Po 130 latach Biblioteka Brytyjska symbolicznie przywróci Oscarowi Wilde’owi kartę czytelnika
Biblioteka Brytyjska ogłosiła, że symbolicznie przywróci Oscarowi Wilde’owi kartę czytelnika, którą odebrała mu 130 lat temu po skazaniu pisarza na dwa lata więzienia za „rażącą nieprzyzwoitość z drugim mężczyzną”. Współczesna karta nosząca imię i nazwisko autora „Portretu Doriana Graya” zostanie oficjalnie wręczona jego wnukowi, Merlinowi Hollandowi, w październiku.
Decyzja o cofnięciu karty przez Czytelnię Muzeum Brytyjskiego, jak dawniej nazywała się główna czytelnia Biblioteki Brytyjskiej, została odnotowana w protokole z posiedzenia zarządu z 15 czerwca 1895 roku. „Rada Powiernicza zarządziła, aby pan Oscar Wilde, przyjęty jako czytelnik w 1879 roku i skazany 25 maja przez Centralny Sąd Kryminalny na dwa lata więzienia i ciężkie roboty, został wykluczony z dalszego korzystania z Czytelni Muzeum” – czytamy w dokumencie.
Jak wyjaśnia Merlin Holland, wnuk i biograf pisarza, w tym czasie Oscar Wilde już od trzech tygodni przebywał w więzieniu, więc nawet nie wiedział o tym, że karta została mu odebrana. Brak świadomości o decyzji podjętej przez Radę miała swoje plusy. „Poczucie, że jedna z największych bibliotek świata wykluczyła go z dostępu do książek, tak jak prawo wykluczyło go z codziennego życia, tylko pogłębiłoby jego cierpienie” – przyznał. Zapytany o to, jak jego dziadek zareagowałby na przywrócenie karty, stwierdził: „Prawdopodobnie powiedziałby: 'najwyższy czas'”. Jak jednak zaznaczył, „to piękny gest przebaczenia i jestem pewien, że byłby poruszony”.
Protokół z 15 czerwca 1895 roku informujący o odebraniu Oscarowi Wilde’owi dostępu do czytelni (kliknij w grafikę, żeby powiększyć)
Biblioteka Brytyjska posiada prawdopodobnie największą na świecie kolekcję rękopisów Oscara Wilde’a. W jej zbiorach znajduje się m.in. manuskrypt „De Profundis”, czyli listu miłosnego napisanego przez Wilde’a do lorda Alfreda Douglasa z więzienia w Reading, a także szkice najważniejszych sztuk pisarza, takich jak „Wachlarz lady Windermere”, „Idealny mąż” czy „Bądźmy poważni na serio”. Jak przyznaje Laura Walker, główna kustosz archiwów i rękopisów w książnicy, ten niezwykły zbiór sprawia, że przywrócenie karty jest jeszcze bardziej znaczące. „Bardzo chcemy teraz uhonorować Wilde’a i uświadomić wszystkim, co się z nim stało. Artykuł 11 ustawy, który dotyczył kryminalizacji homoseksualizmu, był niesprawiedliwy” – powiedziała.
W 1895 roku Oscar Wilde został aresztowany i oskarżony o kontakty homoseksualne, które w tamtych czasach były w Wielkiej Brytanii karalne. Ostatecznie sąd skazał pisarza na dwa lata ciężkich robót. Karę odbywał w więzieniu w Reading. W tym czasie jego żona, Constance, zmieniła nazwisko na rodowe Holland, zabrała dzieci i wyjechała z kraju. W więzieniu Wilde podupadł na zdrowiu. Po wyjściu na wolność pod przybranym nazwiskiem udał się na kontynent i tam spędził ostatnie lata życia. Zmarł w skrajnej nędzy w Paryżu w 1900 roku w wieku 46 lat.
Karta czytelnika zostanie wręczona wnukowi pisarza podczas uroczystości zorganizowanej 16 października, w dniu 171. rocznicy urodzin Wilde’a. W trakcie wydarzenia, które odbędzie się w Bibliotece Brytyjskiej, zaplanowano premierę książki „After Oscar: The Legacy of a Scandal” (z ang. „Po Oscarze: spuścizna skandalu”) autorstwa Merlina Hollanda oraz aktora i pisarza Ruperta Everetta.
[am]
fot. (1) Napoleon Sarony/Library of Congress, (2) British Museum Archive
Kategoria: newsy
