Kryminały i literatura piękna na 2026 rok. Przedstawiamy zapowiedzi Oficyny Literackiej Noir sur Blanc

16 grudnia 2025

 

Tradycyjnie na przełomie grudnia i stycznia przyglądamy się planom wydawniczym na kolejny rok. Na pierwszy ogień idzie Oficyna Literacka Noir sur Blanc, która przygotowuje na najbliższe 12 miesięcy liczne tytuły, m.in. włoskie (i nie tylko) kryminały oraz literaturę piękną (również z Bałkanów i Europy Środkowej).

Giles Milton „Sprawa Stalina”, tłum. Marek Fedyszak – premiera 28 stycznia

Oparta na faktach opowieść o kulisach historii zawiązania najbardziej nieprawdopodobnej koalicji w dziejach świata. Gdy latem 1941 roku Hitler uderzył na ZSRR, klęska Armii Czerwonej wisiała na włosku. Aby utrzymać Stalina w grze, Churchill i Roosevelt wysłali do Moskwy tajną misję dyplomatyczną, którą kierowali dwaj niesamowici ludzie: amerykański bogacz Averell Harriman i brytyjski ekscentryk Archibald Clark Kerr. To właśnie oni negocjowali z nieprzewidywalnym Stalinem warunki sojuszu i doprowadzili do spotkania Wielkiej Trójki. Przy okazji odkryli, że dyktator skrywa przerażający plan ustanowienia powojennego ładu. Kulisy ich działań poznajemy dzięki niepublikowanym dotąd dziennikom, listom i tajnym raportom, wśród których znalazły się między innymi zapiski uroczej i błyskotliwej córki Harrimana – Kathy.

Gerald Durrell „Esmeralda i inne opowiadania”, tłum. Michał Filipczuk – premiera: 4 lutego

Gerald Durrell to uznany przyrodnik, który udowodnił, że jest również sprawnym obserwatorem życia i mistrzem humoru, potrafiącym dostrzec absurd w codziennych sytuacjach. W tym zbiorze ośmiu opowiadań powraca m.in. do swojej rodziny, zabierając nas w podróż, gdzie granica między faktem a literacką kreacją bywa płynna.

Bohaterka tytułowego opowiadania, Esmeralda – wytworna świnia tropiąca trufle – otwiera przed wami galerię najbardziej ekscentrycznych postaci, jakie Durrell spotkał podczas swoich szalonych wypraw. Poznacie Mojżesza, papugę używającą słownictwa tak wulgarnego, że zawstydziłaby portowego dokera. Odwiedzicie Monte Carlo, by zjeść kolację u boku zakonnicy, która kompulsywnie uprawia hazard. Przeniesiecie się także do Południowej Ameryki, gdzie poznacie byłego kata, który nie może uciec od swojej makabrycznej przeszłości.

A to nie wszystko! Powrócimy też na słoneczne Korfu, gdzie dorosłe już rodzeństwo – Gerry, Larry i Margo – z typową dla siebie nadgorliwością postanawia zaaranżować matce małżeństwo. Efekty tych działań, jak można się spodziewać, prowadzą do serii komicznych nieporozumień.

To typowy Durrell: bezlitosny w obserwacjach, niepoprawny politycznie i niezmiennie zabawny. Jeśli szukacie lekkiej lektury, która potrafi rozbawić, sięgnijcie po ten zbiór i dajcie się wciągnąć w świat Durrella.

Donna Leon „Kto sieje wiatr”, tłum. Małgorzata Kaczarowska – premiera: 25 lutego

Czarująca Wenecja, początek listopada. Niezastąpiony komisarz Guido Brunetti podejmuje kolejne śledztwo. Po kilku spokojnych miesiącach śmierć ponownie zawitała do miasta. Tym razem ofiarą jest niezarejestrowany imigrant ze Sri Lanki, któremu schronienia udzielił pewien zamożny wenecki ród. Brunetti wraz ze swoimi współpracownikami odkrywa w schludnym mieszkaniu mężczyzny zdumiewającą mieszankę włoskich kryminałów, książek o buddyzmie oraz materiałów o terroryzmie w tzw. latach ołowiu (anni di piombo). Ważną rolę w śledztwie odegrają również wspaniały Palazzo Zaffo dei Leoni, zastanawiająco zaniedbany ogród, wesoła suka Sara oraz nierozwiązana zagadka sprzed lat. Co okaże się fałszywym tropem, a co kluczową wskazówką? Czy Brunettiemu uda się wyjaśnić tę tajemniczą zbrodnię?

Rutynowe dochodzenie szybko staje się dla komisarza prawdziwą podróżą w przeszłość. Zgłębiając historie kolejnych podejrzanych, Brunetti wraca bowiem do czasów swojej młodości, pełnej wzniosłych idei oraz żarliwej chęci naprawy świata. Czy coś z nich jeszcze zostało?

Tego samego dnia do sprzedaży trafią również wznowienia tomów „Perfidna gra” i „Krew z kamienia”.

António Lobo Antunes „Karawele”, tłum. Wojciech Charchalis – premiera: 4 marca

Ta powieść to jawna prowokacja, bezkompromisowy atak na narodowe mity Portugalczyków wykorzystywane i uświęcone przez propagandę salazarowskiej dyktatury. Autor bierze pod lupę historię Portugalii, obnaża jej imperialną wielkomocarstwowość, zaangażowanie w krwawe wojny i handel niewolnikami – wszystko, co czyniono w imię Boga i Wielkości Ojczyzny.

Opowieść rozpoczyna się w 1975 roku, kiedy upada zamorska potęga Portugalii. Do Lizbony karawelami i samolotami wracają retornados, czyli koloniści, a wraz z nimi… legendarni odkrywcy i misjonarze. W barokowo-groteskowym świecie wykreowanym przez Antunesa 400 lat historii skupia się w jednej chwili: karawele cumują obok tankowców, a targi niewolników sąsiadują ze sklepami wolnocłowymi. Przeszłość spotyka teraźniejszość w najbardziej nikczemnym i obrzydliwym wymiarze. Wielcy bohaterowie narodowi schodzą z kart podręczników: Vasco da Gama jest nieuleczalnym hazardzistą, a król Sebastian to żałosna karykatura ginąca na ciemnej ulicy.

Wymieszanie czasów, postaci i narracji historycznych tworzy pozorny chaos, z którego wyłania się obraz Portugalii odartej z iluzji wielkości, zanurzonej w moralnej zgniliźnie. Jego sugestywność sprawia, że czytelnicy „Karawel” już zawsze będą patrzeć na lizboński pomnik odkrywców oczami Antunesa.

Karina Sainz Borgo „Trzeci kraj”, tłum. Adam Elbanowski – premiera: 18 marca

To wstrząsająca opowieść o przetrwaniu, godności i nadziei rodzącej się ze skrajnego osamotnienia. Młode małżeństwo z przedwcześnie narodzonymi bliźniętami ucieka ze wschodniej Kordyliery przed zarazą niszczącą pamięć. Ich emigracyjna wędrówka, naznaczona śmiercią dzieci, kończy się w przygranicznej osadzie Mezquite – świecie rządzonym przez korupcję, bojówkarzy i przemytników. Właśnie tutaj na nielegalnym cmentarzu zwanym Trzecim krajem odnajdują spokój nie tylko zmarli, ale także ich rodziny wspierane przez niezwykłą kobietę – Visitación Salazar. To ona sprawi, że pogrążona w żałobie po stracie synów Angustias odnajdzie nowy cel w życiu, zrozumie, kim jest, i nauczy się walczyć o godne życie dla tych, którzy sami nie mogą lub nie potrafią stawić czoła brutalnej rzeczywistości.

Ta historia mogłaby wydarzyć się wszędzie, gdzie konflikty zbrojne, pandemia czy skrajnie trudna sytuacja gospodarcza zmuszają ludzi do poszukiwania lepszych warunków życia. Trzeci kraj to miejsce na mapie między krajem pochodzenia a krajem docelowym, w którym migranci utknęli na dłuższy czas, a niektórzy na zawsze. To także metafora ich stanu umysłu, odrębnej, indywidualnej tożsamości wyrastającej z poczucia zawieszenia między tym, co znane i bezpowrotnie utracone, a tym, co nowe i na ogół skrajnie różne od wyobrażonej „ziemi obiecanej”.

Alicia Giménez Bartlett „Mój drogi zabójco…”, tłum. Maria Raczkiewicz-Śledziewska – premiera: 18 marca

Nowa sprawa inspektor Petry Delicado zaczyna się od znalezienia ciała kobiety brutalnie zamordowanej we własnym domu. Przy zwłokach pozostawiono anonimowy list, który usprawiedliwia morderstwo, uzasadniając je zawodem miłosnym. Sprawą zajmują się Petra, Garzón i inspektor z Mossos d’Esquadra, któremu, o dziwo, mimo że jest młodszy od Petry, powierzono dowództwo.

Wszyscy znamy charakter pani inspektor i w tym przypadku jej determinacja w rozwikłaniu intrygi będzie się splatać z wewnętrznym buntem w obliczu sytuacji dla niej nie do przyjęcia: jak to możliwe, że to właśnie ten młody policjant dowodzi śledztwem? Wkrótce pojawia się nowa ofiara i wszystko wskazuje na to, że mamy do czynienia z seryjnym mordercą.

Być może jest to najbardziej intrygująca sprawa Petry Delicado, śledztwo, od którego nie sposób się oderwać.

Charles Bukowski „Wlokąc się ku nirwanie”, tłum. Marcin Baran i Dobrosław Rodziewicz – premiera: 15 kwietnia

Dla tych, którzy wiedzą, że prawda rodzi się w brudzie, a poezja – na dnie szklanki. „Wlokąc się ku nirwanie” to jeden z najbardziej esencjonalnych pośmiertnych zbiorów Charlesa Bukowskiego. Składa się w całości z niepublikowanych dotąd wierszy. W tych ponad stu utworach Mistrz udowadnia, że do samego końca był w najwyższej formie twórczej. Nie znajdziecie tu literackiego wygładzenia ani taniej pociechy. To surowa, bezkompromisowa, brutalnie szczera poezja, której styl rzesze fanów na całym świecie uznały za wzór.

To ten sam Bukowski, który – jak stwierdził Leonard Cohen – „sprowadził wszystkich na ziemię, nawet anioły”. Chinaski powraca, by po raz kolejny zmierzyć się z życiem, które z anielskim pokojem ma niewiele wspólnego. Jeśli kochasz jego styl ze „Światła błyskawicy za górą”, wiesz, czego się spodziewać. Autor kontynuuje tradycję naturalnego języka i bezlitosnej obserwacji.

Darko Cvijetić „To za dużo dla mnie”, tłum. Dorota Jovanka Ćirlić – premiera: 22 kwietnia

Darko Cvijetić nie unika tematu wojennego okrucieństwa. Jest głosem tysięcy ludzi doświadczonych traumą, zarówno ofiar, jak i katów. Pisze, by pomóc im odnaleźć się w powojennej rzeczywistości, w świecie, który nie zapomina.

Autor „Windy Schindlera” i „Czemu na podłodze śpisz” tym razem skupia się na losach jednej postaci – Filipa Latinovicia. Operując językiem zawieszonym między prozą a poezją, opowiada historię człowieka skazanego za zbrodnie przeciwko ludzkości, który po dwudziestu latach wraca do rodzinnego kraju. Społeczeństwo wita go jak bohatera narodowego, wbrew jego własnemu sumieniu. Latinović próbuje żyć normalnie, choć każdego dnia spotyka nie tylko dawnych towarzyszy zbrodni, lecz także swoje ofiary. Zło raz wyrządzone nie znika, przelewa się na kolejne pokolenia i nikt nie wie, jak je zatrzymać.

Za pomocą krótkich, urywanych zdań autor umożliwia czytelnikom spojrzenie na świat oczami sprawcy, by mogli dostrzec absurd otaczającej go rzeczywistości. Powracające frazy poruszają duszę i sumienia, skłaniają do refleksji nad sensem wojny i próbą życia po niej. Darko Cvijetić zastanawia się nad możliwością codziennego funkcjonowania w społeczeństwie zbrodniarzy i ich ofiar. Stawia przed nami trudne pytanie: Czy to aby nie za dużo dla nas wszystkich?

Andrea Camilleri „Nie dotykaj mnie”, tłum. Monika Woźniak – premiera: 13 maja

Ostateczne zniknięcie czy radykalne odrodzenie? Gra miłosna czy ucieczka w nicość? Zaginęła Laura Garaudo, piękna, inteligentna żona znanego pisarza. On wierzy, że kolejne ślady, które po sobie zostawia, to gra miłosna, seria zaszyfrowanych wiadomości skierowanych tylko do niego.

Komisarz Maurizi szybko odkrywa jednak, że tropy pozostawiane przez Laurę od Florencji, przez Wenecję, aż po Londyn, mogą być misterną mistyfikacją celowo stworzoną, by zmylić śledczych. Czy to ucieczka? A może rozpaczliwa podróż w poszukiwaniu „wielkiej nicości”, wywołana wewnętrznym kryzysem?

Andrea Camilleri, mistrz włoskiej literatury, tym razem konstruuje fabułę, która jest intrygą kryminalną, studium psychologicznym i hołdem dla sztuki w jednym. Fragmentaryczna, polifoniczna narracja, utkana z dialogów, zeznań, listów i wycinków prasowych, odsłania obraz kobiety, która odrzuca dotychczasowe życie zmysłowe i cielesne.

Igor Štiks „W”, tłum. Dorota Jovanka Ćirlić – premiera: 13 maja

„W” to thriller, w którym granica między prawdą a fikcją polityczną stale się zaciera. Młody pisarz, uchodźca z Sarajewa mieszkający w Paryżu, zostaje nieoczekiwanie wezwany na dalmatyńską wyspę, by poznać ostatnią wolę tragicznie zmarłego Waltera Schtiklera. Ten słynny krytyk ideologii komunistycznej pozostawił tajemniczy testament, który zmusza bohatera do współpracy z radykalną aktywistką Tessą Simon. Ich spotkanie rozpoczyna podróż w głąb przeszłości naznaczonej wojną, dylematami moralnymi i politycznym radykalizmem. Muszą wspólnie odtworzyć historię Waltera i nieuchwytnego terrorysty Wladimira. Co ich łączyło? Dlaczego to właśnie Igor i Tessa zostali wyznaczeni do rozwiązania zagadki dwóch panów W? Czy poznanie prawdy jest warte ryzykowania własnym życiem?

Sławomir Mrożek „Opowiadania zebrane – tom 2” – premiera: 20 maja

Drugi tom „Opowiadań zebranych” Sławomira Mrożka jest wzbogacony rysunkami samego autora i zawiera utwory ze zbiorów „Deszcz” (1962 rok), „Dwa listy” (1970 rok).

W 1962 roku trzydziestodwuletni Mrożek został jednym z czterech pierwszych laureatów literackiej Nagrody im. Kościelskich, zwanej polskim Noblem, w tym też roku ukazał się „Deszcz”. Rok później autor wyemigrował z Polski na wiele lat i kolejny zbiór opowiadań „Dwa listy”, wydany w 1970 roku w Paryżu nakładem Instytutu Literackiego, ukazał się już poza zasięgiem polskiej cenzury. Publikowanie za granicą dawało mu pełną swobodę w krytyce systemu, co widać w charakterze wielu tekstów. Mrożek, nawet żyjąc na Zachodzie, nie przestawał pisać o problemach uniwersalnych i jednocześnie głęboko zakorzenionych w polskiej mentalności, takich jak na przykład postawy postromantyczne czy mit prowincji jako modelu świata. Karierowiczostwo, nadgorliwość, żądza sławy czy głupota oglądane w krzywym zwierciadle Mrożkowej satyry okazują się jednak nadal zaskakująco żywotne.

Rachel Kushner „Jezioro stworzenia”, tłum. Marek Fedyszak – premiera: 27 maja

„Jezioro stworzenia” to pełna napięcia proza napisana w duchu noir. Rachel Kushner zabiera czytelnika w podróż pod ziemię, do najdawniejszych korzeni ludzkości, stawiając pytanie: czy można uciec od współczesnej globalnej cywilizacji oraz od niekwestionowanych tez i wartości, które tworzą jej fundamenty.

Sadie Smith, trzydziestoczteroletnia amerykańska agentka o bezwzględnej skuteczności i nieskazitelnej urodzie, zostaje wysłana do Gujenny, tradycyjnego rolniczego rejonu Francji. Jej zadaniem jest infiltracja radykalnej komuny Le Moulin sprzeciwiającej się przemysłowej dewastacji ziemi. Realizując misję, przenika do świata rządzonego przez Bruno Lacombe’a – charyzmatycznego filozofa prymitywistę zafascynowanego pradawnymi jaskiniami i erą Neandertalczyków. Cyniczna agentka, mistrzyni manipulacji, szybko odkrywa, że sama stała się obiektem znacznie bardziej złożonej intrygi. Bruno uwodzi ją alternatywnymi historiami i zmusza do konfrontacji z własną tożsamością oraz wyznawanymi wartościami.

Gdy granica między misją a obsesją się zaciera, a cywilizacja staje się złudzeniem, Sadie nie pozostaje nic innego jak poszukać prawdy w mroku jeziora stworzenia.

Mariolina Venezia „Tajemnica Serra Venerdi”, tłum. Maciej A. Brzozowski – premiera: 10 czerwca

Wiceprokurator Imma Tataranni powraca, by zmierzyć się z podwójną, mroczną zagadką osadzoną w malowniczych przestrzeniach włoskiej Matery. Co łączy zagadkową śmierć dawnej koleżanki Immy – uduszonej we własnym łóżku Stelli Pisicchio – z tajemniczymi szklanymi negatywami z XIX wieku, dokumentującymi zapomniane rzezie cywilów? Dlaczego jej ciało spoczywa w mieszkaniu zamkniętym od wewnątrz? W toku śledztwa ta z pozoru banalna sprawa szybko się komplikuje. Morderstwo łączy się bowiem z bolesną, młodzieńczą namiętnością prokurator i jednocześnie odsłania mroczny sekret, który kryją groty Basilikaty. Czy mają one związek z zaginięciem chłopca – Eustacchio Quaratino? I czy wiceprokurator zdoła go odnaleźć?

Prowadząc to zawiłe śledztwo, Imma musi zmierzyć się nie tylko z duchami włoskiej historii, ale i z własnymi uczuciami. Długo tłumione pożądanie prowadzi do wydarzeń, które mogą zagrozić jej całemu światu.

Ante Tomić „Czymże jest mężczyzna bez wąsów”, tłum. Dorota Jovanka Ćirlić – premiera: 17 czerwca

Humorystyczna kronika prowincjonalnego życia pełna barwnych i celnie sportretowanych postaci. Ante Tomić zaprasza do Smiljeva, rozkosznej wioski, gdzie codzienność jest przesiąknięta absurdem, a mieszkańcy spędzają czas głównie na plotkach. Poznacie tu młodego proboszcza walczącego z pokusami i uzależnieniem oraz zamożną wdowę często myślącą o mężczyznach i śmiało korzystającą z uroków życia, a także naiwnego poetę zafascynowanego japońskim haiku. Ale nie wszyscy są leniami i lekkoduchami, nie można zapomnieć o mieszkańcach mających ambicje, które motywują ich do poszukiwania zarobku poza granicami Chorwacji. Tym to dopiero się powodzi, wracają w rodzinne strony kilka razy do roku i na pierwszy rzut oka widać po nich, że są ludźmi sukcesu – czyszczą uszy kluczykami do Mercedesa, a nie tak jak miejscowi czerwonymi łebkami zapałek.

Przygotujcie się na salwy śmiechu, odkrywanie tajemnic skrytych za brudnymi firankami, udział w teologicznych debatach o silikonowych piersiach, zaskakujące manewry wojskowe i dosłownie wybuchowe zakończenie, w którym o losach bohaterów zdecydują granaty wrzucone w gnojówkę!

Tommaso Pagano „W gąszczu kłamstw”, tłum. Lucyna Rodziewicz-Doktór – premiera: 24 czerwca

Tommaso Pagano stworzył wciągający kryminał sycylijski, w którym zmagania ze złem i walka o ocalenie własnego ja rozgrywają się w cieniu wszechobecnego kłamstwa. To historia o życiu w dżungli zła, gdzie czarne myśli niczym jaguary czają się w ciemności gotowe do skoku w każdej chwili.

Anna Musumeci, komisarz policji, odebrała sobie życie – przynajmniej tak brzmi oficjalna wersja potwierdzona pożegnalnym listem. Jedynie jej ojciec wierzy, że nie mogła popełnić samobójstwa: zbyt wiele w niej było witalności, zbyt wiele pasji, zbyt wiele ciekawości. Dziesięć lat później trzynastoletni syn Anny, Tommaso, przekonuje dziadka, który nigdy nie pogodził się ze stratą, do rozpoczęcia prywatnego śledztwa. Chłopak martwi się o ojca pogrążonego w cichej depresji i ma nadzieję, że ulży mu w cierpieniu, jeśli odnajdzie zabójcę.

W tym samym czasie Vito Prestia, zastępca komisarza policji, były podwładny Anny, dostaje serię anonimowych listów, które podważają tezę o samobójstwie policjantki. Doprowadza to do ponownego otwarcia sprawy. Od tego momentu wydarzenia zaczynają się komplikować, a z kłębowiska tropów prowadzących przez szeregi skorumpowanych policjantów i interesy sycylijskiej mafii wyłania się nieprzewidywalna, szokująca prawda. Co odkryje Prestia? Czy przypuszczenia Tommasa się potwierdzą? Jak poznanie prawdy zmieni życie syna, męża i ojca Anny?

Andrea Camilleri „Ostatnie cięcie”, tłum. Lucyna Rodziewicz-Doktór – premiera: 1 lipca

Morderstwo tak okrutne, że mogło zdarzyć się tylko na południu Włoch. Andrea Camilleri powraca z kryminałem, który zanurza się w sycylijską rzeczywistość, gdzie nic nie jest czarno-białe.

Komisarz Salvo Montalbano, jakiego znamy: refleksyjny, sarkastyczny i pochłonięty kulinariami, ma problem. I to niejeden. Zmaga się z upływem czasu i zniecierpliwioną partnerką Livią. Co gorsza, Sycylię nęka kryzys migracyjny, który paraliżuje pracę komisariatu w Vigacie, wystawiając bohatera na codzienne dramaty.

A to dopiero tło… W centrum uwagi pojawia się Elena Biasini, piękna właścicielka atelier krawieckiego, a raczej jej ciało… Elena zostaje bowiem brutalnie zadźgana nożycami. Ktoś chciał, żeby jej śmierć wyglądała na zbrodnię w afekcie. Ale Montalbano odrzuca to, co oczywiste. Śledztwo, opisane w sposób pełen sarkazmu i humoru, prowadzi do ukrywanej przeszłości, do Bellosguardo na północy Włoch i tajemnicy samobójstwa sprzed lat. Jaki sekret skrywała elegancka krawcowa? Osobista i wciągająca lektura, która łączy gorzki smak starości ze słodyczą sycylijskich potraw – i śmiertelnym niebezpieczeństwem.

Tego samego dnia do sprzedaży trafią również wznowienia tomów „Wycieczka do Tindari” i „Zapach nocy”.

William Marx „Lato z Don Kichotem”, tłum. Agata Kozak – premiera: 5 sierpnia

Książka Williama Marxa będzie piątą wydaną przez Noir sur Blanc publikacją z serii „Lato z…”. Tym razem zapraszamy czytelników do głębokiej analizy ponadczasowego arcydzieła Cervantesa. Choć na pierwszy rzut oka powieść ta może wydawać się wyłącznie farsą, w rzeczywistości jest pomnikiem literackim, który demaskuje wszelkie pozory i przekracza granice między fikcją a rzeczywistością.

Autor ukazuje „Don Kichota” jako symbol człowieka współczesnego, który w obliczu świata pozbawionego nadziei i złudzeń postanawia ukształtować swoje życie na wzór bohatera eposu rycerskiego. Fikcja staje się dla niego jedyną deską ratunku. Odpowiedzią Cervantesa na chaos jest: wierzyć bez ustanku i działać „tak, jakby” – zastąpić realny świat wyobrażeniem, w którym można zachować nadzieję.

Don Kichot, choć absurdalny i szalony, staje się mistrzem życia, który uczy nas bezgranicznej dobroci i walki z niesprawiedliwością. Pod warstwą śmiechu i burleski kryje się filozofia, metafizyka i ostra krytyka społeczeństwa, a wszystko to możemy odkryć w czterdziestu czterech krótkich rozdziałach będących zapisem audycji prowadzonych przez Williama Marxa w radiu France.

To zaproszenie do intelektualnej podróży, podczas której śmiech zastąpi egzystencjalne rozterki. Zanurzenie się w tę opowieść i zaprzyjaźnienie z Don Kichotem działa jak balsam na skołataną duszę.

Fruttero & Lucentini „Kobieta na niedzielę”, tłum. Barbara Sosnowska – premiera: 12 sierpnia

Ironiczny portret włoskiej elity – kryminał, który przeszedł do historii literatury! Tajemnica i wisielczy humor łączą się w tej błyskotliwej powieści, uważanej za jeden z pierwszych i najciekawszych włoskich kryminałów.

Turyn to miasto pozornie uporządkowane, pod podszewką kryjące jednak szaleństwo. Kiedy wpływowy architekt, postać o niechlubnej reputacji, zostaje zamordowany, wydarzenie to wstrząsa światem bogatej turyńskiej burżuazji. Zwłaszcza że narzędziem zbrodni jest… kamienny fallus. Poważny i metodyczny komisarz Santamaria, Sycylijczyk, zanurza się w świecie wyrafinowanych intelektualistów i dam z wyższych sfer. Początkowo podejrzenia skupiają się na parze, której wina zdaje się być efektem… niewinnej gry towarzyskiej. Jednak z czasem intryga zamienia się w krwawy labirynt.

„Kobieta na niedzielę” to powieść wyjątkowa – z jednej strony lekka i wyrafinowana, z drugiej oferująca czytelnikowi przenikliwą i ostrą ironię. Włoski kryminał służy tu jako pretekst, by nakreślić żartobliwy i wnikliwy portret hipokryzji i komicznych ambicji piemonckiej burżuazji lat 70. Książka, która udowadnia, że prawdziwy włoski kryminał jest jednocześnie inteligentny i nieodparcie śmieszny.

Sasza Filipenko „Czerwony krzyż”, tłum. Agnieszka Sowińska – premiera: 16 września

To poruszająca opowieść o winie, pamięci i międzypokoleniowej bliskości, która obnaża prawdę o ludzkiej naturze. Życie Saszy rozpadło się w chwili śmierci jego żony, która poświęciła się, by urodzić ich córkę. Mężczyzna nie może się poddać, musi walczyć o lepsze jutro dla dziecka. Mimo żałoby wyrusza na poszukiwanie nowego początku do Mińska. W mieście wszystko jest obce i przytłaczające. Wynajęte mieszkanie zionie pustką, a sędziwa sąsiadka namolnie próbuje nawiązać kontakt. Samotność sprawi, że z czasem młodego wdowca i dziewięćdziesięciolatkę cierpiącą na chorobę Alzheimera połączy nieoczekiwana więź. Sasza stanie się powiernikiem Tatiany, która opowie mu historię swojego życia – sagę o wojennej Moskwie, miłości, zdradzie i stalinowskich represjach.

Czy pogrążony w żałobie Sasza zdoła udźwignąć ciężar wspomnień Tatiany? Jak jej skrywana przez pół wieku tajemnica zmieni życie mężczyzny? Czy mężczyzna sprawdzi się jako ojciec i zapewni bezpieczeństwo córce, której od narodzin towarzyszą cierpiące kobiety?

Louis de Bernières „Mandolina Kapitana Corellego”, tłum. Marek Fedyszak – premiera: 30 września

To nie jest zwykły wojenny romans. To mistrzowsko skomponowana, epicka, a zarazem intymna narracja, w której tragizm historii idealnie łączy się z nieskrępowanym humorem. Piękny, poetycki język zderza się z okrucieństwem wojny, ukazując niezłomność ludzkiego ducha. To wzruszająca opowieść o muzyce, przyjaźni, poświęceniu i ponadczasowej sile miłości.

Na skąpanej w słońcu greckiej wyspie Kefalonii w mrocznych czasach II wojny światowej życie Pelagii, pięknej i niezależnej córki miejscowego doktora, zostanie wywrócone do góry nogami, gdy w jej domu zamieszka oficer włoskich wojsk okupacyjnych, Antonio Corelli. Szybko okaże się, że jest niepoprawnym optymistą, który chętniej dzierży w dłoni mandolinę niż karabin. Dzieli ich niemal wszystko: wojna, obowiązki i narzeczony Pelagii, grecki partyzant. Mimo to nie zdołają oprzeć się rozkwitającemu uczuciu. Jak potoczą się losy dumnej Greczynki i ekscentrycznego kapitana? Na jakie próby wystawi ich historia? Czy ta miłość przetrwa, gdy na wyspie rozpęta się prawdziwe piekło wojny?

Na podstawie tej wzruszającej i zabawnej powieści Louisa de Bernièresa powstał film z Nicolasem Cage’em i Penélope Cruz w rolach głównych, który sprawił, że książka jest międzynarodowym bestsellerem.

Jorge Luis Borges „Atlas. Pochwała cienia. Twórca”, tłum. Adam Elbanowski, Dorota Elbanowska, Zofia Chądzyńska, Krystyna Rodowska-Wiesiołowska – premiera: 7 października

„Atlas”, „Pochwała cienia” i „Twórca” – po raz pierwszy razem w jednym tomie! Te trzy zbiory są literackim świadectwem późnej mądrości Jorge Luisa Borgesa. To unikatowe połączenie wierszy, prozy poetyckiej, esejów i fotografii ukazuje pisarza, który traci zdolność widzenia, ale zyskuje umiejętność wnikliwego patrzenia w głąb siebie.

Refleksja nad przemijaniem i ciemnością, która paradoksalnie wyzwala w twórcy potęgę wyobraźni i słowa, spaja wszystkie zebrane w tej publikacji utwory. Dodatkowo w „Atlasie” osobistą mapę świata Borgesa uzupełniają zdjęcia zrobione przez Marię Kodamę podczas ich wspólnych podróży. Dzięki pomocy ówczesnej partnerki i współpracownicy, a późniejszej żony, pisarz postrzegał rzeczywistość z unikalnej perspektywy, w której świat fizyczny jest nierozerwalnie spleciony z ideami i literaturą.

Ponadczasowa mądrość, melancholijne piękno i erudycyjne bogactwo prowadzą czytelnika przez labirynty pamięci, obsesję tygrysa i wizję nieskończonej biblioteki, prosto do serca literackiego geniuszu.

Milo Manara, Umberto Eco „Imię róży – powieść graficzna tom 2”, tłum. Paweł Bravo na podstawie przekładu Adama Szymanowskiego – premiera: 21 października

Milo Manara, mistrz współczesnego klasycznego komiksu, przenosi w świat powieści graficznych arcydzieło Umberta Eco. W efekcie powstała wyjątkowa publikacja łącząca trzy różne style graficzne, które przenikają się w dążeniu do wizualnej perfekcji. Każdy z nich służy oddaniu innego aspektu tekstu Eco: rzeźb i płaskorzeźb portalowych oraz cudownych i surrealistycznych marginaliów iluminowanych woluminów; opowieści Adsa o dojrzewaniu, odkrywaniu zmysłowości i kobiecości; historii duchowników, która do dziś budzi kontrowersje dotyczące ich skrajnego ubóstwa, herezji i prześladowań.

„Imię róży” Manary doskonale wpisuje się w złożoną szkatułkową strukturę powieści będącej książką o książkach, które zawierają w sobie inne książki i jednocześnie otwierają się na inne światy. To mistrzowska transkrypcja tekstu na język obrazu wydobywająca ukryty w słowach wizualny blask. Aby ta wspaniała historia mogła w pełni przemówić do wyobraźni miłośników powieści graficznych, Milo Manara podzielił ją na dwie części. Pierwsza kończy się zawiązaniem intrygi kryminalnej w klasztorze w Melku i wystawieniem Adsa na pokusy cielesne. Jak znakomity rysownik przedstawi dalsze losy śledztwa prowadzonego przez Wilhelma oraz zmagania młodego mnicha z ludzką naturą, będzie można się przekonać, czytając i oglądając drugi tom tej wyjątkowej publikacji.

Charles Bukowski „Kolejne zapiski starego świntucha”, tłum. Marek Fedyszak – premiera: 28 października

Poznaj nieocenzurowany głos Charlesa Bukowskiego. Przed Tobą niepublikowany dotąd w języku polskim zbiór felietonów Charlesa Bukowskiego – barda, który swoje życie i doświadczenia przetwarzał w literaturę. To teksty publikowane w niezależnych, undergroundowych gazetach, takich jak „Open City”, „Los Angeles Free Press” czy „High Times”.

To dynamiczny koktajl opowiadań, esejów, wierszy i aforyzmów stanowiący zapis życia Bukowskiego na przełomie lat 60. i 70. Spodziewaj się klasycznego dla autora zestawu: alkoholizm, seks, samotność i nieustanna walka o przetrwanie. Pomiędzy wulgarnością a nagłymi, zaskakującymi momentami „lirycznej wrażliwości” Bukowski dzieli się swoimi refleksjami także w serii aforyzmów „Ecce Hetero”. W tej brutalnie szczerej, ale tętniącej życiem prozie – tradycja Dostojewskiego (na którego autor się powołuje) łączy się z wywrotowym, amerykańskim stylem.

Andrij Kurkow „Ucho do zbrodni”, tłum. Agnieszka Sowińska – premiera: 4 listopada

Trzecia część detektywistycznej serii retro „Tajemnice Kijowa” wciąga czytelników w pełną absurdów i czarnego humoru opowieść rozgrywającą się w scenerii ogarniętego rewolucyjnym chaosem miasta. Samson Kołeczko, młody funkcjonariusz milicji znany z nietypowych metod śledczych, staje przed najdziwniejszą zagadką w karierze: z Łaźni Halickich zniknęło dwudziestu ośmiu czerwonoarmistów. Dotarcie do prawdy wymaga determinacji i pomysłowości. Na szczęście odcięte ucho Samsona zachowało zdolność słyszenia, a więc doskonale sprawdzi się jako podsłuch.

Śledztwo prowadzi przez labirynt intryg i poszlak: od makabrycznego odkrycia ludzkich kości w piecach podgrzewających wodę w łaźni do tajemniczej kradzieży czarnego kawioru. W tej historii nic nie jest oczywiste: ciała ofiar zbrodni są balsamowane w podziemiach klasztoru, a jeden z przestępców, który upozorował własną egzekucję, zuchwale zgłasza się po odbiór swojego aktu zgonu. Sprawę dodatkowo komplikuje Abiazow, naczelnik Czeka, który od czasu afery mięsnej bacznie obserwuje każdy ruch Samsona.

Mircea Cărtărescu „Theodoros”, tłum. Kazimierz Jurczak – premiera: 4 listopada

Cărtărescu po mistrzowsku wykorzystuje trzy tysiące lat historii, by stworzyć monumentalne dzieło o niezwykłej precyzji narracyjnej. W tej powieści o wyjątkowej poetyce pobrzmiewają echa Borgesa i Kafki, a realizm magiczny, symbolika i metafory swobodnie się przeplatają, rozpalając wyobraźnię czytelników.

Chłopiec urodzony w ubogiej rodzinie na Wołoszczyźnie, wychowywany na mitach o Aleksandrze Wielkim, opowieściach z „Księgi tysiąca i jednej nocy”, „Iliadzie” i „Odysei” wyrusza w życiową podróż, by stworzyć własną wielką historię. Poszukuje miłości, boskości i chwały. Chce zostać cesarzem Etiopii Theodorosem II, który podbije świat. Jego wędrówka jest pełna przygód, nieszczęść, miłości, rozczarowań i wewnętrznych przemian. Wszystko, co go spotyka w rzeczywistości, łączy się z tym, co nierealne: magią, duchowością i onirycznością.

To wyjątkowe współczesne dzieło, które spaja w sobie wiele gatunków literackich i jest hołdem dla literatury w najczystszej postaci. Autor z niezwykłym kunsztem zagłębia się w tematy dzieciństwa, pamięci, melancholii i nostalgii, sprawiając, że ta uniwersalna opowieść zawiera historię każdego z nas.

Léopold Chauveau „Dobrana para”, tłum. Maria Raczkiewicz-Śledziewska – premiera: 18 listopada

Pewnego dnia Henio, mały filozof i geniusz absurdu, rzucił wyzwanie swojemu Tacie: „Wymyśl mi bajkę! Ale na odwrót!”. Tak zaczyna się seria przezabawnych, iskrzących się dowcipem dialogów, które stanowią trzon tej wyjątkowej książki Léopolda Chauveau, wydanej w 1937 roku. To nie jest zwykły zbiór opowieści – to zapis intrygującego pojedynku literacko-filozoficznego między Ojcem a synem. Henio z niezachwianą pewnością dziecka, podsuwa szalone pomysły: od historii o „Trzech kangurach” z dziurawą kieszenią, przez opowieść o „Zwierzęciu niepodobnym w ogóle do niczego”, aż po bajkę, gdzie spadające gwiazdy zmieniają się w dzieci na grządce kapusty.

Ojciec próbuje nadać tym pomysłom narracyjny sens, ale to Henio, jego dziecięca inwencja i nieustanne kwestionowanie logiki oraz konwencji są głównymi siłami napędowymi utworu. Ich relacja, pełna sporów o definicję „bajki” i drobnych kłótni, jest jednocześnie aktem głębokiej współpracy i kreatywności.

„Dobrana para” to śmiech, wyzwanie dla wyobraźni i metarefleksja nad samym procesem opowiadania. Odkryjcie laboratorium, w którym granice między rzeczywistością a fantazją są nieustannie przesuwane, a czytanie staje się równie kreatywne, co pisanie.

W 2026 roku ukażą się też wznowienia dwóch powieści Patricii Highsmith („Carol” i „Drżąca ręka fałszerza”) i książki Huberta Klimko-Dobrzanieckiego („Dom róży. Krýsuvík”)

Tematy: , , , , ,

Kategoria: premiery i zapowiedzi