Ana Blandiana laureatką Międzynarodowej Nagrody Literackiej im. Zbigniewa Herberta 2026
Ana Blandiana, wybitna rumuńska poetka i działaczka opozycyjna czasów walki z komunistycznym reżimem, została laureatką tegorocznej edycji Międzynarodowej Nagrody Literackiej im. Zbigniewa Herberta. Wyróżnienie wręczone zostanie podczas uroczystości, która odbędzie się 27 maja 2026 roku w Pałacu Rzeczypospolitej w Warszawie.
Ana Blandiana (właśc. Otilia Valeria Coman) urodziła się w 1942 roku w Timişoarze i jest przedstawicielką tzw. neo-modernistów, czyli pokolenia poetów lat 60., którzy zrywali z narzuconą przez komunistyczne władze doktryną sztuki proletariackiej i nawiązywali do literackich tradycji okresu międzywojennego.
Twórczość Blandiany, osadzona głęboko w tragicznych losach państw bloku wschodniego, wyraża opór przeciw totalitaryzmom oraz wiarę w zwycięstwo świata wartości. Jej wiersze są nie tylko świadectwem walki o prawdę, godność i sprawiedliwość, ale stanowią także przypomnienie, że na poecie, szczególnie w trudnych czasach, spoczywa moralny obowiązek. Jak zwracają uwagę organizatorzy nagrody, poezja Blandiany bliska jest herbertowskiemu rozumieniu sztuki jako domeny cnót uniwersalnych i postaw etycznych, których należy bronić mimo wszelkich przeciwności.
Z uwagi na swoją antyreżimową działalność Ana Blandiana nazywana jest rumuńską Joanną d’Arc. Trzykrotnie objęto ją zakazem publikacji (1959-64, 1985, 1988-89). Po obaleniu dyktatury Ceaușescu była współzałożycielką i prezeską Porozumienia Obywatelskiego, pozarządowej organizacji działającej na rzecz wolności i zmian demokratycznych. Ponadto odtworzyła rumuński PEN Club i została jego prezeską. Powołała muzeum Miejsce Pamięci Ofiar Komunizmu i Ruchu Oporu w Sighet. Za zasługi na rzecz kultury, demokracji i praw człowieka została odznaczona francuskim orderem Legii Honorowej, a także nagrodą Rumuńskiej Kobiety Odwagi.
„To nie pierwszy raz, gdy otrzymuję nagrodę – nie jest to też pierwsze polskie wyróżnienie – ale po raz pierwszy zdarza mi się, że ta nagroda jest poświęcona pamięci poety, w dodatku poety, który jest mi bliski przez powinowactwo losu. Dzieli nas więcej niż jedno pokolenie; Zbigniew Herbert wspiął się na Golgotę walki z cenzurą przede mną i być może po dużo bardziej stromym zboczu, ale estetyczne mechanizmy oporu były takie same, podobnie jak formy represji, które nie zdołały nas złamać. Emocja towarzysząca otrzymaniu tej nagrody wiąże się dla mnie nie tylko z poezją, lecz także z historią” – powiedziała laureatka nagrody, Ana Blandiana.
„Międzynarodowa Nagroda Literacka im. Zbigniewa Herberta wyrasta z przekonania, że pisarstwo Herberta jest dziełem o wyjątkowej doniosłości i powinno pozostać żywym elementem kultury – zarówno w Polsce, jak i na świecie. Nagroda przyznawana jest za całokształt twórczości najwybitniejszym poetom z całego świata, których twórczość nawiązuje do wartości przenikających dzieło Herberta, zarówno pod względem artystycznym jak i etycznym” – powiedziała Maria Dzieduszycka, prezes Fundacji im. Zbigniewa Herberta.
Dotychczasowymi laureatami Nagrody Herberta są: W.S. Merwin, Charles Simic, Ryszard Krynicki, Lars Gustafsson, Breyten Breytenbach, Nuala Ní Dhomhnaill, Agi Miszol, Durs Grünbein, Yusef Komunyakaa, Marianna Kijanowska, Tomas Venclova, Yang Lian oraz Anne Carson.
Tegoroczną laureatkę wyłoniło jury w składzie: Krystyna Dąbrowska (Polska), Edward Hirsch (USA), Michael Krüger (Niemcy), Mercedes Monmany (Hiszpania) oraz Aleš Šteger (Słowenia). Uroczystość wręczenia nagrody zaplanowano na 27 maja 2026 roku w Pałacu Rzeczypospolitej w Warszawie. Bezpośrednią transmisję z wydarzenia będzie można obejrzeć w mediach społecznościowych Fundacji im. Zbigniewa Herberta i Biblioteki Narodowej.
Z okazji przyznania Anie Blandianie Nagrody Herberta w Wydawnictwie Pogranicze ukaże się nowy tom jej poezji „Zapada we mnie cisza” w tłumaczeniu Joanny Kornaś-Warwas. Kilka wierszy laureatki znajdziecie w naszej czytelni.
[am]
fot. Paul Buciuta
Kategoria: newsy
