Piosenkarz country kupił za 14 milionów dolarów manuskrypty „W drodze” i „Włóczęgów Dharmy” Kerouaca. Trafią do muzeum pisarza, które ufundował
29-letni piosenkarz country Zach Bryan zapłacił zawrotną kwotę 14 milionów dolarów za manuskrypty powieści „W drodze” i „Włóczędzy Dharmy” oraz kilka listów Jacka Kerouaca podczas czwartkowej licytacji w domu aukcyjnym Christie’s. Oryginały trafią do muzeum pisarza, które powstaje w jego rodzinnym mieście. Artysta kupił wcześniej na ten cel budynek dawnego kościoła.
To jedna z tych historii, które pokazują, jak wielkie znaczenie dla upamiętnienia zmarłego przed laty pisarza może mieć jego jeden zagorzały wielbiciel z odpowiednio zasobnym portfelem. Jack Kerouac należy do najważniejszych amerykańskich twórców literatury, na którego książkach wychowały się całe pokolenia artystów. Kiedy okazało się, że pochodzący z końca XIX wieku kościół św. Jana Chrzciciela w Lowell, w którym Kerouac służył w młodości jako ministrant i gdzie odprawiono jego mszę pogrzebową, został zakupiony przez dewelopera planującego przekształcić obiekt w centrum widowiskowe lub postawić osiedle mieszkaniowe, lokalna społeczność zaczęła szukać pomysłów na zmianę przeznaczenia tego miejsca. Ostatecznie spadkobiercy pisarza i fundacja jego imienia zaproponowali utworzenie tam Centrum Jacka Kerouaca.
Zgodnie z projektem Centrum Jacka Kerouaca ma być tętniącym życiem ośrodkiem kulturalnym, w którym znajdzie się przestrzeń muzealna do prezentowania pamiątek po pisarzu, ale również czasowych wystaw poświęconych innym bitnikom oraz twórcom w jakiś sposób związanym z autorem „W drodze”. Odbywać się będą również koncerty, odczyty i inne wydarzenia. Inicjatywę wsparły władze miasta i stan Massachusetts, a także lokalne media, banki, uniwersytet i znani artyści. Największą przeszkodę, aby od planów przejść do realizacji, stanowiły jednak finanse. I wtedy na horyzoncie pojawił się Zach Bryan.
Tak po rozbudowie ma wyglądać Centrum Jacka Kerouaca (projekt: Solomon Cordwell Buenz)
W Polsce nazwisko Zacha Bryana raczej niewiele komukolwiek mówi. Ten były żołnierz marynarki wojennej, który porzucił służbę w armii dla kariery piosenkarza country, w Stanach Zjednoczonych należy do czołowych gwiazd muzyki. Dość powiedzieć, że we wrześniu 2025 roku ustanowił rekord, grając największy w historii USA biletowany koncert – na jego występ na stadionie Michigan przyszło ponad 112 tysięcy osób.
Zach Bryan od dawna otwarcie mówił o swojej miłości do literatury amerykańskiej. Zarówno w wywiadach, jak i w mediach społecznościowych nawiązywał do Johna Steinbecka czy Williama Faulknera. Jego największym idolem jest natomiast Jack Kerouac. Teksty piosenek Bryana wprost nie wspominają o jego literackich zainteresowaniach, ale w dyskografii artysty znaleźć można utwór „Burn, burn, burn”, którego tytuł bezpośrednio nawiązuje do powieści „W drodze”. Chodzi o słynne słowa: „dla mnie prawdziwymi ludźmi są szaleńcy ogarnięci szałem życia, szałem rozmowy, chęcią zbawienia, pragnący wszystkiego naraz, ci, co nigdy nie ziewają, nie plotą banałów, ale płoną, płoną, płoną, jak bajeczne race eksplodujące niczym pająki na tle gwiazd, aż nagle strzela niebieskie jądro i tłum krzyczy 'Oooo!'”.
W październiku 2024 roku Bryan skontaktował się ze spadkobiercami Kerouaca i zaoferował kupno dawnego kościoła, by można w nim był stworzyć Centrum Jacka Kerouaca. Transakcję przeprowadzono w maju 2025 roku. Jak wyjawił jeden ze spadkobierców, Jim Sampas (bratanek Stelli Sampas, ostatniej żony Kerouaca), muzyk zapłacił za nieruchomość 3,4 miliona dolarów. „Pomógł nam w wielkim stylu, wykazując się niesamowitą hojnością” – przekazała Sylvia Cunha, która nadzoruje marketing i rozwój interesów w majątku powierniczym Kerouaca.
Na tym jednak zaangażowanie Zacha Bryana się nie zakończyło. Aby zebrać środki na przekształcenie dawnego kościoła w Centrum Jacka Kerouaca, muzyk wspólnie ze spadkobiercami pisarza wypuścił serię koszulek, na których umieszczono wizerunki obydwu twórców.
Seria koszulek z Jackiem Kerouakiem i Zachem Bryanem (fot. Jack Kerouac Estate)
Wsparcie sięgnęło jednak dużo dalej. W powstającym Centrum Jacka Kerouaca piosenkarza ponoć najbardziej pasjonuje projekt muzeum. Dlatego kiedy dom aukcyjny Christie’s wystawił na sprzedaż przedmioty z kolekcji zmarłego w 2025 roku Jima Irsaya, właściciela drużyny futbolu amerykańskiego Indianapolis Colts, który posiadał m.in. manuskrypty dwóch powieści pisarza, Zach Bryan przystąpił do działania.
Największe zainteresowanie wzbudzała czwartkowa licytacja oryginalnego zwoju „W drodze”. 37-metrowa rolka papieru uchodzi za jeden z najsłynniejszych artefaktów współczesnej literatury. Eksperci spodziewali się, że maszynopis osiągnie cenę od 2,5 do 4 milionów dolarów. Licytacja miała jednak bardzo zacięty przebieg i ostatecznie zwycięzca musiał zapłacić za manuskrypt rekordową kwotę 12 135 000 dolarów. Nabywcą „W drodze” okazał się Zach Bryan. Muzyk nabył również za 1,65 miliona dolarów oryginał „Włóczęgów Dharmy”, który również został napisany na rolce papieru, a także kilka listów Kerouaca za ponad 200 tysięcy dolarów. Wszystkie te przedmioty trafią na wystawę w zapowiadanym muzeum w Lowell.
Manuskrypty powieści „W drodze” i „Włóczędzy Dharmy”, które nabył Zach Bryan (fot. Christie’s)
„Wielbiciele Kerouaca często powtarzają, że po podróżach po całym kraju Jack nieuchronnie wracał do swojego rodzinnego miasta. Po pobiciu kolejnego rekordu świata (na aukcji – przyp.red.), najbardziej wpływowe dzieło Ameryki również powróci do Lowell dzięki naszemu przyjacielowi Zachowi Bryanowi” – napisał w oświadczeniu Jim Sampas. „Ten powrót przyciągnie do naszego miasta ludzi z całego świata, by mogli na własne oczy zobaczyć manuskrypt, który wszystko zmienił. Dziękujemy Zachowi za zrozumienie tego” – dodał. Do podziękowań dla muzyka przyłączyły się władze miasta Lowell.
Aktualnie trwają prace nad utworzeniem Centrum Jacka Kerouaca. Data otwarcia instytucji nie jest jeszcze znana.
[am]
fot. główna: Tom Palumbo/Wikimedia Commons, archiwum Zacha Bryana
Cytat z powieści „W drodze” Jacka Kerouaca w tłum. Anny Kołyszko.
Kategoria: newsy
