Dzięki czujności gdańskiego antykwariusza do biblioteki wojewódzkiej w Łodzi wróciły cenne woluminy zaginione podczas wojny
Cenne woluminy z XIX i początku XX wieku, które zaginęły najprawdopodobniej w okresie wojennym, wróciły do Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Łodzi. Zbiory udało się odzyskać dzięki czujności gdańskiego antykwariusza Krzysztofa Matuszewskiego.
Dyrektorka biblioteki, Joanna Mądrzak-Kubiak, wyjaśniła w rozmowie z PAP, że do antykwariusza trafiła licząca 250 woluminów kolekcja przeznaczona do sprzedaży. „Zwrócił on uwagę na zachowane w książkach znaki własnościowe, jednoznacznie wskazujące na ich pierwotne pochodzenie z Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Łodzi” – dodała w komunikacie na stronie biblioteki.
Antykwariusz skontaktował się z biblioteką i z pomocą pracowników książnicy przeprowadził niezbędną weryfikację. W tym celu bibliotekarze przejrzeli karta po karcie inwentarz Towarzystwa Biblioteki Publicznej w Łodzi z dwóch pierwszych dziesięcioleci XX wieku. Jest to jedyny zachowany dokument majątku biblioteki sprzed wybuchu II wojny światowej. W przypadku części woluminów udało się ze stuprocentową pewnością potwierdzić ich pochodzenie. Podjęto więc działania prowadzące do zwrotu zbiorów. Uroczyste przekazanie nastąpiło w marcu.
Co wiemy o odzyskanych książkach?
Wśród odzyskanych książek znalazły się m.in. „Pamiętniki z epoki porozbiorowej tudzież wspomnienia o wojnie 1831 r. i o smutnych wypadkach z lat 1846 i 1848” Ludwika hr. De Laveaux z 1882 roku, egzemplarze dwutygodnika „Dekameron Polski” z 1830 roku pod redakcją Jana Kazimierza Ordyńca, zebrane w trzech oprawnych tomach, trzytomowe dzieło „Kosmos: rys fizycznego opisu świata” wybitnego uczonego Aleksandra von Humboldta wydane w latach 1851-1852, a także zbiór pism Bolesława Prusa opublikowanych pod znakiem Polskiej Akademii Literatury w latach 1935-36.
Jak podkreślono, egzemplarze te posiadają unikatową wartość lokalną, ponieważ są opatrzone stemplami lub exlibrisami znanego Łodzianina Leona Tylla. Woluminy najprawdopodobniej zaginęły podczas wojny. „W tamtym czasie wiele instytucji kultury zostało zmuszonych do ewakuacji swoich zasobów, a część kolekcji uległa rozproszeniu, zniszczeniu lub trafiła w nieznane ręce. Losy tych konkretnych egzemplarzy przez długie lata pozostawały nieznane” – wyjaśnia w komunikacie biblioteka.
Przy okazji Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Łodzi nabyła kilka innych cennych dzieł, w tym pierwsze polskie wydanie „Kursu literatury sławiańskiéj wykładanéj w Kollegium Francuzkiém” Adama Mickiewicza. Czterotomowy zbiór (oprawiony w trzech woluminach) zawiera paryskie wykłady poety o kulturze i literaturze Słowian. Zakup tego konkretnego tytułu motywowany był faktem, że z dużym prawdopodobieństwem dzieło to należało niegdyś do bibliotecznej kolekcji. Nie można jednak było tego jednoznacznie zweryfikować. „W egzemplarzu zachował się ślad ingerencji, w miejscu gdzie mógł znajdować się znak własnościowy” – wyjaśniono.
[am]
fot. Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Łodzi
Kategoria: newsy
