Bardzo międzynarodowa długa lista nominowanych do Nagrody Bookera 2025

29 lipca 2025

We wtorek ogłoszono nominowanych do tegorocznego Bookera. Jak podkreśla Gaby Wood, dyrektor generalna fundacji administrującej nagrodą, na długiej liście znalazło się najwięcej autorów różnych narodowości od dziesięciu lat.

Istotnie wśród nominowanych są m.in. autorzy z Malezji oraz Trynidadu i Tobago, utytułowana pisarka indyjska oraz dwie debiutantki urodzone w Europie – w Ukrainie i Albanii. Trzynaście powieści wybrano spośród 153 zgłoszeń. Kryterium pozostaje niezmienne: książki musiały powstać w języku angielskim, a ich premiera w Wielkiej Brytanii lub Irlandii musi mieć miejsce pomiędzy 1 października 2024 roku a 30 września 2025 roku.

Jak przyznaje tegoroczny przewodniczący kapituły, pisarz Roddy Doyle, wyłonienie ostatecznej trzynastki było chwilami prawdziwą „agonią”. „Mieliśmy tak wielu pretendentów, tak wiele świetnych książek, że pożegnanie z niektórymi z nich wydawało się osobiste, niemal okrutne. Uwielbiałem jednak każdą minutę tego doświadczenia i przebywania w towarzystwie pozostałych jurorów” – zapewnia Irlandczyk, który jest notabene pierwszym zdobywcą Bookera mianowanym przewodniczącym jury nagrody (wyróżniono go w roku 1993 za powieść „Paddy Clarke Ha! Ha! Ha!”).

Jak dodaje Doyle, każda decyzja została gruntownie przemyślana, a same książki potraktowane „z wprawą, mądrością i uczuciem”. „Mamy tu krótkie powieści i niektóre bardzo długie („The Loneliness of Sonia and Sunny” Kiran Desai liczy blisko 700 stron – przyp. red.)„ – kontynuuje pisarz. „Są powieści eksperymentujące z formą i takie, które robią to w mniej oczywisty sposób. Niektóre badają przeszłość, inne dotyczą naszej chwiejnej teraźniejszości. Wszystkie są żywe, pełne wspaniałych bohaterów i fabularnych niespodzianek. I wszystkie do pewnego stopnia badają tożsamość – indywidualną lub narodową, wszystkie są też moim zdaniem pochłaniające i znakomite” – podkreśla.

Ciekawostką jest fakt, że Kiran Desai doczekała się nominacji dziewiętnaście lat po tym, jak sięgnęła po Bookera za głośne „Brzemię rzeczy utraconych”. Indyjka ma tym samym szansę na zostanie piątym podwójnym zdobywcą nagrody w 56-letniej historii. Po raz trzeci do rywalizacji o laur staje też Tash Aw (mogący zostać pierwszym laureatem z Malezji), a po raz drugi – Andrew Miller i David Szalay. Dla pozostałej dziewiątki to pierwsza nominacja, choć większość z nich otrzymało już inne wyróżnienia i cieszy się uznaniem krytyków.

Oto długa lista nominowanych do Nagrody Bookera 2025 (w kolejności alfabetycznej wg nazwiska autora):

Claire Adam „Love Forms” (Trynidad i Tobago),
Tash Aw „The South” (Malezja),
Natasha Brown „Universality” (Wielka Brytania),
Jonathan Buckley „One Boat” (Wielka Brytania),
Susan Choi „Flashlight” (Stany Zjednoczone),
Kiran Desai „The Loneliness of Sonia and Sunny” (Indie) – powieść zapowiada Wydawnictwo Literackie w tłum. Jerzego Kozłowskiego,
Katie Kitamura „Audition” (Stany Zjednoczone),
Ben Markovits „The Rest of Our Lives” (Stany Zjednoczone),
Andrew Miller „The Land in Winter” (Wielka Brytania),
Maria Reva „Endling” (Kanada / Ukraina),
David Szalay „Flesh” (Węgry / Wielka Brytania),
Benjamin Wood „Seascraper” (Wielka Brytania),
Ledia Xhoga „Misinterpretation” (Albania / Stany Zjednoczone)

Krótka lista sześciu finalistów zostanie ogłoszona 23 września. Otrzymają oni po 2,5 tysiąca funtów i specjalnie oprawione wydanie swojej książki. Laureata lub laureatkę poznamy 10 listopada podczas ceremonii, która odbędzie się w Old Billingsgate w Londynie. Zwycięzca lub zwyciężczyni dostanie 50 tysięcy funtów i statuetkę. W 2024 roku nagrodę przyznano Samancie Harvey za powieść „Orbita”, która w Polsce ukazała się w marcu 2025 roku nakładem wydawnictwa Wielka Litera.

W 2025 roku nominowanych i laureata wybiera kapituła, w składzie której obok Roddy’ego Doyle’a znaleźli się: hollywoodzka aktorka Sarah Jessica Parker, pisarz i krytyk literacki związany z „The Guardianem” Chris Power oraz dwie pisarki: Nigeryjka Ayọ̀bámi Adébáyọ̀ i Amerykanka Kiley Reid.