W wieku 94 lat zmarła Urszula Kozioł, wybitna poetka, laureatka Nagrody Literackiej Nike
W niedzielę, 20 lipca, zmarła we Wrocławiu Urszula Kozioł. Znakomita poetka należała do tzw. pokolenia „Współczesności”. W ciągu trwającej blisko 70 lat kariery była wielokrotnie wyróżniana, ostatni raz w ubiegłym roku, gdy tom poezji „Raptularz” zapewnił jej Nagrodę Literacką Nike.
„W świecie istnieje pewien układ energii. Przesuwa się nieboskłon, planety krążą. Wszystko to ma swoje znaczenie. I nagle przychodzi do głowy wiersz, cała strona czasem. Jeśli nadejdzie ta chwila, kiedy wiersz siłą przedziera się do głosu, musimy natychmiast zmienić się w kopistę tłumaczącego na swój własny język to niezwykłe dyktando” – tak obrazowo opisywała swój twórczy proces Urszula Kozioł w wywiadzie udzielonym Wojciechowi Szotowi we wrześniu 2024 roku na łamach „Gazety Wyborczej”.
Przyszła poetka urodziła się 20 czerwca 1931 roku w Rakówce pod Biłgorajem. Jej debiut miał miejsce w 1953 roku, kiedy jako świeżo upieczona absolwentka polonistyki na Uniwersytecie Wrocławskim publikowała pierwsze teksty w dodatku do miejscowego dziennika, „Gazety Robotniczej”. Cztery lata później ukazał się jej pierwszy autorski tom „Gumowe klocki”. Moment publikacji książki sprawił, że poetkę zaliczono w poczet twórców tzw. pokolenia „Współczesności”, nazywanego też pokoleniem ’56. Innymi jego reprezentantami byli m.in. Stanisław Grochowiak, Marek Nowakowski i Ernest Bryll.
W kolejnych latach wiersze Kozioł trafiały na łamy „Odry”, „Współczesności”, „Tygodnika Kulturalnego” i „Poezji”. Przez 50 lat (1972-2022) była ona redaktorką działu literackiego w pierwszym z wymienionych czasopism. Pod niektórymi utworami podpisywała się którymś ze swoich licznych pseudonimów: Anroni Migacz, Mirka Kargol, Faun lub Uka. Swoją pracę na rzecz literatury wykonywała także jako członkini Związku Literatów Polskich, polskiego PEN Clubu i Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, którego była współzałożycielką.
Wśród licznych nagród autorki wymienić można m.in.: Nagrodę im. Stanisława Piętaka (1965), Nagrodę Fundacji Kościelskich (1969), Nagrodę Główną Śląską Dolnej Saksonii (1997) oraz nagrodę Silesiusa za całokształt twórczości (2011). Wręczając ostatnią z nich, przewodniczący jury profesor Jacek Łukasiewicz mówił: „Jej twórczość zwraca uwagę swoistym językiem, stylem i związkami z tradycją. Charakteryzuje się również pewnymi pytaniami natury filozoficznej: kim jestem?, czym jest świat?, oraz pytaniami o realność świata i czasu”.
Bibliografia Urszuli Kozioł obejmuje ponad 20 tomów poezji, 3 książki prozatorskie (wśród których szczególne miejsce zajmują autobiograficzne „Postoje pamięci”), 2 zbiory felietonów i kilkanaście utworów dramatycznych. Ostatni jej tomik, „Raptularz”, wyróżniony został Nagrodą Literacką Nike. Innym ważnym zbiorem wierszy w jej dorobku jest „Klangor” z 2014 roku, będący osobistym pożegnaniem z mężem, zmarłym w 2010 roku Feliksem Przybylakiem, germanistą i tłumaczem literatury niemieckojęzycznej.
Jedną z pierwszych osób publicznych, które pożegnały poetkę, był Jacek Sutryk, prezydent Wrocławia – miasta, z którym Urszula Kozioł była związana przez ogromną większość swego życia. „Kochała poezję, kochała pisać. Kochała i zależało jej na dobrej i mądrej Polsce, o którą tak się martwiła. Kochała Wrocław. My ją też. Będzie nam Jej bardzo brakowało” – zakończył swój post na Facebooku.
[sr]
fot. Mariusz Kubik
Kategoria: newsy
