„Śnialnia” uznana najlepszą ubiegłoroczną biografią. Górnośląska Nagroda Literacka „Juliusz” dla Rafała Księżyka

14 października 2024

W Rybniku przyznano Górnośląską Nagrodę Literacką „Juliusz” za najlepszą biografię napisaną i wydaną w języku polskim w roku ubiegłym. Statuetkę i 50 tysięcy złotych otrzymał Rafał Księżyk za książkę „Śnialnia. Śląski underground”.

Opublikowana nakładem Wydawnictwa Literackiego książka „Śnialnia. Śląski underground” opowiada historię malarzy Urszuli Broll, Antoniego Halora, Zygmunta Stuchlika, Andrzeja Urbanowicza i Henryka Wańka, którzy w latach 60. XX wieku stworzyli w Katowicach legendarną, działającą sześć dekad Pracownię. To w tym miejscu publikowano jedne z pierwszych w Polsce Ludowej samizdatów, stąd wyruszano w pionierskie psychodeliczne tripy, tam zaczął się polski buddyzm zen. Rozwinęła się wrażliwość, która pozwoliła spojrzeć na Śląsk i na Polskę w nowy sposób.

„Kiedy na Górnym Śląsku wszyscy chcieli, lub raczej powiedziałbym – musieli, produkować węgiel i stal, znaleźli się tacy, którzy zapragnęli produkować marzenia” – mówił w laudacji dla zwycięskiej książki prof. Zbigniew Kadłubek. „Oneiron albo Śnialnia, albo Dumalnia – to siedlisko rojeń o innych światach, innych możliwościach życia, odmiennym praktykowaniu codzienności” – dodawał, podkreślając, że biografia napisana przez Rafała Księżyka wielu osobom po raz pierwszy powie coś o „tym cudzie z Piastowskiej 1”.

Nagrodę wręczono podczas uroczystej gali, która odbyła się w sobotni wieczór w Teatrze Ziemi Rybnickiej w ramach 55. Rybnickich Dni Literatury. Laureat odebrał okolicznościową statuetkę i 50 tysięcy złotych ufundowane przez prezydenta Rybnika. „Jestem niezmiernie zadowolony, tym bardziej że to już niedługo 15 lat, odkąd zajmuje się pisaniem książek. Gdybym nagrody nie dostał, to mógłbym zwątpić. Więc to najwyższa pora” – żartował po gali Rafał Księżyk w rozmowie z Radiem Katowice.

Rafał Księżyk to dziennikarz i krytyk muzyczny. Pisał o muzyce alternatywnej na łamach takich pism, jak „Brum”, „Plastik” czy „Antena Krzyku”. Przez kilka lat pełnił funkcję redaktora naczelnego polskiej edycji „Playboya”. Jest również współautorem autobiografii wielu znanych muzyków, przeprowadzanych w formie wywiadu-rzeki, m.in. Tomasza Stańki, Roberta Brylewskiego, Kazika Staszewskiego, Marcina Świetlickiego i Tymona Tymańskiego. Napisał też książki „23 cięcia dla Williama S. Burroughsa”, „Dzika rzecz. Polska muzyka i transformacja 1989-1993” i „Wywracanie kultury. O dandysach, hipsterach, mutantach”.

Górnośląską Nagrodę Literacką „Juliusz” po raz pierwszy przyznano w 2016 roku, ale dopiero od 2019 roku wręczana jest za najlepszą biografię napisaną i wydaną po polsku. W ubiegłym roku laureatem został Wojciech Orliński za książkę „Kopernik. Rewolucje”. Tegorocznego zwycięzcę wybrano spośród 45 nadesłanych na konkurs książek. Kapituła obradowała w składzie: Ewa Niewiadomska, prof. Tadeusz Sławek, prof. Zbigniew Kadłubek, Bernadetta Darska, Anna Arno oraz Agata Passent.