„Słone ścieżki” Raynor Winn zawierają przekłamania? Poważne oskarżenia pod adresem autorki książki i jej męża

8 lipca 2025

Dziennikarze tygodnika „The Observer” przeprowadzili śledztwo, z którego wynika, że książka „Słone ścieżki”, czyli świetnie przyjęta opowieść o bezdomności, miłości i podróży autorstwa Raynor Winn, nie jest tak „nieugięcie szczera”, jak ją przedstawiano.

Opublikowane w 2018 roku „Słone ścieżki” Raynor Winn (polskie wydanie ukazało się dwa lata później nakładem Marginesów) natychmiast stały się bestsellerem. Czytelników urzekła poruszająca historia oparta rzekomo na prawdziwych przeżyciach autorki i jej męża. Po tym, jak para utraciła dom, w którym mieszkała od 20 lat, a u męża Raynor, Motha, zdiagnozowano zwyrodnienie korowo-podstawne, bezdomni Winnowie wyruszyli w podróż po południowo-zachodnim wybrzeżu Wielkiej Brytanii, w trakcie której pokonali tysiąc kilometrów. Ten szczególny zapis wędrówki spotkał się także z bardzo przychylnym odbiorem krytyków. Sukces zachęcił Raynor Winn do napisania dwóch kontynuacji, „Dzikiej ciszy” z 2020 roku (polskie wydanie ukazało się w 2023 roku) oraz „Landlines” z 2022 roku (brak polskiego wydania), a w maju 2025 do brytyjskich kin trafiła filmowa adaptacja „Słonych ścieżek” z Gillian Anderson i Jasonem Isaacsem w głównych rolach.

Doniesienia tygodnika „The Observer” rzucają jednak nowe światło na okoliczności powstania książki i stawiają pod znakiem zapytania prawdomówność autorki. Okazuje się, że położony na walijskiej prowincji dom Winnów nie został im zajęty przez komornika w konsekwencji nieudanej inwestycji w biznes przyjaciela rodziny, lecz skonfiskowany w wyniku niespłacenia zaciągniętego kredytu. Co w całej historii szczególnie szokujące, to fakt, że dług powstał po tym, jak Raynor, wówczas pracującą jako księgowa, uznano winną przywłaszczenia 64 tysięcy funtów byłego pracodawcy i aresztowano. Przyszła pisarka pokryła należność pieniędzmi z pożyczki od dalekiego krewnego męża, ten zaś zbankrutował, a dług przejęli jego wierzyciele, których nie zdołała w wyznaczonym terminie spłacić. Winnowie nie stali się jednak wtedy bezdomni – dokumenty wskazują, że posiadali nieruchomość w południowo-zachodniej Francji, którą kupili w 2007 roku.

W wątpliwość poddano także chorobę Motha. Osoby cierpiące na to rzadkie schorzenie naurodegeneratywne (pokrewne chorobie Parkinsona) przeżywają zazwyczaj 6 do 8 lat od momentu wystąpienia objawów. Brytyjczyk choruje rzekomo od 18 lat i do dziś nie wydaje się zdradzać jakichkolwiek typowych symptomów. Neurolodzy, z którymi skontaktowali się wysłannicy „The Observer”, nie pozostawili żadnych złudzeń, przekonując, że pacjent cierpiący na zwyrodnienie korowo-podstawne, który zdołałby przeżyć 12 lat (zdarzały się takie przypadki), wymagałby całodobowej opieki. Nieprawdą okazały się nawet barwne imiona bohaterów „Słonych ścieżek” – w rzeczywistości nazywają się bowiem Sally i Tim Walkerowie.

Moth i Raynor podczas wspólnej wyprawy.

Autorka bestselleru zareagowała na te rewelacje natychmiast, zaprzeczając oskarżeniom, które określiła jako „bardzo mylące”. „’Słone ścieżki’ ukazują fizyczną i duchową podróż, jaką dzieliłam z Mothem, doświadczenie, które przeobraziło nas kompletnie i zmieniło kurs naszego życia. To prawdziwa historia naszej podróży” – przekazała w oświadczeniu za pośrednictwem swojej rzeczniczki. Poproszona przez dziennikarzy o sprecyzowanie, które zarzuty były nieprawdziwe lub „mylące”, rzecznika odmówiła dalszego komentarza. Jak dodała, para zasięga aktualnie porady prawnej. Jednocześnie Raynor odwołała trasę promocyjną szlakiem jej podróży z Mothem, która miała rozpocząć się 11 lipca.

Po publikacji „The Observer” organizacja dobroczynna PSPA, wspierająca osoby z postępującym porażeniem nadjądrowym i zwyrodnieniem korowo-podstawnym, zakończyła współpracę z małżeństwem. W oświadczeniu wyjaśniono, że wprawdzie historia Rynor i Motha pozwoliła zwiększyć świadomość w społeczeństwie na temat choroby, to jednak „zbyt wiele pytań” w życiorysie Winnów „pozostaje obecnie bez odpowiedzi”.