Dania zapowiada zniesienie podatku VAT na książki, aby popularyzować czytelnictwo
Duńskie władze planują zniesienie rekordowo wysokiego podatku VAT na książki. Celem tej decyzji jest przeciwdziałanie kryzysowi czytelnictwa w skandynawskim kraju.
Minister kultury Danii, Jakob Engel-Schmidt zapowiedział, że w projekcie budżetu na przyszły rok zniesiony zostanie podatek VAT na książki. „To ruch, na który pracowałem jako ministrer kultury, ponieważ wierzę, że musimy wszelkimi środkami zastopować kryzys czytelnictwa, jaki niestety rozszerza się w ostatnich latach” – oznajmił minister w rozmowie z wysłannikiem agencji informacyjnej Ritzau.
Obecnie w ojczyźnie Andersena książki objęte są aż 25-procentowym podatkiem VAT, najwyższym na świecie (dla porównania w Polsce wynosi on 5 proc.). Taka stawka jest wprawdzie standardowa w krajach nordyckich, ale poza Danią nie są nią objęte wydawnictwa drukowane. Dla przykładu VAT na książki wynosi 14 proc. w Finlandii, 6 proc. w Szwecji, a w Norwegii nie obowiązuje w ogóle.
Konsekwencje tego posunięcia będą znaczące przy planowaniu finansów państwa, ponieważ budżet zostanie uszczuplony o kwotę 330 milionów koron (ok. 190 milionów złotych). „Jestem niezwykle dumny” – przekonuje jednak Engel-Schmidt. „Niecodziennie udaje się przekonać współpracowników, by tak znaczącą sumę pieniędzy zainwestować w konsumpcję kultury wśród Duńczyków” – dodaje. Zwolennicy tej decyzji wskazują na przykład Szwecji. Tam VAT na książki obniżono w 2001 roku, co przyczyniło się do wzrostu wyników sprzedaży. Krytycy przypominają jednak, że – zgodnie z danymi – czytelnictwo wśród Szwedów bynajmniej nie wzrosło, a dotychczasowi nabywcy książek po prostu zaczęli kupować ich więcej.
Badania dowodzą niezbicie, że Duńczycy kupują coraz mniej książek. W 6-milionowym kraju w roku 2023 sklepy stacjonarne i internetowe zanotowały łączną sprzedaż 8,3 milionów egzemplarzy. Dla porównania według szacunków Nielsen BookScan Polska w rekordowym 2020 roku Polacy kupili łącznie ok. 100 milionów książek. „Chodzi również o promocję literatury” – utrzymuje jednak duński minister kultury – „Dlatego przeznaczyliśmy już środki na wzmocnienie współpracy pomiędzy publicznymi bibliotekami a szkołami, by większa liczba dzieci miała kontakt z dobrą literaturą” – wyjaśnia.
Engel-Schmidt zapowiedział także, że jeżeli w konsekwencji zniesienia podatku VAT nie ulegną obniżeniu ceny książek, zainicjowany przez niego proces poddany zostanie rewizji. „Oczywiście będziemy monitorować rozwój sytuacji” – deklaruje minister. „Jeśli okaże się, że zniesienie VAT-u powiększa jedynie zyski wydawców, a ceny się nie zmienią, zastanowimy się czy podjęliśmy właściwą decyzję” – dodaje.
Warto wspomnieć, że – zgodnie z szerszym europejskim trendem – najpopularniejszym gatunkiem literackim w Danii są książki dziecięce, w tym obrazkowe i edukacyjne. Tak bardzo kojarzona z rynkiem skandynawskim powieść kryminalna uplasowała się z kolei na drugim miejscu.
[sr]
źródło: The Guardian, Ritzau
Kategoria: newsy
