banner ad

Jaką pracę mogą podjąć dwaj młodzi chłopcy w górniczej osadzie w połowie XIX wieku? Fragment „Dni bez końca” Sebastiana Barry’ego

28 lutego 2019


Nakładem wydawnictwa W.A.B. ukazała się nominowana do Nagrody Bookera zdumiewająca powieść o miłości i wojnie cenionego irlandzkiego pisarza. „Dni bez końca” Sebastiana Barry’ego to świeże spojrzenie na mroczne lata w dziejach Ameryki. Książka opowiada o dwóch towarzyszach, których połączył nie tylko los, ale też miłość. Dorastają wraz z krajem, który boleśnie formuje się na ich oczach ? oraz z ich krwawym udziałem. Przyznając autorowi prestiżową nagrodę Costa Book Award dla najlepszej książki, jedna z jurorek, Kate Williams, powiedziała: „Ta powieść jest brutalna, zatrważająca, poruszająca do łez i wstrząsająca, a jednocześnie są w niej fantastyczne momenty delikatności, piękna i przyjaźni. Pozwala nam poznać całe spektrum ludzkich doświadczeń. To wspaniałe, niesamowite dzieło”. Poniżej możecie przeczytać pierwszy rozdział książki w tłumaczeniu Jędrzeja Polaka.

Rozdział 1

Wystawianie trupów w Missouri, jak powiadają, niezawodnie przechodzi ludzkie pojęcie. Jakby stroili nieszczęsnych zabitych żołnierzy do ślubu, a nie do pochówku. Wyczyszczone naftą mundury wyglądają lepiej niż wtedy, gdy żyli. Golą ich starannie, że niby balsamiście przeszkadza każdy najmniejszy włosek. Nikt, kto znał kawalerzystę Watchorna, nie poznałby go po śmierci bez tych sławetnych zrośniętych wąsami bokobrodów. Śmierć tak czy siak zmienia ludzkie oblicza. Ale faktem jest, iż wkładali chłopaków do tandetnych trumien, tyle że nie o to przecież chodzi. Kłopot w tym, że jak podniesie się taką trumnę z trupem, to dno galancie się wybrzusza. Bo drewno na nie pocięli w tartakach tak cienko, że wyglądało jak opłatek, a nie deska. Ale chłopakom, co polegli, wcale to nie przeszkadza. Bo chodzi o to, że jak się na nich patrzyło, to wyglądali anielsko.

Mówię teraz o końcu mojego pierwszego angażu w wojenny interes. Najpewniej było to koło roku 1851. Jak tylko straciłem pierwszy chłopięcy blask, w wieku lat siedemnastu zaciągnąłem się do wojska w Missouri. Brali wszystkich, co mieli po dwie ręce i nogi. Jakby człowiek nie miał oka, też by go pewnie wzięli. Jedyna płaca gorsza od najgorszej płacy w Ameryce to żołnierski żołd. I fasuje się byle jakie żołnierskie racje, a jak się je wysrywa, to strasznie śmierdzi. Ale człowiek się cieszył, że dostał jakąś robotę, bo jak się nie ma w Ameryce roboty za parę dolarów, to się głoduje ? tyle się przedtem nauczyłem. No i miałem już dosyć głodowania.

Uwierzcie mi, powiadam, że są tacy, co uwielbiają wojaczkę, choćby najpodlej płatną. Po pierwsze, dostaje się konia. Może nawet i szpotawą chabetę, może nawet i taką, co ją kłuje kolka albo ma wole wielkości globusa, ale prawdziwego konia! Po drugie, dostaje się mundur. Może nawet i taki, co się ździebko pruje w szwach, ale prawdziwy mundur! Granatowy jak dupka muchy plujki.

Klnę się na Boga, że w wojsku żyło mi się dobrze. Gdy zaczynałem, miałem siedemnaście lat albo coś koło tego, nie jestem całkiem pewny. Nie powiem też, że lata przed pójściem do wojska były łatwe. Ale od tańczenia wyrobiłem sobie mięśnie i byłem, jak to się mówi, giętki. To nie przytyk do moich klientów, wypowiadam się raczej w ich imieniu. Jak się płaci dolara za taniec, człowiek liczy, Bóg mi świadkiem, że za swoje pieniądze odtańczy parę niezgorszych odsibek na parkiecie.

Tak, wojsko, stwierdzam to z dumą, mnie przygarnęło. Dzięki Bogu John Cole był moim pierwszym przyjacielem w Ameryce, w wojsku też, i przyjacielem ostatnim, skoro już o tym mowa. Towarzyszył mi przez niemal całe, wiele dające do myślenia i by tak rzec, jankeskie życie, dobre pod każdym względem. Był takim samym chłopięciem jak ja, ale mając szesnaście lat, wyglądał już na prawdziwego mężczyznę. Poznałem go jako czternastolatka czy coś, jak był zupełnie inny. Tak twierdził potem właściciel szynku. Już na was pora, chłopaki, już nie jesteście dziećmi, powiada. John był śniady na twarzy i miał czarne oczy ? indiańskie, jak wtedy mówili. Lśniące. Starsze chłopaki z plutonu gadały, że Indianie to diabły wcielone o kamiennych twarzach, gotowe człeka zabić, gdy tylko nań spojrzą, i że trzeba ich zmieść z powierzchni ziemi, i że to najprawdopodobniej najlepsza polityka. Żołnierze lubią wypowiadać się górnolotnie. Niechybnie zagrzewają się tak do walki, mówił John Cole, który we wszystkim się rozeznawał.

Ma się rozumieć, do wojska zgłosiliśmy się z Johnem Cole?em razem. Oddawaliśmy się, by tak rzec, hurtowo i tak samo jak mnie zajrzeli mu w gołą dupę. Jak bliźniakom. No bo jak skończyliśmy w szynku, nie mieliśmy się w co odziać. I wyglądaliśmy pewnie jak dwaj mali żebracy. John urodził się w Nowej Anglii, gdzie ojcowizna przestała rodzić. Miał dopiero dwanaście lat, jak się puścił w drogę. Jakżem go tylko zobaczył, pomyślałem: mam towarzysza. Tak to wyglądało. Choć widział mi się na lalusia. Wychudłego z głodu na twarzy. Spotkałem go pod krzakiem w cholernym Missouri. Siedzieliśmy pod tym krzakiem, albowiem niebiosa rozwarły się i ulały. Daleko na tych błotnych równinach za starym St. Louis. Bardziej spodziewałem się ujrzeć uciekającą przed deszczem kaczkę niż żywego ducha. Niebiosa się rozwarły. Daję drapaka pod krzaki i nagle go widzę. Inaczej w ogóle bym go nie spotkał. Przyjaciela na całe życie. Osobliwe i doniosłe spotkanie, rzec by można. Szczęsne. Ale najsampierw wyciąga na mnie mały ostry kozik z rozbitego na płask hufnala. Miarkował nadziać mnie na ten kozik, jakbym chciał zrobić mu coś nie tak. Wyglądał, jak mnie się zdaje, na bardzo skrytego w sobie trzynastolatka. W każdym razie zaczęliśmy gadać pod wspomnianym krzakiem, a on mnie objaśnił, że jego prababka była Indianką z takiego dawno temu wypędzonego ze wschodu plemienia. Co teraz jest na terytoriach indiańskich. Nigdy ich nie spotkał. Nie wiem, dlaczego opowiedział mi o tym wszystkim prosto z mostu, ale byłem wobec niego przyjazny i może pomyślał, że straci ten wybuch przyjaźni, jeśli nie dowiem się rychło o nim najgorszych rzeczy. No. Powiedziałem mu, jak sobie najlepiej z tym radzić. Ja, syn ubogich, tak samo przeklętych przez los sligończyków. No, bo my z McNultych nie mamy się czym przechwalać.

Może z szacunku dla wrażliwej duszy Johna Cole?a zrobię wielki krok w przód i nie będę opisywał naszych pierwszych lat. Tyle tylko, że on sam mógłby przyznać, iż lata te były na swój sposób ważne, a ja też nie powiem, że wycierpiałem się przez nie wyjątkowo podle i to pod każdym względem. Mamy się ich wstydzić? Tak bym nie powiedział. Nazwę je naszymi roztańczonymi latami. Bo dlaczego, do cholery, nie? Przecież byliśmy tylko dziećmi chcącymi przetrwać na niebezpiecznym terytorium. I przetrwaliśmy, a ja, jak słyszycie, przeżyłem, żeby to opowiedzieć. Zapoznawszy się pod anonimowym krzakiem, naturalną i prostą koleją rzeczy połączyliśmy siły, by przetrwać. Znaczy się, małoletni John Cole i ja ruszyliśmy ramię w ramię błotnistym gościńcem, żeby dojść do następnego miasteczka w tej pogranicznej okolicy, gdzie pracowały setki awanturniczych górników i gdzie stało z pół tuzina szynków, wzniesionych przy tej grząskiej arterii, by dostarczyć im rozrywki.

Nic o tym, rzecz jasna, nie wiedzieliśmy. W tamtych czasach, jak się starałem to zilustrować, John Cole był drobnym chłopcem o czarnych jak noc oczach i chudym, szpiczastym jak u myśliwskiego psa pyszczku. Ja byłem sobą, tylko młodszym. Bo choć skończyłem może z piętnaście lat, to po mych irlandzkich, kanadyjskich i amerykańskich przypadkach wyglądałem na tyle, co on. Ale nie miałem pojęcia, jak wyglądałem. Dzieciom wydaje się, że są imponująco duże, a dla innych to chucherka.

Dosyć błądzenia po omacku. We dwóch będzie nam raźniej, powiedział.

Wtedy wpadliśmy na pomysł znalezienia roboty przy opróżnianiu nocników czy czymś równie ohydnym dla przyzwoitych ludzi. Nie wiedzieliśmy za wiele o dorosłych. W ogóle niewiele wiedzieliśmy. Byliśmy gotowi robić cokolwiek i się tym zadowolić. Byliśmy gotowi zejść do kanałów, żeby przerzucać szuflą gówna. Bylibyśmy kontenci, mogąc popełnić sekretne morderstwo, pod warunkiem że by nas nie pojmano i nie ukarano, kto wie. Byliśmy dwoma strużynami ludzkości we wrogim świecie. Byliśmy przekonani, że gdzieś czeka na nas sporo jedzenia i musimy je tylko znaleźć. Niebiańska strawa, jak mówił o niej John Cole, który po upadku ojca odwiedzał takie miejsca, gdzie karmiono go po równo religijnymi pieśniami i podporą chleba.

Nie było wielu takich miasteczek jak Daggsville. A nawet żadnego. Daggsville to był zgiełk, upaprane konie, trzaskające drzwi, osobliwe wrzaski. Dotarłszy tak daleko w mym biograficznym zapale, wyznać muszę, że w tamtym czasie miałem na sobie stary, związany w pasie sznurkiem worek po pszenicy. Trochę przypominał odzienie, ale nie za bardzo. John Cole wyglądał lepiej w znoszonym kościelnym czarnym garniturku, który sądząc po dziurach, miał już ze trzysta lat. Z tego, com widział, miał galancie przewietrzone przyrodzenie. Wystarczyło sięgnąć, żeby zmierzyć mu męskość, więc było lepiej odwracać od niej wzrok. Wymyśliłem dobry sposób, żeby sobie z tym radzić, a mianowicie wślepiałem się w jego gębę, co też na niewiele się zdało, bo gębę miał miłą dla oka. W które rzucił się nam nowiusieńki budynek, cały ze świeżego drewna, a nawet pobłyskujący niedawno wbitymi gwoździami. Stało na nim napisane „Szynk”, ni mniej, ni więcej. A pod spodem wisiała na sznurku mniejsza tabliczka: ?Potrzebni czyści chłopcy?.

Popatrz się, widzisz, powiada John Cole, który nie miał mojego wszechstronnego wykształcenia, ale umiał składać litery. No, mówi dalej, na kochające serce mej matki, pasujemy jak ulał do połowy tego zapotrzebowania.

Prosto do środka, a tam przyjemnie wysoki współczynnik dobrego ciemnego drewna, ciemnej boazerii od podłogi do sufitu i długi bar, śliski i czarny jak wyciek ropy. Więc poczuliśmy się jak pluskwy w dziewczyńskim czepku. Obco. Obrazki tych pięknych amerykańskich scen chwały, na które lepiej się patrzy, niźli w nich uczestniczy. Za barem człowiek w komplecie z irchą, filozoficznie polerujący blat, którego nie trzeba było polerować. Było jasne, że to całkiem nowy interes. Na schodach prowadzących do górnych pokoi cieśla kończył jeszcze robotę, dopasowując ostatni kawałek poręczy. Barman miał zamknięte oczy, bo dostrzegłby nas wcześniej. I pewnie wywalił na zbity pysk. Wszak gdy otworzył oczy, nie cofnął się i nie obrzucił nas, jak się spodziewaliśmy, wyzwiskami, wcale nie; ten wyrafinowany człek uśmiechnął się tylko z zadowoleniem, widząc nas przed sobą.

Szuka pan czystych chłopców? ? pyta go John Cole dosyć zadziornym tonem, wciąż węsząc kłopoty.

Jesteście mile widziani, mówi barman.

Naprawdę? ? zapytał John Cole.

Naprawdę. Pasujecie idealnie, zwłaszcza ten mniejszy, powiada, mając mnie na myśli. A potem, jakby obawiając się, że John Cole poczuje się urażony i da nogę, mówi: Ale ty też się nadasz. Płacę pięćdziesiąt centów za wieczór. Pięćdziesiąt centów za wieczór dla każdego oraz tyle picia, ile dusza zapragnie, jeśli umiecie grzecznie pić, a spać możecie w stajni za domem, właśnie tam, i będzie wam przytulnie i wygodnie, i ciepło jak kociętom. Pod warunkiem, że się sprawdzicie.

A co mamy robić? ? pyta podejrzliwie John.

To najprostsza robota pod słońcem, pada odpowiedź.

Znaczy się jaka?

Jak to jaka, taniec, taniec i nic więcej. Tylko taniec.

Z tego, co wiem, nie jesteśmy tancerzami, odpowiada zbity z tropu i bardzo rozczarowany John.

Nie musicie być tancerzami w powszechnie akceptowanym, słownikowym znaczeniu tego terminu, odpowiada barman. Nie będziecie tańczyć kadryla.

W porządku, mówi zupełnie zdezorientowany John. Ale nie mamy żadnych ciuchów do tańczenia, to pewne, dodał, prezentując się w pełni swego opłakanego stanu.

Cóż, o wszystko zadbaliśmy, o wszystko zadbaliśmy, odpowiada tamten.

Cieśla przerwał robotę i usiadł na schodach, susząc zęby.

Pójdźcie za mną, panowie, odzywa się barman i najpewniej właściciel, pyszniąc się przy tym, a ja wam pokażę stroje robocze.

Pomaszerował po nowiuteńkiej podłodze w skrzypiących głośno trzewikach i otworzył drzwi do biura. Na drzwiach wisiała tabliczka „Biuro”, stąd wiedzieliśmy. No cóż, chłopięta przodem, powiedział, przytrzymując drzwi. Mam dobre maniery i nadzieję, że i wy je macie, gdyż nawet awanturniczy górnicy uwielbiają, ma się rozumieć, maniery.

Więc weszliśmy jeden za drugim, wytrzeszczając gały. A tam stoi wieszak z odzieniem i wygląda jak szubienica z powieszonymi damami. Bo to damskie odzienie. Suknie. Nic innego tam nie było, a rozejrzeliśmy się naprawdę dobrze.

Tańce zaczynają się punkt ósma, mówi. Wybierzcie coś, co będzie wam pasować. Pięćdziesiąt centów na głowę. I napiwki, które możecie zatrzymać.

Ale panie, odzywa się John Cole takim tonem, jakby mówił do budzącego litość obłąkanego, nie jesteśmy kobitami. Nie widzi pan? Ja żem jest chłopiec i tak samo ten tutaj Thomas.

Ależ nie jesteście kobietami, sam to widzę. Udało mi się to stwierdzić w chwili, gdy weszliście. Jesteście ładnymi chłopiętami. Na tablicy stoi, że szuka się chłopców. Z przyjemnością zatrudniłbym niewiasty, ale w całym Daggsville nie ma ani jednej, prócz żony sklepikarza i córki stajennego. Wszyscy inni to mężczyźni. A mężczyźni bez kobiet marnieją z tęsknoty. Jakiś smutek zakrada im się do serc. Zamierzam go wyplenić, a przy okazji zarobić parę groszy, tak, moi panowie, w ten wspaniały amerykański sposób! Tutejsi spragnieni są tylko iluzji, iluzja słabej płci w pełni im wystarczy. Zostaniecie nią, jeśli weźmiecie tę pracę. Będziecie tylko tańczyć. Żadnego całowania, przytulania, macania czy gmerania. Tylko, powiadam, najelegantszy i dystyngowany taniec. Nie uwierzycie, panowie, jak elegancko i subtelnie potrafią tańczyć awanturniczy górnicy. Czasem łzy same płyną do oczu. Jesteście na swój sposób subtelni, jeśli wolno mi tak powiedzieć, zwłaszcza ten mniejszy. Ale ty też ujdziesz, też ujdziesz, powiada, widząc wzbierającą w Johnie Cole?u nowo nabytą zawodową dumę. Potem pytająco unosi brwi.

John Cole zerka na mnie. Mnie jest wszystko jedno. Lepsze to od głodowania w worku po pszenicy.

W porządku, mówi.

Nastawię dla was w stajni balię z kąpielą. Dam wam mydła. Dam wam czyste kalesony, muy importante. Przywiozłem je z St. Louis. Będą w sam raz, panowie, miarkuję, że będą w sam raz, a po kilku kieliszkach nikt się nie pozna. Nowa era w dziejach Daggsville. Osamotnieni mężczyźni dostaną dziewczyny do tańca! A wszystko przystojnie jak trzeba, przystojnie jak trzeba.

Wyszliśmy jeden za drugim, wzruszając ramionami, że niby świat oszalał, choć czasem trafia się na nim szczęśliwy los. Pięćdziesiąt centów na głowę. Ileż to razy, gdyśmy zasypiali w wojsku w alkierzach, na prerii, na pustych skarpach, powtarzaliśmy sobie z Johnem raz po raz, nigdy nie przestając się śmiać: Po pięćdziesiąt centów na głowę.

Tamtego konkretnego wieczoru z zapomnianej historii świata pan Titus Noone, bo tak się zwał szynkarz, pomógł nam włożyć suknie z męską, rzec by można, powściągliwością. Ale trzeba mu oddać, że znał się na zapinkach, wstążeczkach i różnych takich. Był nawet na tyle przewidujący, by spryskać nas perfumami. A ja byłem najczystszy od trzech lat, może nawet od zawsze. Mówiąc szczerze, nie słynąłem w Irlandii z czystości, zresztą ubodzy farmerzy się nie kąpią. Jak nie ma co jeść, wpierw rezygnuje się z ostatków higieny.

Szynk prędko się zapełnił. W całym mieście wywieszono pośpiesznie afisze, a górnicy stawili się na wezwanie. Siedziałem z Johnem Cole?em na krześle pod ścianą. Bardzo po dziewczyńsku, grzecznie, spokojnie i ładnie. Nawet nie spojrzeliśmy na górników, bo gapiliśmy się prosto przed siebie. Nigdy nie widzieliśmy grzecznych dziewczynek, ale coś nas natchnęło. Miałem na głowie jasnowłosą perukę, a John rudą. Od szyi w górę wyglądaliśmy na siedząco jak flaga jednego państwa. Pan Noone wypchał nam zmyślnie staniki watą. W porządku, ale byliśmy bosi, bo jak powiedział, zapomniał kupić pantofelki w St. Louis. Zrobi to później. Powiedział, żebyśmy uważali, jak górnicy stawiają kroki, odrzekliśmy, że będziemy. Zabawne, ale jak tylko przebraliśmy się w te suknie, wszystko się zmieniło. Nigdy przedtem nie czułem się tak kontent. Odeszły mnie wszystkie troski i zmartwienia. Stałem się nowym człowiekiem, nową dziewczyną. Zostałem wyzwolony, jak ci niewolnicy, co ich oswobodzili w przyszłej wojnie. Byłem gotów na wszystko. Czułem się pysznie, silnie, jakby mnie ulepszyli. To prawda. Nie wiem, jak przyjął to John Cole, bo nigdy mi nie powiedział. Trzeba go było kochać i za to, czego nie mówił. Choć mówił wiele pożytecznych rzeczy. Ale nigdy nie złorzeczył naszej pracy, nawet gdy szło nam źle, co to, to nie. Byliśmy pierwszymi dziewczynami w Daggsville, w dodatku niezgorszymi.

Każdy obywatel wie, że górnictwa imają się najprzeróżniejsze typy. Zjeżdżają się w jakąś okolicę ? widziałem to tysiące razy ? i rabują kraj z całego piękna, zamieniając rzeki w czarne rynsztoki, a drzewa w uschnięte, znieważone panny. Lubią ostre żarcie, ostrą whisky i ostro poczynają sobie nocami, a jeśli jest się, na ten przykład, młodą Indianką, można wpaść im w oko ze wszystkich niestosownych powodów. Górnicy zjeżdżają się do miasteczek z namiotów i robią tam piekło. Nikt nigdy tak nie gwałcił jak górnicy, przynajmniej część z nich. Bo inni górnicy to nauczyciele, profesorowie z bardziej cywilizowanych krain, upadli księża i zbankrutowani sklepikarze, mężczyźni rzuceni przez kobiety jak nieprzydatne narzędzia. Wywodzą się z każdego gatunku i rodzaju szkodników, jak mógłby powiedzieć ? i kiedyś powie ? jakiś ekonom. Właśnie tacy ludzie zjawiali się w szynku Noone?a, by przejść następnie potężną doprawdy przemianę. Bośmy stali się ślicznymi dziewuszkami, ulubienicami ich niecnych dusz. No a poza tym stojący za barem pan Noone miał w zasięgu ręki i na widoku gości obrzyna. Aż trudno uwierzyć, że amerykańskie prawo zezwala szynkarzom na bezkarne zabijanie górników w tak szerokim zakresie, że stało się to całkiem powszechnym procederem.

Może budziliśmy w nich wspomnienia skądinąd. Może byliśmy dziewczętami z czasów ich młodości, ich pierwszymi miłościami. Człowieku, byliśmy tak czyści i mili, że sam żałowałem, że nie mogę się ze sobą zapoznać. Może byliśmy dla poniektórych pierwszymi dziewczynami, w których się zakochali. Przez dwa lata tańczyliśmy z nimi każdego wieczoru i nigdy nikt nas nie tknął. To prawda. Może byłoby zabawniej, gdybym powiedział, że przyciskali się do nas kroczem, wpychali nam języki do gąb czy łapali nas sękatymi łapami za wyimaginowane cycki, ale nie. W tym szynku stawali się dżentelmenami z pogranicza. O świcie padali na ryj od whisky, ryczeli świńskie piosenki, a zdarzało się też, że strzelali do siebie przy kartach albo rzucali się na siebie i okładali stalowymi kułakami, ale gdy przychodziło do tańca, byli czarujący jak d?Artagnan z takiego starego romansu. Wielkie świńskie brzuszyska spłaszczały się i przywodziły na myśl bardziej eleganckie bestie. Golili się dla nas, myli się dla nas, wkładali najlepsze ubrania, jakie tylko mieli. John był Joanną, a ja Thomasiną. Tańczyliśmy i tańczyliśmy. Wirowaliśmy i wirowaliśmy. W rzeczy samej okazało się, że jesteśmy dobrymi tancerzami. Umieliśmy tańczyć walca, wolnego i szybkiego. Założę się, że w Daggsville nigdy nie było lepszych chłopców. Ładniejszych. Czy czystszych. Wirowaliśmy w sukniach, a żona sklepikarza, pana Carmody?ego, z nazwiska, ma się rozumieć, pani Carmody, jako krawcowa przerabiała nam wraz z upływem miesięcy suknie. Może to błąd, żeby karmić włóczęgów, ale rośliśmy przeważnie w górę, a nie wszerz. Może się zmienialiśmy, ale w oczach naszych klientów wciąż byliśmy dziewczętami. Dobrze o nas mówili, a mężczyźni zjeżdżali się z całej okolicy, żeby nas obejrzeć i kazać się zapisać do małych karnecików.

No cóż, panienko, czy zaszczyci mnie panienka tańcem?

Ależ tak, drogi panie, za kwadrans dwunasta mam wolne dziesięć minut, jeśli ma pan ochotę je wypełnić.

Będę wielce zobowiązany.

Dwa nikomu niepotrzebne małe gnojki nigdy się tak nie bawiły. Proszono nas o rękę, obdarowywano powozami, zaprzęgami, jeśli tylko zgodzimy się pójść z takim to a takim do obozowiska, obsypywano nas podarunkami, których nie pożałowałby rozglądający się za żoną Arab z pustynnej Arabii. Ale, rzecz jasna, wiedzieliśmy, co się za tym wszystkim kryje. Oni najprawdopodobniej też, jak mi się teraz wydaje. Byli gotowi zakuć się w okowy małżeństwa, bo wiedzieli, że to na niby. Taka odmiana wolności, szczęścia i uciechy.

Brudne i podłe życie górnika jest ponure, bo prawdę mówiąc, tylko jeden na dziesięć tysięcy znajduje złoto. W Daggsville kopali, jak wiadomo, ołów, więc to tym bardziej prawda. Ich życie składało się przede wszystkim z błota i wody. Ale w szynku pana Noone?a czekają na nich dwa diamenty, powiadał pan Noone.

Wszelako natura ma swoje prawa i nasz blask gasł dzień po dniu, i stawaliśmy się bardziej chłopcami niźli dziewczętami, mężczyznami, a nie kobietami. Przez te dwa lata zmienił się zwłaszcza John Cole. Co się tyczy wzrostu, mógł iść w zawody z żyrafami. Pan Noone nie miał już dla niego sukienek, a pani Carmody nie mogła ich bez końca przeszywać. Kończyła się pewna epoka, Bóg mi świadkiem. Najszczęśliwsza, zda się, robota, jakiej kiedykolwiek się imałem. I nadszedł dzień, kiedy pan Noone musiał przemówić. Uścisnęliśmy sobie dłonie o brzasku, popłynęły nawet łzy i pozostaliśmy wspomnieniem diamentów z Daggsville. Pan Noone obiecuje, że na każdego Świętego Tomasza i Świętego Jana będzie do nas pisał, by przekazać nowiny. A myśmy mieli robić to samo. I puściliśmy się w drogę z dolarami ciułanymi z myślą o kawalerii. Osobliwym zbiegiem okoliczności Daggsville było tamtego ranka jak wymarłe i nikt nas nie żegnał. Wiedzieliśmy już, że jesteśmy legendą i tak naprawdę nigdy nie było nas w tym mieście. Trudno o coś lepszego.
(…)

Sebastian Barry „Dni bez końca”
Tłumaczenie: Jędrzej Polak
Wydawnictwo: W.A.B.
Liczba stron: 288

Opis: Głośna, przejmująca powieść dwukrotnego finalisty Nagrody Bookera, za którą otrzymał prestiżową Costa Award, po raz drugi w karierze! Siedemnastoletni Thomas McNulty w latach 50. XIX wieku przyjeżdża do Stanów Zjednoczonych z ogarniętej plagą głodu Irlandii. Zaprzyjaźnia się z Johnem Colem, obaj zaciągają się do armii i biorą udział w wojnie z Indianami. Dramatyczne wydarzenia zbliżają mężczyzn do siebie. Przygarniają dziewczynkę z indiańskiego plemienia i jako rodzina zamieszkują z dala od cywilizacji. Jednak nadciągająca wojna secesyjna szybko się o nich upomina… Niebanalna historia, tragiczne i brutalne wydarzenia opisane zdumiewająco pięknym, lirycznym językiem ? wszystko to sprawia, że nową powieść wybitnego irlandzkiego pisarza uznano w świecie anglosaskim za jedno z największych wydarzeń literackich 2017 roku.

fot. The Irish Times/mat. prasowe W.A.B

Tagi: , , , , , ,

Kategoria: fragmenty książek