Big Book Festival 2026. Znamy pełny program 14. edycji
Fundacja „Kultura nie boli” ogłosiła program 14. edycji Big Book Festivalu. Przez cztery dni, od 24 do 27 września, będziemy się wspólnie zanurzać w przeszłość, która inspiruje, wzrusza, śmieszy i na wiele sposobów kształtuje to, jak żyjemy. Pomogą nam w tym zaproszeni na festiwal pisarze i artyści.
Hasło tegorocznej edycji organizowanego w Warszawie festiwalu brzmi: „Kiedyś było lepiej”. Podczas zaplanowanych na cztery dni wydarzeń poszukamy argumentów na potwierdzenie i obalenie tez o wyższości przeszłości nad współczesnością. Uśmiechniemy się do wspomnień i zakwestionujemy idealizację czasów minionych. Udamy się na retro wyprawę w poszukiwaniu głębszych odpowiedzi na pytanie, jak historia i przeżyte doświadczenia nadają kształt naszym sposobom myślenia, wyborom i postrzeganiu świata. Sprawdzimy, jak różne pokolenia rozumieją to, co minione, i co z niego czerpią, także na przyszłość.
„Zastanawialiście się, kiedy zaczyna się wasze 'kiedyś’? Granice naszej pamięci i wspomnień, bagaż doświadczeń i wiek – wszystko to przesuwa horyzont czasu i decyduje, jak czujemy przeszłość. Tę własną i tę szerszą” – powiedziała Anna Król, dyrektorka Big Book Festival i prezeska fundacji „Kultura nie boli”, która wymyśliła i prowadzi festiwal. „Powiedzenie 'Kiedyś było lepiej’ przychodzi lekko, a jest prowokacją dla wielu uczuć i rozważań. Można je obśmiać, wzruszyć się nim albo głęboko się z nim zgodzić. Bo każde z nas wpisuje w nie osobiste emocje i nie wiadomo, czy mamy coś takiego jak wspólna przeszłość ani czy ona naprawdę przemija?” – dodała.
Wspólnie z pisarzami i artystami różnych generacji będziemy mogli sprawdzić, jak prowokujące znaczenia skrywa w sobie tak często – także odruchowo, nie zawsze świadomie – wypowiadana fraza: „Kiedyś było lepiej”. „Działa jak zaklęcie, pomagające znosić wyzwania teraźniejszości. Być może służy za rutynowe usprawiedliwienie, element kultury polskiego narzekania, a więc usypia chęć starania o lepszą współczesność. Staje się instrumentem w polityce historycznej. Ta fraza różni nas i łączy. Co naprawdę mamy na myśli, gdy wzdychamy do przeszłości. Do jakiego punktu na linii czasu odnosi się nasze prywatne 'kiedyś’. I za czym najgłębiej tęsknimy. Dlaczego nieraz wolimy się wobec historii dystansować, trochę z niej zakpić i czy w ten sposób udaje się skrócić jej cień, zmniejszyć ciężar minionego, odciskający się na naszym 'dzisiaj'” – kontynuuje Anna Król.
Festiwalowe wydarzenia odbędą się w dwóch miejscach: Big Book Cafe MDM i Big Book Cafe Dąbrowskiego (fot. Fundacja „Kultura nie boli”)
Festiwal będzie okazją do tego, by sprawdzić, co zgubiliśmy jako społeczeństwo w pogoni za nowoczesnością i w czasach pobawionych wytchnienia. Ale także co z „kiedyś” do „tu i teraz” z ekscytacją transferują najmłodsze pokolenia – co zapożyczają w modzie, kulturze i stylu życia, jak przetwarzają dawne tendencje, no i czego autentycznie zazdroszczą ludziom dawnych czasów. To, co dla osób pamiętających „kiedyś” było normą albo problemem, z czasem zyskuje zaskakującą wartość dla dzieci nowej ery. Ale bywa też przedmiotem mitologizacji. Czy więc możemy mówić o wspólnej przeszłości i doświadczaniu czasu, a jeśli przestrzeń zwana „kiedyś” ma podzbiór wspólny – co się w nim mieści?
„W czasie czterodniowego wydarzenia literackiego dotkniemy subiektywnych i intymnych odczytań przeszłości, ale przejdziemy też do rozważań o tym, jak to, co było 'kiedyś’ przeżywają całe grupy społeczne i jaki użytek z naszych doświadczeń próbują robić artyści, a także ludzie władzy i prestidigitatorzy rynku” – zapowiada Fundacja „Kultura nie boli”.
Program podzielony na trzy ścieżki
W tym roku program Big Book Festivalu ułożony został w trzy ścieżki. Program główny to oryginalne zdarzenia, które wymyślono specjalnie z myślą o tegorocznej edycji. Nowe książki. Premiery i powroty to wyselekcjonowane książki i tematy, które pozwolą zrozumieć, co mamy na myśli, gdy mówimy: „Kiedyś było lepiej”. Inne przyjemności. Modne, ładne, pożyteczne to towarzyszące festiwalowym wydarzeniom atrakcje, jak ciche czytanie jesiennych „ksiąg pocieszenia”, a także Big Book Bazaar, czyli targ rzeczy ładnych i książek przeczytanych, który odbędzie się w nowej przestrzeni – piwnicach Big Book Cafe MDM.
Literacki open mic
Jednym z ważniejszych wydarzeń festiwalu będzie literacki open mic, podczas którego autorki i autorzy zmierzą się z przeszłością. Wystąpią solo, bez scenografii i pytań pomocniczych. Każde z nich będzie miało 15 minut, by skonfrontować się z hasłem tegorocznej edycji „Kiedyś było lepiej” i powiedzieć, jak to naprawdę jest z tą przeszłością.
Przed mikrofonem stanie sześć różnych osobowości, wrażliwości i punktów widzenia. O tęsknocie za wczoraj opowie Jacek Paśnik, autor powieści „Tak szybko się nie umiera” i twórca fanpage’a Dzieci Neo. Stroje, które nas określały, przywoła Katarzyna Jasiołek, która w 2025 roku wydała książkę „Dom mody Telimena. Co nosiły Polki”. O tęsknocie za analogową twórczością będzie mówić laureatka Paszportu „Polityki” Sylwia Chutnik. Posiłki z przeszłości przybliży Łukasz Modelski, autor książki „Paprykarz z prodiża. Dzieciństwo w kuchni PRL”. O tym, jak wyglądała przestrzeń publiczna sprzed czasów „patoarchitektury”, przypomni laureat Nagrody Literackiej Gdynia i dwukrotny zdobywca Nagrody Literackiej Warszawy Grzegorz Piątek. Natomiast o czasie przeszłym nieidealizowanym opowie laureatka Nagrody Literackiej Warszawy Antonina Tosiek, autorka książki „Przepraszam za brzydkie pismo”.
Kto znalazł się w programie?
Wśród gwiazd 14. edycji międzynarodowego festiwalu czytania znalazła się brytyjska pisarka Jane Campbell. Debiutowała w wieku 75 lat opowiadaniem „Czesanie kota”. Zatytułowany od niego tom trzynastu krótkich form (wyd. Pauza) pozwala inaczej spojrzeć na dojrzałych ludzi i na starość jako ważny, pełen złożonych, fascynujących zdarzeń czas w życiu wewnętrznym. Do Warszawy Jane Campbell przyleci z wnuczką. A na festiwalu rozmawiać z nią będzie Bartosz Sadulski, polski powieściopisarz i poeta, który twórczo czerpie z przeszłości i historii.
Na festiwalu gościć będą również: Agata Romaniuk z zaskakującą książką „Na nogach” (wyd. Filia), łączącą jej obserwacje z pieszych wypraw i historyczne dokonania słynnych piechurów, Sylwia Zientek z wyczekiwaną biografią „Mela Muter. Wierna sobie” (wyd. Znak Literanova), Michał Przeperski z książką „Prawie Zachód. Historie polskiej transformacji” (wyd. Port) oraz Kamil Janicki z książką „Polskość. Prawdziwa historia tego, kim jesteśmy” (Wydawnictwo Poznańskie). W roli autora tomu poetyckiego (zatytułowanego „Otwieranie słów”) zadebiutuje wokalista i kompozytor Paweł Leszoski „Leski”.
To oczywiście tylko niektóre nazwiska. W programie 14. edycji znalazły się liczne wydarzenia i dyskusje, wizyty zagranicznych i polskich autorów, a także premierowe i przedpremierowe prezentacje książek z Polski i ze świata.
Nowy termin festiwalu
W tym roku zmienia się termin Big Book Festivalu. Po raz pierwszy wydarzenie odbędzie się we wrześniu (od 24 do 27), a nie – jak dotychczas – pod koniec czerwca. „Festiwal staje się zamknięciem lata, zapowiedzią intensywnego jesienno-zimowego sezonu w literaturze. Będzie przepowiadał nowe zjawiska, ważne tytuły i poszukiwał przemyśleń pozwalających głębiej czerpać z książek w najbardziej sprzyjających czytaniu miesiącach” – informują organizatorzy.
Podjęte w tegorocznym haśle „Kiedyś było lepiej” rozmyślania i eksperymenty będą w kolejnych dwóch edycjach festiwalu rozwijać się w badanie i odkrywanie naszych czasów teraźniejszych oraz tego, co dopiero nadejdzie.
Wszystkie festiwalowe wydarzenia odbędą się w dwóch centrach literackich w Warszawie: Big Book Cafe MDM (ul. Koszykowa34/50) i Big Book Cafe Dąbrowskiego (ul. J. Dąbrowskiego 81). Wstęp jest bezpłatny. Wydarzenia mają być transmitowane online i dostępne po zakończeniu imprezy.
Szczegółowy program 14. edycji znajdziecie na stronie Big Book Festivalu.
[am]
TweetKategoria: wydarzenia
