banner ad

Neon słynnej warszawskiej księgarni uznany za zabytek. „Jest obiektem unikatowym”

22 maja 2026

Pochodzący z 1976 roku neon Księgarni MDM w Warszawie został wpisany do rejestru zabytków. Obecnie jest on zdemontowany, ale wspólnota mieszkaniowa budynku, na którym wisiał, planuje przywrócić go na pierwotne miejsce po przeprowadzeniu prac konserwatorskich.

Jak przypomina Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków Marcin Dawidowicz, neon powstał z myślą o jednym z oddziałów państwowej sieci księgarń Dom Książki, który znajdował się na obszarze Marszałkowskiej Dzielnicy Mieszkaniowej. Został zamontowany na elewacji budynku w 1976 roku i stanowił główny element reklamy świetlnej książnicy. Początkowo litery miały kolor biały, a boki kolor granatowy, ale na przełomie lat 80. i 90. XX wieku całość przemalowano na kolor zielony.

Po bokach neonu były logotypy Domu Książki, ale prawdopodobnie w 1989 roku zostały zdemontowane po zakończeniu działalności przedsiębiorstwa i ich los nie jest znany. Po zmianie ustroju regionalne oddziały Domu Książki zaczęły się usamodzielniać i tak samo było z Księgarnią MDM. W 2015 roku ten i inne punkty przejęła firma BookBook, która po kilku latach złożyła wniosek o upadłość. Neon wisiał na budynku do 2019 roku. Podczas remontu elewacji zdemontowano go i zdeponowano w pomieszczeniach wspólnoty mieszkaniowej. Dziś miejsce dawnej księgarni również żyje książkami – działa tam centrum kulturalne Big Book Cafe MDM.

Decyzją Marcina Dawidowicza, Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, przechowywany przez wspólnotę neon Księgarni MDM wpisano do rejestru zabytków ze względu na jego wartość historyczną i materialne świadectwo epoki, z której pochodzi.

„Przedmiotowy neon wpisuje się w powojenną historię tzw. neonizacji Warszawy, realizowanej w latach 50-80. XX wieku. Był to zamysł urbanistyczny związany z instalacją neonów wzdłuż głównych ulic oraz na obszarze ścisłego centrum miasta” – czytamy w uzasadnieniu konserwatora. „Zmierzch techniki neonowej w Polsce nastąpił wraz z załamaniem gospodarczym w latach 80. XX wieku, na co miały wpływ okresowe niedobory energii elektrycznej oraz brak środków na nowe inwestycje i konserwację istniejących neonów. Po upadku komunizmu, w 1989 roku, szyldy informacyjne czy reklamy świetlne, kojarzone z poprzednim ustrojem, były niszczone albo stopniowo demontowane przez nowych najemców” – wskazał Marcin Dawidowisz.

Jak dodał konserwator, zachowany neon wiąże się z historią budynku i księgarnią, która w nim funkcjonowała od momentu oddania gmachu do użytku w 1952 roku. Stanowi również unikalną pamiątkę po sieci księgarń, która była głównym sprzedawcą detalicznym książek w czasach PRL. „Wartość historyczna przedmiotowego neonu wzrasta z uwagi na to, iż jest obiektem unikatowym, jednym z nielicznych zachowanych obiektów oryginalnej reklamy neonowej z lat 70. XX wieku na terenie Warszawy” – podsumowano w uzasadnieniu decyzji o wpisie do rejestru zabytków.

[am]

Tematy: , , ,

Kategoria: newsy