banner ad

Wyprawki czytelnicze dla dzieci i ich opiekunów wpływają na czytelnictwo w rodzinie

25 lipca 2025

Wyprawki czytelnicze dla dzieci i ich opiekunów mają wpływ na czytelnictwo w rodzinie – informuje Instytut Książki. Jak wynika z przeprowadzonego badania, ponad 80 proc. respondentów zadeklarowało czytanie dziecku otrzymanej w ten sposób książki i niemal tyle samo osób przyznało, że wyprawka zmotywowała je do wspólnego sięgania także po inne tytuły.

Prowadzony przez Instytut Książki projekt „Mała książka – wielki człowiek” to jeden z największych programów bookstartowych w Europie.
Pomysł na tego typu programy zrodził się ponad 35 lat temu w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii. Ich celem było zapewnienie każdemu dziecku książki na własność. W Polsce program podzielony został na trzy etapy, aby dzieci otrzymywały wyprawki czytelnicze odpowiednie do swojego wieku i etapu rozwoju.

Pierwszy etap kampanii jest skierowany do rodziców nowonarodzonych dzieci. Na oddziałach położniczych opiekunowie otrzymują książkę przygotowaną z myślą o dzieciach do trzeciego roku życia oraz ulotkę informacyjną, z której dowiedzą się, dlaczego warto czytać dzieciom już od narodzin. Drugi etap skierowany jest do dzieci w wieku przedszkolnym. Każde dziecko między czwartym a szóstym rokiem życia, które odwiedzi bibliotekę publiczną uczestniczącą w projekcie, dostanie kolejną książkę oraz Kartę Małego Czytelnika. Trzeci etap powstał z myślą o dzieciach rozpoczynających edukację w szkole podstawowej. Za przekazanie pierwszoklasistom wyprawek czytelniczych odpowiada szkoła, realizując to podczas pasowania na ucznia lub podczas pierwszej wizyty w bibliotece szkolnej.

Okazuje się, że wyprawki czytelnicze mają niemały wpływ na postawy czytelnicze. Jak dowiadujemy się z badania przeprowadzonego przez Agencję Badań Rynku Sesta, 94 proc. opiekunów uznało, że dzieci zainteresowały się otrzymanymi książkami. Ponad 8 na 10 badanych zadeklarowało czytanie dziecku otrzymanej książki, a przeszło 75 proc. respondentów sięgało po nią co najmniej raz w tygodniu. Jednocześnie przeszło 4 na 10 badanych przyznaje, że książka otrzymana w ramach wyprawki była czytana również innym dzieciom w rodzinie.

Z raportu dowiadujemy się, że 64 proc. opiekunów, którzy odebrali wyprawkę dla noworodka, twierdzi, że pierwszy kontakt dziecka z podarowaną książką nastąpił przed pierwszymi urodzinami. A 42 proc. osób zadeklarowało, że dziecko rozpoczęło swoją czytelniczą przygodę już w ciągu pierwszych sześciu miesięcy życia.

Ponad 75 proc. respondentów, którzy odebrali książkę dla przedszkolaka, uznało, że lektura zachęciła ich do częstszego odwiedzania biblioteki. Zebrane przez Instytut statystki wykazują ponadto, że ponad 60 proc. dzieci biorących udział w projekcie to nowi użytkownicy bibliotek, a dzięki kampanii bibliotekom przybywa rocznie około 150 tysięcy czytelników w wieku przedszkolnym. 25 proc. ogółu badanych przyznaje, że bez otrzymanej książki czytałoby dzieciom mniej lub wcale.

Program wpływa również na osoby czytające, pogłębiając ich nawyki. Niemal 80 proc. opiekunów uważa, że wyprawka zmotywowała ich do czytania dzieciom także innych książek. Przeszło 75 proc. respondentów kupujących książki dla dzieci zauważa, że kampania zachęciła ich do częstszych wizyt w księgarni.

Badanie uwidoczniło także pewną niepokojącą tendencję. Zaangażowanie opiekunów nie było jednakowe na każdym z etapów projektu. Respondenci częściej czytali ze swoimi pociechami książki z wyprawki dla noworodka oraz otrzymane w bibliotece niż książki przekazywane w szkołach. „Rodzice, którzy nie czytają dzieciom codziennie, zostali poproszeni o podanie powodów takiej sytuacji. Najczęściej wskazywaną przyczyną był brak czasu” – czytamy w komunikacie.

Instytut Książki informuje, że program „Mała książka – wielki człowiek” będzie kontynuowany, a jego formuła rozwinięta. Tytuły, które będą przekazywane w tegorocznych wyprawkach czytelniczych, zostały wybrane przez grono ekspertów w formie konkursu dla wydawców. „Dotychczasową formułę zmieniono, by urozmaicić ofertę proponowaną młodym czytelniczkom i czytelnikom oraz by dodatkowo wesprzeć rynek książki, szczególnie mniejsze oficyny wydawnicze” – wyjaśniono. Z myślą o dzieciach i opiekunach, którzy wolą zasłyszane opowieści, powstały audio wersje już wydanych książek: „Krasnala w Krzywej Czapce” Wojciecha Widłaka oraz „Wnuczki antykwariusza” Justyny Bednarek. Audiobooki są ogólnodostępne i darmowe.

Badanie zostało zrealizowane na próbie 1500 opiekunów, którzy otrzymali wyprawkę czytelniczą dla dziecka. Instytut Książki nie informuje, czy była to próba reprezentatywna. Zapewniono jednak, że zapraszając do udziału w wywiadach, zadbano o różnorodność społeczną i demograficzną. Pełne wyniki są dostępne na stronie internetowej Instytutu.

[am]
fot. Dmytro Sheremeta/Freepik

Tematy: , , , , , , ,

Kategoria: newsy