Najlepsze książki 2025 roku wybrane. Ogłoszono laureatów 19. Nagrody Literackiej Warszawy
Maciej Sieńczyk, Justyna Kulikowska, Katarzyna Wasilkowska, Łukasz Wojciechowski i Krzysztof Mordyński zostali laureatami 19. edycji Nagrody Literackiej m.st. Warszawy. Tytuł Warszawskiej Twórczyni odebrała reporterka, dziennikarka i pisarka Małgorzata Szejnert. Gala nagrody odbyła się w sobotę w stołecznym Kinie Iluzion.
Nagrodę Literacką m.st. Warszawy ustanowiono równo 100 lat temu, ale jej regularne przyznawanie przerwał wybuch II wojny światowej. W 2008 roku została reaktywowana i aktualnie wręczana jest za dzieło minionego roku w pięciu kategoriach: „proza”, „poezja”, „literatura dziecięca”, „komiks i powieść graficzna” oraz „książka o tematyce warszawskiej”. Wybierany jest również Warszawski Twórca, doceniany za całokształt dokonań twórczych.
Do 19. edycji stołecznej nagrody zgłoszono ponad 700 książek – 252 tytuły w kategorii „proza”, 239 tomów w kategorii „poezja”, 127 publikacji dla dzieci, a także 54 komiksy i 54 tytuły o tematyce warszawskiej. Spośród nich pod koniec kwietnia wybrano 15 nominowanych książek – po 3 w każdej kategorii. Teraz zaś poznaliśmy laureatów.
W kategorii „proza” nagrodę otrzymał Maciej Sieńczyk, autor „Pijaczka” (Wydawnictwo Biblioteki Śląskiej). Jurorzy docenili styl autora, który „przystawia lustro naszym wyobrażeniom, naszej autocenzurze oraz pokazuje, jak język stwarza rzeczywistość”. W ocenie kapituły Sieńczyk bawi się napuszoną mową „wysokiej” kultury, którą lubi zderzyć z „Dynastią” albo unurzać w humorze Benny Hilla. „Kapitalnie przewietrza nam głowy, a jednocześnie opowiada o życiu jako klęsce, o wypadaniu poza nawias” – podkreślono w uzasadnieniu.
Za najlepszym tom poezji uznano „Wnyki dla światła” Justyny Kulikowskiej (Wydawnictwo Biblioteki Wielkopolskiej). Jak przekonywano w laudacji, poetka „nie tylko zastawia wnyki, by frazą wiersza chwytać życiodajne światło. Wnyki nakłada też jak kaganiec, by powściągnąć przerażającą, aż śmiercionośną energię”. Kapituła podkreśliła, że nagrodziła książkę, która „uporczywie regulując światło, przekornie ogrywa mrok”.
W kategorii „literatura dziecięca” zwyciężyła Katarzyna Wasilkowska i jej „Złodziejka” (wyd. Literatura). Jurorzy docenili autorkę za to, że portretuje swoich nastoletnich bohaterów z głębokim zrozumieniem ich sytuacji życiowych. „Unikając nachalnego moralizatorstwa – stawia głęboko etyczne pytania o to, czym jest włamanie się do czyjejś bezpiecznej przestrzeni, o nadużycie zaufania bliskiej osoby, o odpowiedzialność” – zauważono w laudacji.
Nagroda za „książkę o tematyce warszawskiej” trafiła do Krzysztofa Mordyńskiego za publikację „MDM. Marszałkowska dzielnica marzeń” (wyd. Centrum Architektury). Autor połączył naukową rzetelność badacza z pasją odkrywania szczegółów przestrzeni zaprojektowanej do codziennego życia mieszkańców. Nagrodzoną pozycję wzbogacają archiwalne plany, mapy i zdjęcia placów, ulic oraz projektowanych z niezwykłą starannością wnętrz obiektów handlowych. „Dzielnica MDM potrzebowała takiej książki, teraz ją ma” – wybrzmiało w laudacji.
W kategorii „komiks i powieść graficzna” doceniono Łukasza Wojciechowskiego za „Dum-dum” (wyd. Kultura Gniewu). To komiks, w którym klasyczna opowieść o modernizmie zmierzającym ku katastrofie zyskuje zaskakujący wymiar. „Rysowane w AutoCADzie 'domy z rytmem’ wybijają rytmy traumy, a architektoniczna, sterylna i nieco obsesyjna linia wybornie chwyta opowieść o pamięci, przemocy, tożsamości i sztuce mierzącej się z doświadczeniami granicznymi” – mówili jurorzy.
Małgorzata Szejnert odbiera tytuł Warszawskiej Twórczyni (fot. UM Warszawa)
Podczas gali wręczono też tytuł Warszawskiej Twórczyni 2026 roku. Otrzymała go Małgorzata Szejnert, wybitna reporterka, dziennikarka i pisarka. Nazwisko laureatki w tej kategorii specjalnej poznaliśmy w drugiej połowie maja. „Tegoroczna Warszawska Twórczyni, nazywana 'cesarzową reportażu’, wpłynęła na kształt tego gatunku w Polsce i wychowała pokolenia reporterów. Sporządziła nawet dla nich zbiór zasad pisarskich, tzw. 'Małą książkę kucharską’: 'Unikaj strony biernej, polegaj na rzeczownikach i czasownikach. Pisząc, pamiętaj o szczegółach, które są, jak powiedział pisarz Philip Roth, palcami olbrzyma. Przy opisywaniu największych dramatów zachowuj największą powściągliwość”„ – mówiła na początku laudacji przewodnicząca kapituły Justyna Sobolewska.
Organizatorem konkursu i fundatorem nagród finansowych jest miasto Warszawa. Laureaci w poszczególnych kategoriach otrzymają po 35 tysięcy złotych, zaś pozostałe osoby nominowane po 15 tysięcy złotych. Nagroda finansowa dla warszawskiego twórcy lub twórczyni wynosi 120 tysięcy złotych.
Była to już 19. edycja konkursu. „Nagroda Literacka Warszawy od lat pokazuje, jak ważne miejsce literatura zajmuje w życiu naszego miasta. To wyróżnienie dla autorek i autorów, ale także zaproszenie dla czytelniczek i czytelników do odkrywania najciekawszych książek ostatniego roku. Cieszę się, że Warszawa może wspierać twórczość literacką i promować czytanie jako jedną z najważniejszych form uczestnictwa w kulturze” – mówiła podczas gali wiceprezydentka Aldona Machnowska-Góra.
W tym roku kapituła nagrody obradowała w składzie: Justyna Sobolewska (przewodnicząca), Maciej Jakubowiak (sekretarz), Anna Kramek-Klicka, Piotr Sadzik, Agnieszka Sowińska, Karolina Szymaniak oraz Antoni Zając.
[edm]
fot. UM Warszawa
Kategoria: newsy
