banner ad

Turcja znosi zakaz nałożony na tysiące książek

8 stycznia 2013


Od soboty mieszkańcy Turcji mogą znowu czytać bez żadnych konsekwencji tysiące tytułów, na które w ciągu ostatnich dziesiątek lat nałożono zakaz rozpowszechniania.

Wszystko dzięki wprowadzonej w lipcu zeszłego roku ustawie, która mówi, że każda decyzja zablokowania sprzedaży lub dystrybucji opublikowanego dzieła podjęta przed 2012 rokiem będzie nieważna, jeśli którykolwiek sąd nie potwierdzi jej zasadności w ciągu sześciu miesięcy. Termin minął w sobotę i ? jak powiedział Metin Celal Zeynioglu, prezes Tureckiego Związku Wydawców ? nie zarejestrowano ani jednej decyzji sądowej podtrzymującej wyroki.

Tym sposobem z listy zakazanych książek znikły m.in. „Manifest Komunistyczny” Marksa i Engelsa, dzieła Stalina i Lenina, ale również powieści, komiksy, atlasy, raport o stanie praw człowieka w Turcji oraz esej na temat Kurdów. Jak wyliczył prezes Tureckiego Związku Wydawców, amnestia mogła objąć łącznie około 23 tysięce tytułów publikowanych na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci.

Zdaniem sceptyków reforma nie odzwierciedla jakichkolwiek zmian w tureckim państwie. Zakazy nie były nakładane w sposób scentralizowany, lecz przez najróżniejsze instytucje zlokalizowane w licznych miastach. Wiele zostało przez lata zapomniane, co sprawiło, że wydawcy wznawiali niektóre zakazane książki bez żadnych konsekwencji. Jako przykład może posłużyć twórczość tureckiego poety Nazima Hikmeta, który zmarł na emigracji w Moskwie w 1963 roku. Pomimo zakazu komplet jego dzieł już od lat można znaleźć w wielu tamtejszych bibliotekach. Z drugiej strony dochodzi do absurdalnych sytuacji, gdy oskarżona o wyuzdanie książka „Filozofia w buduarze” Markiza de Sade została przed sąd uniewinniona, ale nakład książki nadal pozostaje skonfiskowany.

Prezes Tureckiego Związku Wydawców uważa, że wprowadzona ustawa przyniosła jeden pozytywny skutek. W rozmowie cytowanej przez Agence France Presse powiedział: „Wielu studentów aresztowanych podczas demonstracji, trzymanych jest w więzieniu z powodu posiadania zakazanych książek. Od teraz, nie będzie można używać tego jako pretekstu.”

Amnestia nie obejmie wydawnictwa Sel Yay?nc?l?k, które opublikowało powieść Williama Burroughsa „The Soft Machine”. Aby uniknąć niejasności, które mogą wyniknąć z powodu ratyfikacji nowych przepisów, rozprawę w tej sprawie przełożono na 2015 rok, z zaznaczeniem, że jeśli w tym czasie oficyna opublikuje kolejne „obsceniczne” dzieła, zostaną one dołączone do sprawy.

Tagi: , ,

Kategoria: newsy