Jubileuszowa edycja „Ksiąg Jakubowych” Olgi Tokarczuk z okazji 10-lecia pierwszego wydania powieści

17 czerwca 2024

Wkrótce minie 10 lat od pierwszego wydania „Ksiąg Jakubowych” Olgi Tokarczuk. Wydawnictwo Literackie postanowiło uczcić ten jubileusz, publikując specjalną edycję powieści. Książkę można już zamawiać w dwóch wersjach.

W 2014 roku, gdy pierwsze egzemplarze „Ksiąg Jakubowych” trafiły do księgarń, niemal od razu dla czytelników i krytyków literackich stało się jasne, że ukazało się dzieło przełomowe. W recenzjach podkreślano rozmach powieści, oddanie ducha epoki oraz niezwykłą staranność w opowiedzeniu losów Jakuba Franka. Szybko też dostrzeżono, że Tokarczuk podjęła w „Księgach…” dialog z polską tradycją literacką i skutecznie wypełniła wiele luk w obrazie Rzeczpospolitej na dobre zakorzenionym w zbiorowej wyobraźni.

Profesor Przemysław Czapliński podkreślał związki „Ksiąg Jakubowych” ze spuścizną Henryka Sienkiewicza. „Powieść Tokarczuk rewoltuje obraz życia religijnego w XVIII wieku, ale też odmienia postrzeganie Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Rewizję swoją pisarka rozgrywa na rewersie 'Trylogii’. Sienkiewicz, chcąc uzyskać obraz wyidealizowany, musiał przedstawić Polskę szlachecką z perspektywy szlacheckiej – podrzędna pozycja kobiet, dominacja jednego wyznania, okrutna hierarchia społeczna, dystrybucja bogactwa i biedy nabierały charakteru koniecznego. W 'Księgach Jakubowych’ konieczność znika, więc hierarchia odsłania się jako przemoc. U Sienkiewicza wojna wkraczająca do Polski jest zakłóceniem dobrego ładu. W powieści Tokarczuk, dziejącej się sto lat później, porządek społeczny pozostał bez zmian, ale jawi się on jako mieszanina bałaganu i przemocy w majestacie prawa” – zauważył.

„Znane było w niej zjawisko 'biegunów’, czyli chłopów zbiegłych od pana. Taki właśnie zbiegły niewolnik trafia do księdza Chmielowskiego. Uciekł z domu, bo musiał odpracowywać siedem dni na pańskim. Złapano go, surowo ukarano, ożeniono pod przymusem. Znowu uciekł. Znowu został złapany, pobity do nieprzytomności i pozostawiony na mrozie. Jego twarz – oszpecona, pokiereszowana, spotworniała – jest zakrytym obliczem tamtej Rzeczypospolitej. Wiedza o społeczeństwie XVIII-wiecznej Polski współwystępuje w powieści Tokarczuk z praktyką wrażliwości. Dlatego chciałoby się, aby w spisie lektur do 'Potopu’ dodano 'Księgi Jakubowe'” – dodał Czapliński.

Do dzisiaj tylko w Polsce ta monumentalna powieść o XVIII-wiecznej Rzeczpospolitej i charyzmatycznym, samozwańczym Mesjaszu Jakubie Franku znalazła ponad 500 tysięcy czytelników. Okazało się też, że powieść jest uniwersalna, a poruszaną problematyką potrafi porwać także przedstawicieli innych narodów. Już w rok po premierze ukazuje się pierwsze tłumaczenie – na język szwedzki dokonane przez Jana Henrika Swahna. Wkrótce potem „Księgi Jakubowe” przełożono na 14 kolejnych języków. Do tej pory na świecie nakład powieści przekroczył milion egzemplarzy.

Zagraniczne wydania docenili nie tylko czytelnicy, ale i krytycy. Efektem tego było między innymi umiejscowienie „Ksiąg Jakubowych” w zestawieniu 50 najważniejszych powieści 2022 roku „The Washington Post” oraz na liście The Best Books of 2022 magazynu „The New Yorker”. Powieść przyniosła Tokarczuk trzecią nominację do Międzynarodowego Bookera oraz Nagrodę Literacką im. Jana Michalskiego, Międzynarodową Nagrodę Literacką Kulturhuset Stadsteatern i Nagrodę Literacką Nike.

„Nie ma wątpliwości, że to jedno z najważniejszych polskich dzieł literackich początku XXI wieku, które nie tylko wzmocniło pozycję autorki wśród najwybitniejszych twórców współczesnej światowej literatury, ale przeważyło o przyznaniu Oldze Tokarczuk Literackiej Nagrody Nobla w 2019 roku” – przekonuje Wydawnictwo Literackie. „’Księgi Jakubowe’, będące pochwałą różnorodności i bogactwa świata, a przede wszystkim Europy Środkowej, jedynie zyskują na swojej aktualności w obliczu niezliczonych kryzysów i trudności, z jakimi przyszło nam się mierzyć w ciągu ostatnich 10 lat. Dlatego też tak istotne jest odczytywanie powieści Noblistki wciąż na nowo, by otworzyć się na inną perspektywę i pogłębić wrażliwość wobec otaczającej nas rzeczywistości” – dodano w komunikacie.

Z okazji 10-lecia pierwszego wydania „Ksiąg Jakubowych” Wydawnictwo Literackie zapowiada publikację jubileuszowej edycji książki. Specjalne wydanie ukaże się na początku lipca w dwóch wariantach: wersji jubileuszowej (cena okładkowa: 189 złotych) oraz specjalnej limitowanej, która posiadać będzie dodatkowe pudełko, rocznicową pieczątkę, nadany numer oraz własnoręczny autograf noblistki (cena: 299 złotych). Zamówienia można już składać w księgarni wydawnictwa.

[am]

Tematy: , , , ,

Kategoria: premiery i zapowiedzi