Tokarczuk)
Ważną częścią festiwalu jest pasmo Małe Góry Literatury przygotowane z myślą o dzieciach i młodzieży. Będzie można tropić zwierzęta z Adamem Wajrakiem, wzorem Wisławy Szymborskiej kleić kolaże, wczytać się w pięknie ilustrowane książki i porozmawiać o nich, a także obejrzeć filmy animowane z różnych zakątków świata. Zapowiedziano również spektakl „Tkaczka chmur” połączony z warsztatami ruchowymi. Wśród prowadzących warsztaty, lekcje i rozmowy są między innymi Roksana Jędrzejewska-Wróbel, Grzegorz Kasdepke, Krzysztof Łapiński, Joanna Rusinek, Michał Rusinek i Wit Szostak.
Na kolejne festiwalowe dni zaplanowano m.in. debatę o dzieciach w cyfrowym świecie czy rozmowy o mrocznych ścieżkach duchowości. W spotkaniach wezmą udział Jacek Dehnel, Krystyna Janda, Tomasz Stawiszyński, Mariusz Szczygieł, Olga Tokarczuk i inni. Przed nami też spotkania w ramach bogatego pasma poetyckiego, pokazy filmowe i rozmowy o literaturze bez granic z udziałem czeskich autorów i autorki (Jaroslava Rudiša, Kláry Vlasákovej i Jonáša Zbořila). Zaprezentowane zostanie przedstawienie „Ziemia Ziemia” w wykonaniu dzieci i młodzieży z łódzkich domów dziecka z udziałem Żanety Łabudzkiej, Czesława Mozila i Andrzeja Seweryna, a także plenerowo-cyrkowy spektakl „Tribute” inspirowany prozą noblisty Isaaca Bashevisa Singera. Koncerty zagrają Maria Peszek i Bartek Wąsik, Pablopavo i Ludziki oraz John Porter.
W drugi festiwalowy weekend na Górach Literatury gościć będą m.in. Joanna Bator, Agnieszka Holland, Adam Michnik, Renata Przemyk, Radek Rak, Hania Rani i Małgorzata Szejnert.
Pełny program 12. edycji Festiwalu Góry Literatury znajdziecie na stronie Fundacji Olgi Tokarczuk.
[am]
TweetKategoria: wydarzenia
