Nowy raport GUS: w ciągu roku zamknięto 68 bibliotek, rośnie liczba użytkowników i wypożyczeń

2 lipca 2024

Z najnowszego raportu Głównego Urzędu Statystycznego dowiadujemy się, że w ciągu roku z mapy Polski zniknęło 68 bibliotek lub filii bibliotecznych. Jest też pozytywny akcent – wzrosła liczba użytkowników i wypożyczonych książek.

Na koniec 2023 roku działalność prowadziło 7570 bibliotek publicznych i filii, przy których funkcjonowało 871 oddziałów dla dzieci i młodzieży oraz 751 punktów bibliotecznych. Dla porównania na koniec 2022 roku działało 7638 bibliotek, które prowadziły 875 oddziałów dla dzieci i młodzieży oraz 805 punktów bibliotecznych. Natomiast w 2018 roku – 7925 bibliotek. Oznacza to, że spadek wciąż postępuje: w ciągu roku zamknięto 68 bibliotek (najwięcej, bo aż 12, w województwie wielkopolskim), a w ciągu 5 lat – aż 355 bibliotek.

Najwięcej bibliotek publicznych znajduje się w województwie mazowieckim (945), a najmniej w podlaskim (224). Aż 64,6% placówek prowadzi swoją działalność na wsi. Na jedną bibliotekę publiczną przypada przeciętnie 4972 mieszkańców (rok wcześniej – 4945). Najwyższy wskaźnik odnotowano w województwie pomorskim – 7636 osób (rok wcześniej – 7559).

Wzrost czytelników i wypożyczeń

Choć bibliotek ubywa, to nie znaczy, że nie odnotowano żadnego pozytywnego trendu. Raport GUS podaje, że liczba zrejestrowanych użytkowników, czyli osób, które w ciągu roku posiadały aktywne konto i ważną kartę biblioteczną, wyniosła 6,3 miliona. To o 5,2% więcej niż rok wcześniej. Liczba czytelników, czyli zarejestrowanych użytkowników, którzy wypożyczyli w ciągu roku co najmniej jedną pozycję, wyniosła 5,3 miliona. W tym przypadku nastąpił wzrost o 4,5% w porównaniu z 2022 rokiem.

Równie obiecująco przedstawia się aktywność czytelników. W 2023 roku w bibliotekach publicznych odnotowano 58,4 miliona odwiedzin (wzrost o 7,3%). Czytelnicy wypożyczyli 97,9 miliona książek (o 3,6% więcej) oraz 2,8 miliona materiałów bibliotecznych ze zbiorów specjalnych (o 1,4 % mniej). Na miejscu udostępniono 4,9 miliona woluminów, czyli o 8,7% więcej niż w 2022 roku.

To najwyższe statystyki od 2020 roku, kiedy wybuchła pandemia COVID-19 i gwałtownie spadła liczba wypożyczeń (w 2020 roku odnotowano jedynie prawie 5 milionów czytelników, którzy wypożyczyli 77,5 miliona książek). Wciąż jednak nie osiągnięto wyników z 2019 roku, kiedy biblioteki posiadały prawie 6 milionów czytelników, którzy wypożyczyli 102,7 miliona książek.

W 2023 roku największą grupę czytelników stanowiły osoby pracujące (39,3%) oraz osoby w przedziale od 25 do 44 lat (25,0%). Średnio jeden czytelnik wypożyczył 18,4 woluminów.

Czytelnicy w bibliotekach według wieku (dane za 2023 rok).

Zasoby i aktywność bibliotek

Raport podaje, że w 2023 roku jedna biblioteka dysponowała średnio powierzchnią 159 metrów kwadratowych pomieszczeń bibliotecznych. Łącznie biblioteki publiczne posiadały księgozbiór składający się z 124,3 miliona woluminów, z czego 98,5% stanowiły książki. Dysponowały także 6 milionami materiałów bibliotecznych tworzących zbiory specjalne, wśród nich najwięcej było materiałów audiowizualnych (3,4 miliona).

W 2023 roku biblioteki zorganizowały 197,8 tysiąca imprez stacjonarnych oraz 1,6 tysiąca imprez online. Ponadto odbyło się 535 konferencji i seminariów. Na koniec roku w bibliotekach publicznych zatrudnionych było 22 tysiące pracowników, z czego 15,2 tysiąca osób na stanowiskach bibliotekarskich.

[am]

Tematy: , , , ,

Kategoria: newsy