Na te książki warto czekać. Wybrane zapowiedzi Wydawnictwa Marginesy na 2026 rok

15 stycznia 2026

To będzie zapracowany rok dla Wydawnictwa Marginesy. W planach są powieści cenionych pisarzy, wyczekiwane wznowienia, nowe przekłady oraz biografie i autobiografie ważnych postaci ze świata kultury. Prezentujemy wam wybrane zapowiedzi na najbliższe 12 miesięcy.

Wojciech Chmielarz „Zombie” – premiera: 14 stycznia

Adam Górnik to młody błyskotliwy prokurator, kochający mąż i troskliwy ojciec. Wzorowy obywatel. Jednak nosi w sobie przerażający sekret. Gdy miał piętnaście lat, zamordował szkolnego kolegę, chuligana i postrach innych uczniów, Filipa „Korsarza” Korsarskiego, uderzając go młotkiem w głowę. Zwłoki ukrył i chciał o tym zapomnieć. Wiele lat później Górnik, już jako prokurator, dostaje wezwanie na miejsce popełnienia morderstwa i jest przekonany, że wreszcie odkryto zwłoki jego ofiary. Teraz musi poprowadzić śledztwo we własnej sprawie i ostatecznie zatuszować zbrodnię. Cóż z tego, gdy w dobrze zapamiętanym miejscu nie znajduje jednak ciała Korsarza, a zabitą parę dni wcześniej dziewczynkę. Szczątki Korsarza zniknęły. Czyżby wrócił zza grobu, by się zemścić?

Górnik rozpoczyna grę z zabójcą, którego okrucieństwo przekracza granice ludzkiej wyobraźni. Prokurator musi rozwiązać zagadkę potwora z przeszłości, odnaleźć go i powstrzymać. Do pomocy wynajmuje detektywa Dawida Wolskiego, znanego z niekonwencjonalnych metod działania i wątpliwej etyki zawodowej.

„Zombie” to najmroczniejszy polski kryminał ostatnich lat. Nic nie jest tu czarno-białe, wir przemocy wciąga winnych i niewinnych, z pokolenia na pokolenie, a wśród kłamstw i ułudy trudno odróżnić prawdę od fałszu i wrogów od przyjaciół. Przetrwają tylko najsilniejsi i najbardziej bezwzględni… Wznowienie drugiej części cyklu gliwickiego z detektywem Dawidem Wolskim uzupełnia serię w nowej oprawie graficznej. Wcześniej w Marginesach przypomniano część pierwszą („Wampir”) i trzecią („Wilkołak”).

Dave Goulson „Milcząca planeta”, tłum. Dorota Kozińska – premiera: 21 stycznia

Owady są nam niezbędne do życia. Jeśli zaczną zanikać, nasz świat się zatrzyma. Nie możemy bez nich funkcjonować. Dave Goulson bada te zwierzęta od ponad trzydziestu lat i ma dowody na alarmujący spadek ich populacji na całym świecie, i twierdzi, że wielki kryzys rozpocznie się od braku pożywienia dla ludzi. Bada też związek między zmianami klimatu, a spadkiem bioróżnorodności; analizuje również szkodliwy wpływ nadmiernego stosowania insektycydów i nawozów.

Nie ogranicza się jednak do wskazywania problemów: proponuje szereg rozwiązań, które mogą odwrócić sytuację. „Milcząca planeta”, której tytuł nawiązuje do klasycznej książki Rachel Carson „Silent Spring”, to wciągająca książka napisana przez światowy autorytet w dziedzinie bioróżnorodności, a także przez wspaniałego gawędziarza, który potrafi zarażać miłością do wszystkich żywych istot, a jednocześnie wzywać do ratowania tych najmniejszych – tym samym naszego świata i nas samych.

„Milcząca planeta” to list miłosny do świata owadów, po części elegia, po części porywający manifest na rzecz bardziej zielonej planety. To też wezwanie do walki o zmiany na każdym poziomie – od polityki rządu, przez rolnictwo, przemysł, aż po nasze domy i ogrody.

Maja Wolny „Ciała niebieskie” – premiera: 28 stycznia

„Ciała niebieskie” to historia miłości i herezji w czasach, kiedy kobiety karano za nieposłuszeństwo, a mężczyzn za niewygodną prawdę. Anna, bohaterka powieści, to przemilczana przez historię partnerka życiowa Mikołaja Kopernika. To ona, nie mniej niż wielki astronom, przekraczała granice obyczaju, religii i konwenansu. Wbrew światu, który chce ich rozdzielić, Anna aż do końca pozostaje u boku jednego z największych umysłów tamtych czasów. Widziany oczami Anny Kopernik – uczony, lekarz, dyplomata i duchowny – jest przede wszystkim człowiekiem z krwi i kości, targanym wątpliwościami i walczącym z samotnością.

Ich uczucie rodzi się w późnym wieku. To miłość dwojga dojrzałych ludzi: świadomych ryzyka i kruchości życia. Równolegle rozwija się historia oskarżonej o czary Johany, kobiety która podobnie jak Anna, znacznie wyprzedza swoją epokę.

„Chciałam napisać książkę o odwadze myślenia i miłości, która nie mieści się w schematach epoki. W 'Ciałach niebieskich’ miłość jest fenomenem równie ryzykownym, co teoria heliocentryczna. Dlaczego Kopernik? Fascynują mnie momenty, w których świat się przeobraża, zbacza z ustalonego kursu. I jednostki, które się do tego przyczyniają, nawet jeśli wiedzą, że za niezłomność zapłacą bardzo wysoką cenę. 'Ciała niebieskie’ to powieść o tym, że miłość i poznanie są aktami wolności, a świat naprawdę zmieniają ci, którzy nie boją się myśleć i czuć głębiej, nawet jeśli wszyscy patrzą w przeciwną stronę” – pisze autorka.

Percival Everett „Drzewa”, tłum. Tomasz Macios – premiera: 28 stycznia

Kolejna po nagrodzonym Bookerem „Jamesie” książka Percivala Everetta w Marginesach, także nominowana do tej nagrody. „Drzewa” to mocna satyra na temat zemsty i sprawiedliwości rasowej w Ameryce. Brawurowe połączenie kryminału w stylu noir, powieści grozy, groteski i satyry społecznej.

Kiedy w prowincjonalnym miasteczku Money na południu Stanów Zjednoczonych dochodzi do serii brutalnych morderstw, na miejsce przybywa dwóch detektywów ze stanowego Biura Śledczego Missisipi. Spotykają się z oporem ze strony miejscowego szeryfa, jego zastępcy, koronera i białych mieszkańców Money. To ich nie dziwi. O wiele bardziej zaskakujące jest to, że przy każdej ofierze śledczy odnajdują ciało tego samego mężczyzny – łudząco przypominającego młodego czarnoskórego chłopca zlinczowanego w tym samym miasteczku sześćdziesiąt pięć lat wcześniej. Wraz z rozchodzącą się falą podobnych zabójstw w całym kraju to, co zaczęło się jako dochodzenie w sprawie morderstwa, szybko przeradza się w podróż w głąb brutalnej przeszłości Stanów Zjednoczonych…

„Drzewa” to odważna i prowokacyjna powieść wielokrotnie nagradzanego pisarza, który doskonale wyczuwa puls współczesnej Ameryki.

Katarzyna Rzehak „Wanda Telakowska” – premiera 28 stycznia

Wanda Telakowska (1905-1985) – wizjonerka, projektantka, teoretyczka sztuki, twórczyni nowoczesnego polskiego wzornictwa. Założycielka Instytutu Wzornictwa Przemysłowego (1950), autorka terminu „wzornictwo przemysłowe”, pierwsza w Polsce propagatorka idei nauczania projektowania na uczelniach artystycznych.

To dzięki niej ukształtował się współczesny polski styl – przywiązanie do prostych form, naturalnych materiałów, ludowych inspiracji, harmonii i funkcjonalności. Telakowska jako pierwsza dostrzegła, że człowiek zagubiony w nowoczesności potrzebuje powrotu do korzeni i że sztuka ludowa może stać się źródłem nowoczesnych form. W Instytucie Wzornictwa Przemysłowego stworzyła zespół, który kształtował gusta Polaków, uczył wrażliwości na proporcje, kolor i naturę. Zanim w Polsce zaczęto mówić o kolekcjach produktowych, zorganizowała dział koordynacji wzorów, tak by wszystkie elementy wnętrza tworzyły spójną całość.

Osobowość charyzmatyczna i niepowtarzalna – wysoka, pewna siebie, z donośnym głosem i ciętym poczuciem humoru. Postać łącząca świat sztuki i projektowania, przyjaciółka Miłosza, Iwaszkiewicza i Krzywickiej. Symbol i legenda polskiego designu – ktoś taki dla projektowania, jak Chopin dla muzyki czy Mickiewicz dla literatury. Dzisiejsze przywiązanie Polaków do funkcjonalnych wnętrz, naturalnych tkanin, ludowej ceramiki i rzemiosła w dużej mierze zawdzięczamy właśnie jej wizji.

Barbra Streisand „Na imię mam Barbra”, tłum. Katarzyna Bażyńska-Chojnacka, Piotr Chojnacki – premiera: luty

Wspomnienia żywej legendy światowego show-biznesu i ikony Nowego Jorku. Barbra Streisand to jedna z nielicznych artystek w historii, które zdobyły tzw. EGOT – cztery najważniejsze nagrody branży rozrywkowej: Emmy, Grammy, Oscara i Tony. Jej głos należy do najbardziej rozpoznawalnych w dziejach muzyki, a dzięki „Yentl” stała się pierwszą kobietą, która napisała, wyprodukowała, wyreżyserowała i zagrała główną rolę w dużej produkcji filmowej.

W książce „Na imię mam Barbra” opowiada własną historię – od trudnego dzieciństwa na Brooklynie, przez pierwsze występy w nowojorskich klubach nocnych, po przełomową rolę w „Zabawnej dziewczynie” i kolejne artystyczne triumfy. Dzieli się historiami o kulisach pracy w świecie show-biznesu, o ludziach, którzy ją zrozumieli i pomogli jej w karierze (m.in. Tennessee Williams, Judy Garland, Elliot Gould, Kris Kristofferson, Robert Redford, Marlon Brando, Sydney Pollack czy Madeleine Albright), ale i tych, którzy sprawili jej kłopoty lub próbowali obniżyć jej poczucie własnej wartości, jak Sydney Chaplin (syn Charliego), który grał z nią w sztuce „Zabawna dziewczyna”. Pisze też o działalności społecznej i politycznej oraz o miłości, którą odnalazła u boku Jamesa Brolina.

Streisand wielokrotnie opisuje momenty, w których musiała zaufać własnej intuicji i bronić swoich przekonań – nawet wtedy, gdy jako młoda, niedoświadczona dziewczyna nie była traktowana poważnie. Jeśli scena nie budziła w niej emocji, walczyła o zmianę – aż do chwili, gdy reżyser zgadzał się na jej wizję. Niekiedy prowadziło to do konfliktów w zespole, ale równie często do artystycznych sukcesów. Jej wspomnienia są świadectwem odwagi w podążaniu za sobą i inspirują, by samemu kształtować własne życie. Bo – jak pokazuje Streisand – kiedy naprawdę się w coś angażujemy, cały wszechświat sprzysięga się, by nam pomóc.

Szczepan Twardoch „Przemienienie” – premiera: luty

Kolejne po „Zimnych wybrzeżach” wznowienie wczesnej powieści Szczepana Twardocha. Jaką tajemnicę wyjawił młodemu księdzu były agent SB? Co kryje się za operacją „Hermes”? Czy Watykan miał w tym swój udział?

Szczepan Twardoch zabiera czytelnika w mroczne zakamarki PRL-u, gdzie granica między dobrem a złem jest niepokojąco płynna. Powieść inspirowana badaniami ks. Tadeusza Isakowicza-Zaleskiego nie jest jednak publicystyczną polemiką, lecz pełnokrwistą, literacką opowieścią o uwikłaniu, zdradzie i duchowej pustce.

Znakomicie skonstruowana fabuła, przypominająca najlepsze thrillery Fredericka Forsytha czy Davida Morrella, prowadzi przez świat służb specjalnych, duchowieństwa i ludzi, którzy próbują odnaleźć sens w rzeczywistości pełnej manipulacji. Twardoch nie tylko buduje napięcie, ale też kreśli wyraziste portrety bohaterów – od księdza zmagającego się z wiarą, przez homoseksualnego informatora SB, po zakochaną sekretarkę. Każda postać ma swoją historię, a każda historia odsłania kolejne warstwy prawdy.

Kamil Sipowicz „Psy i koty Kory” – premiera: luty

Niezwykła książka autorstwa Kamila Sipowicza – artysty, filozofa, poety i buntownika, który tym razem pokazuje się jako czuły i przenikliwy obserwator świata zwierząt. W krótkich, pełnych humoru i refleksji opowiastkach snuje rozważania o relacji ludzi i ich braci mniejszych, ukazując głęboką więź, jaka łączyła go i Korę z ich czworonożnymi towarzyszami.

Bohaterami tej książki są psy, koty, węże, a nawet… grzyby z Roztocza – krainy między Piaskami a Lwowem, gdzie Kora i Kamil żyli w harmonii z naturą. W ich domu na wzgórzu Szczob zwierzęta nie były dodatkiem do życia, lecz jego integralną częścią. Ramona, Mila, Bobo, Rudzik, Kuki, Pikusia i Pipi – każde z nich ma swoją historię, osobowość i miejsce w sercu opiekunów.

Książka zachwyci nie tylko miłośników zwierząt, ale także tych, którzy dopiero rozważają przygarnięcie pupila. Pokazuje, że zwierzęta kochają bezwarunkowo, uczą empatii i są źródłem codziennej radości. Opowieści Kamila są zabawne, wzruszające, czasem nostalgiczne, a czasem bolesne – jak samo życie. Przenoszą nas w czasie i przestrzeni: do dzieciństwa autora, do egzotycznych podróży, ale przede wszystkim do świata, w którym człowiek i zwierzę żyją w głębokim porozumieniu.

„Psy i koty Kory” to hołd dla zwierzęcej mądrości i miłości, dla życia w zgodzie z naturą, a także dla samej Kory – piosenkarki, która zmieniła polską muzykę. To książka, która zostaje w sercu na długo.

Mikołaj Golachowski „Czochrałem antarktycznego słonia” – premiera: luty

Drugie wydanie uwielbianej przez czytelników książki, poprzedzone nowym wstępem autora. Kto wie, że do poznania śpiewu wielorybów przyczynił się amerykański wywiad, który sądził, że rozpracowuje tajne sygnały sowieckich łodzi podwodnych w Antarktyce? Albo to, że płeć pingwinów najłatwiej poznać po tym, czy mają brudne brzuszki, czy plecy? Albo że lodowce się cielą, a inne krwawią?

Mikołaj Golachowski wiele lat badał zwierzęta: w polskich i rosyjskich lasach obserwował norki, lisy, jenoty, wilki i łosie. Ale w końcu znalazł swoje miejsce na ziemi: od 2002 roku pracuje w rejonach polarnych. Spędził dwie zimy o raz cztery sezony letnie w Antarktyce, badając ekologię słoni morskich i skupiając się na ich niezwykłych obyczajach seksualnych. Od kilkunastu lat jest przewodnikiem turystycznym w Antarktyce i Arktyce. Praca na statku oraz pływanie po dzikich rejonach pontonem i żaglówką dały mu okazję do kolejnych bliskich spotkań, zwłaszcza z niedźwiedziami polarnymi i waleniami.

W swojej książce opowiada nie tylko o bliskich spotkaniach z dzikimi zwierzętami, ale też o pierwszych zdobywcach Arktyki i Antarktyki – o tych, którzy przeżyli, i o tych, po których słuch zaginął. O arktycznych plemionach, ich obyczajach (często zaskakujących), wierzeniach i o tym, jak się skończył ich kontakt z białym człowiekiem. A także o najsmutniejszym dzieciństwie pewnego słodkiego puchatego ptaka, pochwodzioba.

Lars Saabye Christensen „Beatlesi”, tłum. Iwona Zimnicka – premiera: luty

Wznowienie klasycznej już powieści, na podstawie której powstał film pełnometrażowy. Oslo, rok 1965. Na świecie szaleje beatlemania. Kim, Gunnar, Seb i Ola, nierozłączni przyjaciele ze szkolnej ławy, chcą być jak słynna czwórka z Liverpoolu. Zapuszczają grzywki, przyjmują pseudonimy Paul, John, George i Ringo i z wypiekami na twarzy czekają na kolejne piosenki. Nie ma dla nich większego święta, niż wspólne słuchanie płyt słynnej grupy. Pewnego dnia chłopcy postanawiają założyć własny zespół.

Piękna książka o dziecięcych marzeniach, pierwszych miłościach i libacjach, buncie i konfrontacji z rzeczywistością? Ale nie tylko. W łagodną opowieść o dojrzewaniu w pewnym momencie zaczyna się wsączać coś mrocznego i niepokojącego. Kim, Gunnar, Seb i Ola dorastają i zmieniają się razem z muzyką Beatlesów – to droga od pierwszych pocałunków i randek z koleżankami z klasy aż do rewolucyjnych rozruchów na ulicach Oslo. Od bezgranicznego oddania i przyjaźni aż do bolesnego rozpadu.

Ernest Hemingway „Śmierć po południu”, tłum. Marek Cieślik – premiera: luty

Kolejna – po „Ruchomym święcie” i „Zielonych wzgórzach Afryki” – książka non-fiction Hemingwaya w nowym przekładzie. „Śmierć po południu” to opublikowany w 1932 roku esej poświęcony hiszpańskiej corridzie. Autor, zafascynowany kulturą Hiszpanii, przedstawia w nim szczegółową analizę walk byków – ich historii, zasad, technik oraz znaczenia w hiszpańskim społeczeństwie. Książka powstała w wyniku wieloletnich obserwacji Hemingwaya na arenach Madrytu, Pampeluny i innych miast, a także rozmów z torreadorami i aficionado.

Obok opisów samego widowiska pisarz omawia również jego społeczne i artystyczne aspekty. Corrida jawi się tu jako forma sztuki, w której precyzja, odwaga i rytuał łączą się w strukturę o głębokim znaczeniu kulturowym. Hemingway przygląda się także roli śmierci – nie w kategoriach moralnych, lecz jako elementowi wpisanemu w tradycję i estetykę tego spektaklu.

Książka zawiera liczne fotografie, a także glosariusz pojęć związanych z corridą, co czyni ją zarówno dziełem literackim, jak i dokumentem etnograficznym. „Śmierć po południu” uznawana jest za jedno z najważniejszych dzieł eseistycznych Hemingwaya i istotne źródło wiedzy o hiszpańskiej kulturze pierwszej połowy XX wieku.

Gisela Pou „Trzy imiona Ludki”, tłum. Magdalena Pabisiak – premiera: marzec

Rok 1946. Na statku płynącym z Genui przybywa do Barcelony grupa polskich dzieci uprowadzonych przez hitlerowców i w obozach dla sierot szkolonych na karnych obywateli Trzeciej Rzeszy. Gisela Pou podjęła się opisania tego ciekawego i mało znanego epizodu w relacjach polsko-katalońskich. Ostatecznie katalońskie „wakacje” dla niektórych dzieci rozciągną się na całą dekadę i będą okazją do repolonizacji, przepracowania strasznych przeżyć, zaleczenia ran i adaptacji do samodzielnego życia. Autorka oparła powieść na relacjach żyjących świadków i dokumentach, a chociaż większość postaci i historii przez nią opowiedzianych jest fikcyjna, to nawiązuje do autentycznych osób i wydarzeń.

Tytułowa bohaterka powieści, Ludka, jako dziecko staje się częścią programu Lebensborn; zostaje poddana germanizacji, a następnie adoptowana przez niemiecką rodzinę. Kiedy ją poznajemy, postrzega siebie jako Heddę von Brandt, pamięta jednak, by używać imienia Ludka Nowak, co ma zapewnić jej przeżycie. O swoim prawdziwym imieniu – Ewa Jedynak – i korzeniach dowiaduje się znacznie później. Oczami Ludki obserwujemy też autentyczne wydarzenia historyczne: wstrząsający bunt więźniów w Sobiborze czy polowanie na Niemców w styczniu 1945 roku.

Druga bohaterka, Emma, z podsłuchanych rozmów dorosłych i własnych dziecięcych obserwacji buduje dla nas obraz frankistowskiego reżimu w Hiszpanii lat czterdziestych. Trzecia z bohaterek, zrozpaczona i niezrozumiana przez otoczenie kobieta, która przez wiele lat dochowuje tajemnicy ukochanego, czekając na jego powrót, zgadza się na współpracę z ruchem oporu, co ma dla niej nieoczekiwane konsekwencje. Czytelnik wraz z narratorkami mozolnie, na podstawie skrawków informacji, próbuje rekonstruować ich własne tożsamości.

„Trzy imiona Ludki” to również hołd dla Wandy Morbitzer-Tozer, sekretarz konsulatu honorowego RP w Barcelonie, która podczas II wojny światowej współpracowała z brytyjskim wywiadem, pomagając uchodźcom, a po wojnie zaangażowała się w opiekę nad polsko-żydowskimi dziećmi ocalonymi z nazistowskich obozów germanizacyjnych. Przede wszystkim to jednak krzyk protestu przeciwko przemocy wobec dzieci – wszystkich czasów i narodowości – oraz powieść o tragicznych skutkach wojny i o tym, że człowiek potrafi się z nich odrodzić, nawet jeśli zajmuje to wiele lat i kosztuje wiele cierpienia. A konsekwencje bywają zarówno druzgocące, jak i otwierające nowe możliwości.

Sylwia Frołow „Zagadka Gogol” – premiera: marzec

Nikołaj Gogol – człowiek zagadka. Wybitny pisarz, do dzisiaj swoimi tekstami wywołujący salwy śmiechu, a jednocześnie noszący w sobie kosmiczną grozę. Potężny duch w rachitycznym, brzydkim ciele, borykający się ze swoją orientacją seksualną, dewocją, chorobami fizycznymi i psychozami. Bywał odstręczający i nadspodziewanie uroczy, w towarzystwie zabawny albo uchodzący za gbura. Wieczny uciekinier tułający się po drogach Europy. Do tego Ukrainiec z duszą chachłacką i rosyjską. Śmiech traktował jak lek na dopadający go znienacka strach przed życiem. A więc jedna wielka sprzeczność, osiągająca karykaturalne rozmiary – jak u postaci z jego utworów. Słowem – dziwoląg.

Na hasło „Gogol” Polacy się uśmiechają. Mają oczywiste skojarzenie z Chlestakowem z „Rewizora” i Cziczikowem z „Martwych dusz”. O życiu autora wiedzą jednak niewiele. A Gogol to człowiek swej epoki, żyjący krótko, lecz intensywnie. Rówieśnik Słowackiego i Chopina. Przez jemu współczesnych kochany i znienawidzony. Zamęczony miłością publiczności i dobity depresją – był jednym z pierwszych celebrytów. Chociaż od jego śmierci minęło ponad sto siedemdziesiąt lat, jego komedie wciąż grane są przez teatry na całym świecie, a proza wydawana jest w wielu językach. Spierają się o niego Ukraińcy i Rosjanie, wykorzystując go w narracji na temat putinowskiej wojny. Twórczość Gogola nie straciła na aktualności, podobnie jak słynne zdanie: „Jest tam tylko jeden porządny człowiek; ale i ten, prawdę mówiąc, świnia”. Bo autor „Rewizora” to mistrz definiowania ludzkich słabości, a natura ludzka nawet w dobie sztucznej inteligencji, wciąż jest znakomitym materiałem do satyrycznej wiwisekcji.

„W Gogolu coś mnie pociągało, fascynowało. Choć nie polubiłam go od razu, a zawsze muszę swoich bohaterów lubić. Dłuższy czas podzielałam opinię Dmitrija Mereżkowskiego, że Gogol nie do końca był człowiekiem. Rozumiałam metaforę Vladimira Nabokova, że wiódł życie do góry nogami. Mogłam nawet zgodzić się z Wasilijem Rozanowem – że był strasznym chochołem, który w przymierzu z diabłem uwiódł Rosję. Im głębiej jednak wchodziłam w jego życiorys, tym wyraźniej dziwoląg przypominający postać z komiksu stawał się w moich oczach człowiekiem z krwi i kości, którego już potrafiłam obdarzyć sympatią i współczuciem” – pisze autorka.

Thomas Halliday „Otherlands”, tłum. Jarosław Mikos – premiera: marzec

Przeszłość minęła, ale pozostawia po sobie ślady, a Thomas Halliday, korzystając z najnowszych osiągnięć nauki, odczytuje je dokładniej niż kiedykolwiek wcześniej. Na kartach „Otherlands” ożywia szesnaście stanowisk kopalnych, zabierając czytelników w fascynującą podróż przez miliony lat historii Ziemi.

To opowieść o planecie takiej, jaka istniała dawniej – o przemianach, jakie przeszła, i o sposobach, w jakie życie potrafiło się do nich dostosować (lub nie). Halliday zabiera czytelnika m.in. na sawanny pliocenu w Kenii, gdzie pyton ściga grupę australopiteków, na klif nad wyschniętym basenem przyszłego Morza Śródziemnego, gdy wody oceanu miocenu zaczynają wdzierać się do jego wnętrza, do tropikalnych lasów eocenu na Antarktydzie oraz pod płytkie wody ediakarskiej Australii, gdzie rodzi się pierwsze życie mikrobiologiczne.

Autor ukazuje również szeroką perspektywę współczesnego świata: zniknięcie tak potężnej struktury jak Wielka Rafa Koralowa wydaje się nieprawdopodobne, lecz zapis kopalny dowodzi, że takie gwałtowne zmiany zachodziły wielokrotnie. Łącząc rozległą wiedzę z literacką narracją, Halliday odsłania złożone zależności między gatunkami i ekosystemami minionych epok. „Otherlands” to wyjątkowe połączenie nauki i literatury – poruszająca refleksja o trwałości życia, kruchości środowisk naturalnych i ogromie czasu geologicznego, które pomagają zrozumieć także nasz obecny kryzys.

Mercé Rodoreda „Śmierć i wiosna”, tłum. Anna Sawicka, Magdalena Pabisiak – premiera: marzec

Zwieńczenie projektu, jakim jest wydawanie przekładów Mercè Rodoredy – jednej z najważniejszych katalońskich pisarek – w Marginesach. Ostatnia, najmroczniejsza powieść pisarki, opublikowana dopiero po jej śmierci.

Niewielka osada bez nazwy, tajemnicza podziemna rzeka i las. Oraz kilka dziwacznych i destrukcyjnych zwyczajów jej mieszkańców, jak choćby grzebanie zmarłych w wydrążonych drzewach po uprzednim zalaniu ich ust cementem, by nie uciekła dusza. W tym świecie – pełnym brutalności, nieufności i poczucia zagrożenia – czternastoletni chłopiec musi pogodzić się ze śmiercią matki, a ostatecznie z rytmem i przyczyną rytualnej przemocy. Musi także znaleźć wspólny język ze swoją dziką, dziecinną i nastoletnią macochą, która staje się jego towarzyszką zabaw.

Mercè Rodoreda pisała tę powieść przez dwadzieścia lat – po tym, jak została zmuszona do ucieczki po wojnie domowej w Hiszpanii – lecz nigdy jej nie skończyła. Książka ukazała się po jej śmierci. „Śmierć i wiosna” przez wielu krytyków uważana jest za największe osiągnięcie literackie Rodoredy: stylistycznie wysmakowane, niezwykle muzyczne, a przy tym misternie skonstruowane, w którym makabra zderza się z oszałamiająco poetyckim językiem.

Lucy Maud Montgomery „Emily ze Srebrnego Nowiu”, tłum. Anna Bańkowska – premiera: marzec

Klasyka literatury dziecięcej i młodzieżowej napisana przez autorkę serii o Anne Shirley. Wydanie w nowym tłumaczeniu Anny Bańkowskiej.

Historia dziesięcioletniej dziewczynki, której ojciec umiera na suchoty. Osierocona Emily trafia do tytułowego Srebrnego Nowiu na wychowanie do rodziny jej zmarłej matki, Murrayów: surowej ciotki Elizabeth, pełnej ciepła ciotki Laury i kochanego wujka Jimmy’ego, który pisze wiersze. Wrażliwa dziewczynka, dotychczas ciesząca się swobodą, musi dostosować się do rygorystycznych reguł panujących w jej nowym domu. Bujna wyobraźnia Emily, głęboka miłość do natury i pasja do pisania pomagają jej przetrwać samotność i niezrozumienie.

Emily znajduje też pocieszenie w pisaniu listów do zmarłego ojca oraz tworzeniu własnej poezji, a później opowiadań. Pisanie jest dla niej impulsem, niepowstrzymaną siłą, Emily przelewa wszystkie swoje emocje na papier.

Osią powieści jest tajemnicza historia matki Ilse. Dorośli ściszają głos i wyganiają dzieci z pokoju, gdy rozmowa schodzi na jej temat. Wkrótce Emily odkrywa, że cała społeczność wierzy, że przed laty kobieta uciekła od męża z kochankiem i zostawiła maleńką córeczkę. Emily nie daje temu wiary i pragnie rozwikłać zagadkę tajemniczego zniknięcia matki swojej przyjaciółki… Montgomery maluje bogaty, nastrojowy portret dzieciństwa i kreatywności, pełen humoru, piękna, miłości do natury i emocjonalnej głębi. Powieść ta porusza tematy przynależności, wyobraźni, odporności i samorealizacji.

Anna Kańtoch „Zima niewysłuchanych” – premiera: marzec

Klimatyczna, pełna napięcia kontynuacja bestsellerowego cyklu. Po „Wiośnie zaginionych”, „Lecie utraconych” i „Jesieni zapomnianych” czas na czwartą część serii Pory roku z emerytowaną policjantką Krystyną Lesińską.

Kilka lat po wydarzeniach opisanych w „Wiośnie zaginionych” do emerytowanej policjantki Krystyny Lesińskiej z prośbą o pomoc zgłasza się młody sąsiad – Miłosz Najder. Chłopak niedawno otrzymał mejla z filmikiem przedstawiającym idącą przez las kobietę. Nie wie, kto go wysłał ani kim jest tajemnicza blondynka. Krystyna bierze to za żart albo pomyłkę, ale Miłosz jest przekonany, że kobiecie może grozić niebezpieczeństwo, skoro najwyraźniej ktoś ją obserwuje i filmuje z ukrycia. Jednak wkrótce pojawia się drugi filmik, a potem trzeci filmik, a Krystyna zaczyna się niepokoić. Dzięki pomocy wnuka udaje się jej namierzyć adres kobiety z nagrania, zanim jednak zdąży zdecydować, co dalej, z powodu zapalenia oskrzeli trafia do szpitala.

Dwa miesiące później Krystyna dowiaduje się, że w Pątnowie pod Legnicą doszło do podwójnego zabójstwa: ofiarami są blondynka z filmu oraz Miłosz Najder. Dla policji sprawa jest jasna: Miłosz Najder zaatakował kobietę, a ona zabiła go w samoobronie. Krystyna nie wierzy w taką wersję wydarzeń i na prośbę siostry Miłosza rozpoczyna własne śledztwo, w którym pomaga jej niedawno poznany pisarz interesujący się true crime.

Plany Wydawnictwa Marginesy na kolejne miesiące 2026 roku:

nowa powieść Wojciecha Chmielarza – premiera: kwiecień

Tym razem autor bestsellerowych kryminałów eksperymentuje z gatunkiem horroru. Akcja rozgrywa się w fikcyjnym podkarpackim miasteczku, gdzieś na skraju Bieszczad. Mieszkający tam mężczyzna prowadzi szemrany interes samochodowy i próbuje samotnie wychować przybraną córkę, która zdaje się robić wszystko, by zatruć mu życie. Jednak pewnego dnia będą musieli zmierzyć się z wydarzeniami, które trudno wyjaśnić. Ich życie będzie zagrożone, a człowiek z ich przeszłości zacznie domagać się kary za niespełnione obietnice.

Jackie Wullschläger „Monet” – premiera: kwiecień

Przełomowa i wnikliwa biografia jednego z największych artystów XX wieku. Jackie Wullschläger ukazuje Moneta jako genialnego wizjonera, który zrewolucjonizował sztukę, ale także trudnego człowieka, którego zachowanie niejednokrotnie bywało obciążeniem dla jego najbliższych.

Nelio Biedermann „Lázár” – premiera: maj

Bestseller „Der Spiegel”, najlepsza powieść 2025 roku zdaniem niemieckich księgarzy. Olśniewający debiut inspirowany rodzinną historią autora – gotycka, międzypokoleniowa saga ukazująca wzlot i upadek arystokratycznej węgierskiej rodziny na tle dwóch wojen światowych. Na przełomie XIX i XX wieku w letniej posiadłości otoczonej mrocznym, złowieszczym lasem przychodzi na świat nowy członek rodziny Lázárów. Jego narodziny dają początek serii sekretów, romansów i osobliwych zjawisk, które odtąd będą prześladować ten ród.

Anna Brzezińska „Miasto kobiet” – premiera: maj

Zbiór opowieści o prawdziwych kobietach żyjących w Europie między IX a XV wiekiem, ukazujący niezwykłą różnorodność ich ról. Autorka bestsellerowych „Córek Wawelu” odgrywa rolę osobistej przewodniczki i wydobywa z cienia bohaterki spoza elit: rzemieślniczki, położne, żebraczki, heretyczki czy ówczesne przedsiębiorczynie, by pokazać, jak rozmaicie mogła przejawiać się kobieca sprawczość.

Fredrik Backman „My Friends” – premiera: czerwiec

Powieść roku 2025 w plebiscycie Goodreads Choice Awards i najnowsza książka autora „Miasta niedźwiedzia” i „Mężczyzny imieniem Ove”. Opowieść o grupie nastolatków, których przyjaźń okazuje się tak silna, że dwadzieścia pięć lat później odmienia życie zupełnie obcej kobiety. Ich historia splata się z tajemniczym obrazem – na słynnym płótnie widnieje trójka tajemniczych młodzieńców, co prowokuje młodą artystkę do odkrycia prawdy o ich losach.

Sylvester Stallone „The Steps” – premiera: czerwiec

Surowe, inspirujące i poruszające wspomnienia legendy kina, laureata Oscara Sylvestra Stallone’a, opisujące jego niezwykłą, pełną przeciwności drogę do sławy oraz narodziny najsłynniejszej opowieści o outsiderze, jaka kiedykolwiek powstała. Więcej o książce.

Andrew Graham-Dixon „Caravaggio” – premiera: sierpień

Wnikliwa biografia ukazująca oszałamiające osiągnięcia artystyczne Caravaggia, burzliwą i pełną konfliktów drogę życiową oraz tragiczną, do dziś tajemniczą śmierć w wieku zaledwie trzydziestu ośmiu lat. Mistrzowski portret nieprzewidywalnego, genialnego artysty i jego sztuki.

Tarpley Hitt „Barbieland” – premiera: sierpień

Przełomowa historia najsłynniejszej lalki świata. Dzięki dziennikarskiemu śledztwu, kwerendom w archiwach oraz rozmowom z kluczowymi postaciami ze świata Barbie, „Barbieland” odsłania niewidoczne – i często absurdalne – działania, które uczyniły z Mattel multimiliardowy biznes, a z Barbie instytucję: symbol równie nierozerwalnie związany z amerykańską soft power jak Coca-Cola czy McDonald’s.

Anna Kaszuba-Dębska „Mela Muter. Biografia” – premiera: wrzesień

Biografia malarki Meli Muter – jednej z czołowych i najbardziej oryginalnych przedstawicielek École de Paris, obecnie jednej z najbardziej rozpoznawalnych polskich malarek za granicą. Była aktywną członkinią paryskiego życia społeczno-artystycznego, do jej przyjaciół należeli Olga Boznańska, Romain Rolland, Henri Barbusse oraz Rainer Maria Rilke.

Florence Knapp „The Names” – premiera: wrzesień

Powieść, która znalazła się w ścisłej czołówce 2025 Goodreads Choice Awards. Na przestrzeni trzydziestu pięciu lat śledzimy trzy alternatywne, przeplatające się wersje życia rodziny, ukształtowane przez podjętą w ostatniej chwili decyzję o wyborze imienia jej najmłodszego członka. „The Names” bada bolesne konsekwencje przemocy domowej, skomplikowane więzi rodzinne oraz drogi do odzyskania autonomii i uzdrowienia.

Małgorzata I. Niemczyńska „Baba na barykadzie” – premiera: październik

Pierwsza możliwie pełna biografia Anny Świrszczyńskiej – wybitnej poetki i ikony feminizmu, która wyprzedzała swój czas. Małgorzacie Niemczyńskiej udało się dotrzeć nie tylko do nieznanych wcześniej materiałów, w tym niepublikowanych utworów oraz pomijanych przez innych biografów faktów, ale także do osób, które znały poetkę.

Shō Ishida trzecia (kwiecień 2026) i czwarta (październik 2026) część cyklu „Zaleca się kota”

Nowa odsłona bestsellerowej opowieści o tajemniczej poradni Kokoro, gdzie na życiowe troski zaleca się… koty. W trzeciej i czwartek części poznajemy nowych bohaterów, niezmienni pozostają jednak gospodarze poradni – ekscentryczny doktor i jego szorstka asystentka Chitose.

Lee Chia-Ying „A Perfect Day to Put Your Head in the Oven” – premiera: listopad

Wychodząc od nawiązania do tragicznej śmierci Sylvii Plath, tajwańska pisarka snuje hipnotyzującą opowieść zacierającą granice między pamiętnikiem, fikcją a literacką medytacją. To wymykające się gatunkom dzieło stawia pytania o to, w jaki sposób literatura pozwala nam przetwarzać, przekształcać i utrwalać doświadczenia.

Mary V. Dearborn „Ernest Hemingway. A Biography” – premiera: listopad

Pierwsza pełna biografia Ernesta Hemingwaya od ponad piętnastu lat i pierwsza napisana przez kobietę. Mary V. Dearborn przedstawia najbogatszy i najbardziej zniuansowany portret pisarza, którego nieokiełznane demony – napędzające go twórczo przez całe życie – ostatecznie go zgubiły.

fot. Freepik

Tematy: featured, full-image, kryminał i sensacja, Marginesy, non-fiction, proza polska, proza światowa