banner ad

„Pornograficzne delikatesy” zdobywcą nagrody dla Najdziwniejszego Tytułu Książki Roku

24 listopada 2025

Publikacja Matthew Purvisa „The Pornographic Delicatessen: Midcentury Montréal’s Erotic Art, Media, and Spaces” (z ang. Pornograficzne delikatesy: erotyczna sztuka, media i przestrzenie Montrealu połowy XX wieku”) triumfowała w tegorocznej, 47. edycji nagrody Bookseller/Diagram Prize dla Najdziwniejszego Tytułu Książki.

Popularnonaukowe opracowanie opisuje dzieje sztuki erotycznej w Montrealu po II wojnie światowej. Największe miasto kanadyjskiej prowincji Quebec wyrosło wówczas na „północnoamerykański ośrodek erotyki za sprawą swojej dzielnicy czerwonych latarni, klubów nocnych i przemysłu pornograficznego” – jak czytamy na stronie wydawcy książki, Concordia University Press.

W tej publikacji Matthew Purvis, niezależny badacz i dziennikarz, a także doktor kulturoznawstwa, poddał analizie wiele zapomnianych artefaktów sztuki wizualnej, produkcji filmowych i czasopism, rekonstruując ewolucję stylów artystycznych w obrębie działań uchodzących za marginalne. Prawdopodobnie nie spodziewał się, że po wydaniu książki doceniona zostanie nie merytoryka ani nowatorstwo jego wysiłków, lecz sam tytuł, a raczej jego osobliwość.

Tak przynajmniej zadecydowali uczestnicy plebiscytu organizowanego przez brytyjski magazyn „The Bookseller” i firmę Diagram Group. W tym roku rywalizacja o zaszczytne miano Najdziwniejszego Tytułu Książki była bardzo wyrównana. Jak przyznali organizatorzy, o kolejności miejsc na podium zadecydowały dosłownie ostatnie minuty plebiscytu.

Zwycięska publikacja „The Pornographic Delicatessen” zgromadziła 23,7 proc. głosów, a więc najmniej spośród wszystkich zwycięzców w historii. Książka zaledwie dwoma głosami wyprzedziła tegorocznego faworyta, „Whack Job: A History of Axe Murder” („Whack Job” to gra słów: slangowe określenie dziwaka lub czubka, a dosłownie zbitka słów „zdzielenie” i „robota”, podtytuł z ang. „Historia morderstw siekierą”). Publikacja autorstwa Rachel McCarthy James opisuje rolę siekiery w historii ludzkości, od czasów prehistorycznej przemocy, przez wojny i egzekucje, po współczesną kulturę popularną.

Na miejscu trzecim, z zaledwie czterema głosami straty do zwycięzcy, uplasowała się książka „Why the Hindenburg Had a Smoking Lounge: Essays in Unintended Consequences” (z ang. „Dlaczego Hindenburg miał palarnię: Eseje z cyklu Niezamierzone Konsekwencje”). To zbiór esejów Edwarda Tennera, które zgłębiają zarówno negatywne, jak i pozytywne dowody ludzkiej pomysłowości.

Poza podium znalazła się (i 18,7 proc. głosów zdobyła) książka „Killing the Dead: Vampire Epidemics from Mesopotamia to the New World” (z ang. „Zabijanie umarłych: Epidemie wampirów od Mezopotamii do Nowego Świata”), w której John Blair opisuje jedną z najpowszechniejszych form masowej histerii – epidemię wampirów.

Daleko w tyle (6,1 proc. głosów) została publikacja „Self-Recognition in Fish. Exploring the Mind in Animals” (z ang. „Samorozpoznanie u ryb: badanie umysłu u zwierząt”), w której autorzy Masanori Kohda i Shumpei Sogawa przedstawiają przełomowe odkrycia dotyczące świadomości zwierząt i samorozpoznawania się przez nie w lustrze.

Ostatnie miejsce i zaledwie 4,4 proc. głosów przypadło książce „Whiskerology: The Culture of Hair in Nineteenth-Century America” (z ang. „Whiskerologia: Kultura włosów w XIX-wiecznej Ameryce”, od ang. „whisker” – sztywny włos, wąs), w której Sarah Gold McBride przybliża zaskakującą historię ludzkich włosów będących w XIX-wiecznej Ameryce silnym wyznacznikiem rasy, płci i przynależności narodowej.

Laur dla „The Pornographic Delicatessen” podtrzymał dobrą passę wydawnictw uniwersyteckich, których publikacje triumfowały w czterech z sześciu ostatnich edycji nagrody. To właśnie nakładem jednej z uczelnianych oficyn ukazała się także ubiegłoroczna laureatka – książka „Ryba filozof: jesiotr, kawior i geografia pożądania” autorstwa Richarda Adamsa Careya.

Nagroda The Bookseller/Diagram dla Najdziwniejszego Tytułu Książki Roku istnieje od 1978 roku, a od 2000 roku ma formę plebiscytu, w którym biorą udział tysiące internautów. Autorzy i wydawcy zwycięskich tytułów nie mogą jednak liczyć na żadną gratyfikację pieniężną, a jedynie na dyplom i „wieczną chwałę”, jak określają to z przymrużeniem oka organizatorzy.

[sr,am]

Tematy: , , ,

Kategoria: newsy