41% Polaków sięgnęło w 2025 roku po książkę. Najnowszy raport Biblioteki Narodowej

7 kwietnia 2026

41 procent Polaków przeczytało w 2025 roku co najmniej jedną książkę – wynika z najnowszego raportu o stanie czytelnictwa Biblioteki Narodowej. Dane te (z niewielkimi wahaniami) są od lat na podobnym poziomie. Niezmiennie kształtuje się również odsetek osób, które sięgnęły po 7 lub więcej książek, i wynosi on 7 procent społeczeństwa.

Jak dowiadujemy się z raportu, czytają przede wszystkim osoby uczące się lub studiujące (64 proc.), częściej też deklarują lekturę stosunkowo regularną (co najmniej 7 tytułów rocznie). Po zakończeniu edukacji aktywność czytelnicza spada. Chętniej jednak (54 proc.) wracają do książek ci, którzy zdobyli wyższe wykształcenie.

„Działa tu nie tylko fakt, że dyplom uczelni wyższej otwiera drogę do zawodów, których wykonywanie zakłada zdobywanie wiedzy oraz informacji poprzez lekturę, ale także (…) nawyk czytania, który statystycznie jest tym silniejszy, im więcej lat spędza się na zdobywaniu wykształcenia. Uczęszczanie do szkoły czy na uczelnię wiąże się nie tylko z podleganiem przymusowi lekturowemu, ale także z rozwojem zainteresowań, nawiązywaniem nowych znajomości, poszerzaniem horyzontów poznawczych itd.” – tłumaczą autorzy raportu: Roman Chymkowski, Izabela Koryś i Zofia Zasacka.

Wraz z wiekiem odsetek czytających książki maleje. Wśród osób powyżej 60. roku życia już tylko 33 proc. deklaruje sięgnięcie po co najmniej jedną publikację.

Czyta więcej kobiet niż mężczyzn

Niezmiennie od lat to kobiety stanowią większy odsetek osób sięgających po książki (47 proc. czytelniczek i 34 proc. czytelników). W ocenie autorów raportu może się to brać z faktu, że kobiety przeciętnie dłużej niż mężczyźni uczą się i studiują, zwłaszcza na kierunkach humanistycznych. Rzadziej też zaprzestają czytania książek po ukończeniu studiów.

Zdecydowanie częściej kobiety sięgają po literaturę obyczajową, romanse i powieści erotyczne, a także po kryminały i thrillery oraz beletrystykę dla młodzieży. Z kolei mężczyźni chętniej wybierają fantastykę dla dorosłych i horrory, szeroko pojętą literaturę faktu oraz publikacje naukowe i popularnonaukowe.

Skąd Polacy biorą książki?

Autorzy raportu o stanie czytelnictwa informują, że rok 2025 był kolejnym okresem wzrostu znaczenia i widoczności bibliotek publicznych, zarówno jako źródła czytanych książek, jak i miejsca osobistych odwiedzin. Odsetek czytelników wypożyczających swoje lektury wyniósł 19 proc. i po raz pierwszy przekroczył poziom z 2019 roku (kiedy odnotowano 18 proc.). Co ciekawe, zmalała liczba osób wskazujących pozycje pochodzące z zakupu, pożyczone od znajomych i rodziny oraz otrzymane w prezencie. Pojawiły się za to w większej liczbie (choć wciąż poniżej 1 proc.) książki z miejskich punktów bookcrossingowych, zaś w kategorii książek w formatach cyfrowych – ebooki i audiobooki czytane lub słuchane za pośrednictwem kodów dostępu otrzymanych w bibliotekach.

Od dwóch lat da się zauważyć też spadek znaczenia domowych księgozbiorów. Jeszcze kilka lat temu książki z tego źródła wskazywał co piąty Polak (19-20 proc.), od 2024 roku robi to jedynie co dziesiąty czytelnik (10 proc.). „Można wiązać to z intensywnym i wielokanałowym marketingiem wydawniczym (w którym za pośrednictwem mediów społecznościowych aktywnie uczestniczą również autorzy) i przeorientowaniem się gustów czytelniczych w kierunku nowości wydawniczych” – czytamy w raporcie.

Remigiusz Mróz najpoczytniejszym pisarzem

Najpoczytniejszym pisarzem niezmiennie od 2019 roku jest polski autor kryminałów i thrillerów Remigiusz Mróz, który wyprzedził m.in. Stephena Kinga (drugie miejsce), Henryka Sienkiewicza (trzecie) i J.K. Rowling (czwarte). Skok w zestawieniu (z dziesiątego miejsca w 2024 na piąte w 2025 roku) zanotował Andrzej Sapkowski, na co z pewnością miała wpływ wydana jeszcze pod koniec 2024 roku powieść „Rozdroże kruków” osadzona w świecie sagi o wiedźminie. Podobnie wzrosło zainteresowanie Bolesławem Prusem (z trzynastego miejsca w 2024 roku na szóste w 2025 roku). Do renesansu popularności mogły przyczynić się zapowiedzi aż dwóch ekranizacji „Lalki” – w formie filmu i serialu.

„Czytanie jest największym aktem buntu wobec dzisiejszego świata. Wymaga odwagi, bo zakłada wyłączenie się z nieustannego pędu, zatrzymanie się, zaszycie gdzieś z książką i spokojne, powolne poznawanie rzeczywistości, która powstaje wyłącznie ze słów i wyobraźni. W dobie migających rolek, nieustannego scrollowania na czas i wszędobylskiego krzyku, trudno wyobrazić sobie coś, co jest bardziej wywrotowe. Tym bardziej cieszy, że odsetek czytających w Polsce nie spada. A mnie po raz kolejny spotyka to niesamowite wyróżnienie, że to właśnie po moje słowa najczęściej sięgacie, byśmy wspólnie na ich kanwie tworzyli ten własny, niepędzący nigdzie świat. Dziękuję za to, że możemy to robić. Za zaufanie. I buntujmy się dalej!” – skomentował wyniki raportu w mediach społecznościowych Remigiusz Mróz.

Czytelnictwo wyniesione z domu

Autorzy raportu wskazują, że ludzie nie rodzą się z książkami w dłoniach, a nawyk czytania jest wyrabiany w kontakcie z najbliższymi. Prawdopodobieństwo czytania książek jest też w dużym stopniu związane z wykształceniem rodziców. „Lekturę co najmniej jednej książki oraz wizytę w bibliotece publicznej deklarują najczęściej potomkowie ojców posiadających dyplomy wyższych uczelni i matek mających wykształcenie co najmniej na poziomie pomaturalnym. Osoby, w których domach rodzinnych czytało się książki, najczęściej same również czytają i trafiają do kręgów społecznych, w których większość osób czyta” – wynika z raportu.

Co ciekawe, czytający książki częściej niż nieczytający angażują się w działalność organizacji społecznych, takich jak stowarzyszenia, grupy hobbystyczne i fanowskie, rady rodziców czy towarzystwa opieki nad zwierzętami. Częściej też pomagają osobom spoza rodziny i grona najbliższych znajomych.

Badanie przeprowadzono na reprezentatywnej próbie 2005 Polek i Polaków w wieku co najmniej 15 lat. Z raportem można się zapoznać na stronie Biblioteki Narodowej.